
තායිලන්ත නියෝජ්ය අග්රාමාත්යවරිය වන සුතුම්පුන් පෞද්ගලික සංචාරයක් සඳහා ශ්රී ලංකාවට පැමිණ බෞද්ධ ආගමික උත්සවයකට සහභාගී වූ බවත්, ශ්රී ලංකාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය විසින් එම සංචාරය සම්බන්ධයෙන් එල්ල වන විවේචන ප්රතික්ෂේප කර ඇති බවත් සඳහන් කරයි. රාජකීය තායි තානාපති කාර්යාලය විසින් ඉල්ලා සිටි පහසුකම් සලසා දුන් බව ද අමාත්යාංශය පවසයි.

මෙම මතභේදය හටගෙන ඇත්තේ ඔක්තෝබර් 18 වැනිදා මිහින්තලයේ පිහිටි ඓතිහාසික මිහිඳු මහා සෑයේ නව චූඩා මාණික්යය හා කොත නිරාවරණය කර තැන්පත් කිරීමේ උත්සවය පැවැත්වීමෙන් අනතුරුවය.
විරුද්ධ පක්ෂයේ දේශපාලනඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ එම උත්සවයේ වැදගත්කමත්, තායිලන්ත රජයේ නියෝජ්ය අග්රාමාත්යවරියක ලෙස සුතුම්පුන් දරන තනතුරත් සැලකිල්ලට ගෙන ඇයට මීට වඩා ඉහළ නිල පිළිගැනීමක් ලබා දිය යුතුව තිබූ බවයි.
මෙම මතභේදය පාර්ලිමේන්තුව දක්වා ද පැතිර ගොස් තිබේ. සර්වජන බලය නායක සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී දිලිත් ජයවීර මහතා, මෙම සංචාරය සම්බන්ධයෙන් රජය කටයුතු කළ ආකාරය විමර්ශනය කිරීම සඳහා කල් තැබීමේ විවාදයක් ඉල්ලා ඇති බව වාර්තා වේ.
විපක්ෂයෙන් රාජ්යතාන්ත්රික පිළිගැනීම පිළිබඳ ප්රශ්න
මිහින්තලයේ පැවති උත්සවයට සහභාගී වූ තායිලන්ත නියෝජ්ය අග්රාමාත්යවරියට සුදුසු රාජ්යතාන්ත්රික පිළිගැනීමක් ලබා දීමට රජය අපොහොසත් වූ බවට දිලිත් ජයවීර මහතා චෝදනා කර තිබේ.
ලබා දී ඇති තොරතුරුවලට අනුව, දිගුකාලීන මිත්ර රටක් වන තායිලන්තයේ ජ්යෙෂ්ඨ නියෝජිතවරියකට සැලකූ ආකාරය පිළිබඳව විධිමත් පාර්ලිමේන්තු පරීක්ෂාවක් අවශ්ය බව පවසමින් මන්ත්රීවරයා කල් තැබීමේ විවාදයක් යෝජනා කර ඇත.
ආගමික උත්සවය අතරතුර ද ඔහු සිය නොසතුට පළ කර ඇති බවත්, මෙම කාරණය පාර්ලිමේන්තු වාර්තාවට ඇතුළත් කළ යුතු බවත් වාර්තා වේ.
කෙසේ වෙතත්, ඔහු විසින් යෝජනා කරන ලද විවාදයට අදාළ නිශ්චිත ලේඛනය මෙතෙක් ස්වාධීනව තහවුරු කර නොමැත.
මේ අතර, එක්සත් ජාතික පක්ෂය (UNP) ඔක්තෝබර් 19 වැනිදා ප්රසිද්ධියේ රජය විවේචනය කරමින් ප්රකාශ කළේ සුතුම්පුන්ට සුදුසු රාජ්යතාන්ත්රික පිළිගැනීමක් හෝ ප්රමාණවත් ආරක්ෂක විධිවිධාන ලබා දී නොමැති බවයි.
සංචාරය නිල එකක් වුවත් පෞද්ගලික එකක් වුවත්, විදේශීය නායකයන්ට සුදුසු රාජ්යතාන්ත්රික ආචාර සංග්රහ ලබා දිය යුතු බව එම පක්ෂය අවධාරණය කළේය.
එමෙන්ම, පූජනීය චූඩා මාණික්යය සහ කොත සම්බන්ධයෙන් සිදුකළ දායකත්වයන් ඇතුළුව, මෙම ආගමික උත්සවය සඳහා තායිලන්තය දැක්වූ දායකත්වය පිළිබඳව ද එම පක්ෂය අවධානය යොමු කළේය.
ඒ අනුව, විපක්ෂයේ විවේචන ගුවන් තොටුපොළේ පිළිගැනීමේ විධිවිධානවලට පමණක් සීමා වී නොමැත. සංචාරයට පැමිණි ප්රභූවරියගේ නිල තත්ත්වය සහ උත්සවයේ වැදගත්කම රජය විසින් ප්රමාණවත් ලෙස පිළිගත්තේ ද යන්න ද එම විවේචනවලට ඇතුළත් වේ.
සංචාරය පෞද්ගලික එකක් බව විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය පවසයි
චෝදනාවලට ප්රතිචාර දක්වමින් ශ්රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය පැහැදිලි කළේ සුතුම්පුන් මිහින්තලයට පැමිණියේ නිල රාජ්ය දූත පිරිසක ප්රධානියා ලෙස නොව, බෞද්ධ බැතිමතියක ලෙස බවයි.
විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ ප්රකාශක සහ මහජන රාජ්යතාන්ත්රික කටයුතු පිළිබඳ අධ්යක්ෂ ජනරාල් තුෂාර රොද්රිගෝ මහතා ප්රකාශ කර ඇත්තේ නියෝජ්ය අග්රාමාත්යවරියගේ සහභාගීත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම ආගමික උත්සවයට සම්බන්ධ වූවක් බවයි.
නිල රාජ්ය දූත පිරිසක කොටසක් ලෙස වෙනත් රජයේ නිලධාරීන් කිසිවකු ඇය සමඟ පැමිණ නොමැති බව ද අමාත්යාංශය පැහැදිලි කළේය.
රජයට අනුව, රාජකීය තායි තානාපති කාර්යාලය විසින් ගුවන් තොටුපොළේ ප්රභූ පහසුකම් භාවිත කිරීමට අවසර ලබා ගැනීම ඇතුළු රාජ්යතාන්ත්රික පහසුකම් කිහිපයක් ඉල්ලා තිබූ අතර, ශ්රී ලංකා බලධාරීන් විසින් එම ඉල්ලීම්වලට අවසර ලබා දී ඇත.
ආගමික කටයුතු සඳහා සුතුම්පුන් මීට පෙර ද මෙවැනි පෞද්ගලික සංචාර සඳහා ශ්රී ලංකාවට පැමිණ ඇති බව ද අමාත්යාංශය සඳහන් කළේය.
තායි රාජ්යතාන්ත්රික දූත මණ්ඩලය විසින් දැනුම් දුන් ඉල්ලීම් සහ සංචාරයේ ස්වභාවය අනුව ලබා දුන් පහසුකම් සුදුසු වූ බව රජයේ ස්ථාවරයයි.
විදේශීය ප්රභූවරයකු නිල සංචාරයක නිරත වන්නේ ද පෞද්ගලික සංචාරයක නිරත වන්නේ ද යන්න වැදගත් වන්නේ, සංචාරයේ අරමුණ සහ අදාළ රටවල් අතර එකඟ වී ඇති විධිවිධාන අනුව ලබා දෙන රාජ්යතාන්ත්රික පහසුකම් වෙනස් විය හැකි බැවිනි.
රාජ්යතාන්ත්රික ප්රොටෝකෝලය පිළිබඳ අවධානය යොමු වෙයි
මෙම මතභේදය මඟින් විදේශීය නිලධාරියකු දරන ව්යවස්ථාපිත හෝ අමාත්ය මට්ටමේ තනතුර සහ ඔහු හෝ ඇය යම් සංචාරයක නිරත වන අවස්ථාවේ එම සංචාරයේ ස්වභාවය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳව අවධානය යොමු වී තිබේ.
ශ්රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය නිල, පෞද්ගලික, කාර්යමය සහ සංක්රමණික සංචාර සඳහා වෙන වෙනම පරිපාලන ක්රියාපටිපාටි පවත්වාගෙන යයි.
අමාත්යාංශය විසින් ප්රකාශයට පත් කර ඇති ප්රොටෝකෝල මාර්ගෝපදේශ අනුව, බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපොළේ ලක්ෂිරි ප්රභූ විවේකාගාරය භාවිත කිරීමට අවසර ඉල්ලා සිටින රාජ්යතාන්ත්රික දූත මණ්ඩල, සංචාරයේ අරමුණ, පැමිණෙන දූත පිරිස සහ පිළිගැනීමේ කටයුතු සඳහා වගකිව යුතු නිලධාරීන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දිය යුතුය.
ඒ අනුව, විදේශීය අමාත්යවරයකු හෝ නියෝජ්ය අග්රාමාත්යවරයකු නිල වශයෙන් සේවයේ නිරතව සිටියදී පෞද්ගලික සංචාරයක නිරත වීමෙන් පමණක් එම සංචාරය විධිමත් රාජ්ය සංචාරයක් හෝ නිල සංචාරයක් බවට පත් නොවේ.
කෙසේ වෙතත්, පැමිණෙන පුද්ගලයාගේ තනතුර සහ උත්සවයේ වැදගත්කම යන කරුණු දෙකම සැලකිල්ලට ගනිමින් සුදුසු ආරක්ෂක විධිවිධාන සහ රාජ්යතාන්ත්රික ආචාර සංග්රහ ලබා දිය යුතු බව විපක්ෂයේ පක්ෂ පවසයි.
එබැවින්, මෙහි ප්රධාන මතභේදය වන්නේ නියෝජ්ය අග්රාමාත්යවරියට පූර්ණ රාජ්ය පිළිගැනීමක් ලබා ගැනීමට නීත්යනුකූල අයිතියක් තිබුණේ ද යන්න නොව, ලබා දුන් පහසුකම් ප්රමාණවත් වූයේ ද යන්නයි.
මෙම සංචාරය අතරතුර ශ්රී ලංකාව බැඳී සිටි අනිවාර්ය රාජ්යතාන්ත්රික ප්රොටෝකෝලයක් උල්ලංඝනය කළ බවට ස්වාධීනව තහවුරු කරන ලද කිසිදු නිගමනයක් මෙතෙක් ඉදිරිපත් වී නොමැත.
මිහින්තලයේ උත්සවයෙන් ඓතිහාසික බෞද්ධ සබඳතා ඉස්මතු වෙයි
මිහින්තලයේ පැවති උත්සවය ශ්රී ලංකාවට මෙන්ම තායිලන්තයට ද විශේෂ ආගමික හා සංස්කෘතික වැදගත්කමක් හිමි වූ අවස්ථාවකි.
අරහත් මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ විසින් ශ්රී ලංකාවට බුදුදහම හඳුන්වා දීම හා සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙස මිහින්තලය සම්ප්රදායිකව සැලකෙන අතර, එය මෙරට වැදගත්ම බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන අතරින් එකක් ලෙස ද පවතී.
ථේරවාද බුදුදහම, ආගමික අධ්යයන, සංඝ සම්ප්රදායන් සහ සංස්කෘතික හුවමාරු හරහා ශ්රී ලංකාව සහ තායිලන්තය අතර දිගුකාලීන සබඳතා පවතී.
ශ්රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන ආශ්රිතව සිදු කෙරෙන විවිධ ආගමික කටයුතු සහ ප්රතිසංස්කරණ වැඩසටහන් සඳහා තායිලන්ත බෞද්ධ බැතිමතුන් සහ ආයතන අවස්ථා ගණනාවකදී සහභාගී වී තිබේ.
සුතුම්පුන් මහත්මිය මිහිඳු මහා සෑයේ පැවති උත්සවයට සහභාගී වීම මෙම පුළුල් ආගමික සබඳතාවල කොටසක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
පූජනීය සෑය සඳහා අවශ්ය අංග සැපයීමට තායි බැතිමතුන් දායක වීම ද එම අවස්ථාවේ සංකේතාත්මක වැදගත්කම තවදුරටත් ඉහළ නැංවීය.
මෙම උත්සවයට ඉහළ මට්ටමේ රාජ්යතාන්ත්රික පිළිගැනීමක් ලබා දිය යුතුව තිබූ බව විපක්ෂය පවසන අතර, උත්සවයේ ආගමික ස්වභාවය හේතුවෙන් සංචාරය පෞද්ගලික එකක් ලෙස සැලකූ බව රජය අවධාරණය කරයි.
පාර්ලිමේන්තු විමර්ශනය සහ ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා
පාර්ලිමේන්තු විවාදයක් ඉල්ලා ඇති බවට පළ වන වාර්තා මෙම මතභේදයට තවත් පැතිකඩක් එක් කරයි.
එවැනි විවාදයක් පැවැත්වුවහොත්, සුතුම්පුන් මහත්මියගේ පැමිණීම, ආරක්ෂාව, පිළිගැනීම සහ මිහින්තලයේ උත්සවයට සහභාගී වීම සම්බන්ධයෙන් ගනු ලැබූ ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව රජයෙන් ප්රශ්න කිරීමට විපක්ෂයේ නියෝජිතයන්ට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත.
රාජකීය තායි තානාපති කාර්යාලයෙන් ලැබුණු සන්නිවේදන සහ අදාළ ප්රොටෝකෝල තීරණ ගැනීමේ පදනම පැහැදිලි කිරීමට ද විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයට එමඟින් අවස්ථාවක් උදා වනු ඇත.
කෙසේ වෙතත්, විවාදයක් සඳහා යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පමණක් එම විවාදය පාර්ලිමේන්තුව විසින් අනුමත කර ඇති බවක් හෝ එය පැවැත්වීමට නිශ්චිත දිනයක් වෙන් කර ඇති බවක් අදහස් නොවේ.
දිලිත් ජයවීර මහතා විසින් යෝජනා කර ඇති විවාදය සඳහා පාර්ලිමේන්තු රැස්වීම් කාලසටහනේ දිනයක් වෙන් කර ඇති බවට ස්වාධීන තහවුරු කිරීමක් දැනට ලබා ගත නොහැකිය.
මෙම මතභේදය විදේශ සබඳතා සම්බන්ධ දේශපාලන විවාද පවත්වාගෙන යන ආකාරය පිළිබඳව ද බලපෑම් ඇති කරයි.
විශේෂයෙන් රාජ්යතාන්ත්රික ආචාර සංග්රහ සහ ජාත්යන්තර මිත්රත්වය සම්බන්ධයෙන් රජයේ තීරණ ප්රශ්න කිරීමට විපක්ෂයට අයිතියක් තිබේ.
එසේම, අක්රමිකතා හෝ රාජ්යතාන්ත්රික අපහසුතාවක් ඇති කළ බවට එල්ල වන චෝදනා සනාථ කිරීමට, ඉල්ලා සිටි පහසුකම් මොනවාද, ලබා දුන් පහසුකම් මොනවාද සහ ස්ථාපිත වගකීමක් නොසලකා හැරියේ ද යන්න පිළිබඳ සාක්ෂි අවශ්ය වේ.
තනි තනි රජයන් හෝ දේශපාලන මතභේද ඉක්මවා යන දිගුකාලීන රාජ්යතාන්ත්රික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සබඳතා ශ්රී ලංකාව සහ තායිලන්තය අතර පවතී.
මෙහිදී මතු වී ඇති ක්ෂණික ප්රශ්නය වන්නේ ඔක්තෝබර් 18 වැනිදා පැවති සංචාරයට අදාළ රාජ්යතාන්ත්රික ප්රොටෝකෝල විධිවිධාන පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තු විමර්ශනයක් මඟින් පැහැදිලි කිරීමක් සිදු වේද යන්නයි.
අදාළ සන්නිවේදන ලේඛන සහ යෝජිත විවාදය විධිමත් ලෙස පරීක්ෂා කරන තෙක්, ඉල්ලා සිටි සියලු පහසුකම් ලබා දුන් බවට රජය ඉදිරිපත් කරන ස්ථාවරය සහ පිළිගැනීම ප්රමාණවත් නොවූ බවට විපක්ෂය ඉදිරිපත් කරන චෝදනාව මෙම මතභේදයේ එකිනෙකට වෙනස් ස්ථාවර දෙක ලෙස පවතී.




