ගීතවල ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ කතෘභාග ගෙවීම් සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු මෙන්ම, ඇතැම් පෞද්ගලික ආයතන විසින් කලාකරුවන්ට සිදුකරන බව කියන අසාධාරණයන් පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා ගායක ගායිකා සංගමය අද (28) කොළඹදී පැවැත්වූ මාධ්‍ය හමුවකදී කරුණු රැසක් අනාවරණය කළේය.
එහිදී අදහස් දැක්වූ සංගමයේ සභාපති, ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී ජගත් වික්‍රමසිංහ මහතා ප්‍රකාශ කළේ, 2003 වසරට පෙර නිර්මාණය වූ ගීත සඳහා කතෘභාග ගෙවීමේ අවශ්‍යතාවක් නොමැති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, එය සංගමයේ සභාපතිවරයා ඉදිරිපත් කළ නීතිමය ස්ථාවරයක් වන අතර, එම ප්‍රකාශයේ නීතිමය වලංගුභාවය පිළිබඳව අදාළ බලධාරීන්ගේ පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වේ.
ගීතවල ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ කතෘභාග සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු විසඳීම සඳහා පත්කර ඇති ජනාධිපති කමිටුවේ අවසන් තීරණය ලැබෙන තෙක් කිසිදු බාහිර ආයතනයකට කතෘභාග ගෙවීමෙන් වළකින ලෙස ද සංගමය කලාකරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
එමෙන්ම, තම ගීතවල අයිතිය තහවුරු කරගැනීම සඳහා Singras.lk වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ලියාපදිංචි වන ලෙස ද කලාකරුවන්ට දැනුම් දී තිබේ.
කතෘභාග එකතු කිරීමට රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයක් ඉල්ලයි
කතෘභාග එකතු කිරීම සහ බෙදාහැරීම සම්බන්ධයෙන් දැනට පවතින ක්‍රමවේදය තුළ ගැටලු රැසක් පවතින බව ජගත් වික්‍රමසිංහ මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
එම ගැටලුවලින් සියයට 99කට පමණ විසඳුම් ලබාගැනීමට හැකිවන පරිදි රජයේ මැදිහත්වීමෙන් නව යාන්ත්‍රණයක් ස්ථාපිත කළ යුතු බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
ඒ අනුව, රාජ්‍ය ආයතනයකට අනුබද්ධව විනිවිදභාවයකින් යුතු ක්‍රමවේදයක් යටතේ කතෘභාග එකතු කිරීම සහ අදාළ හිමිකරුවන් අතර එම මුදල් බෙදාහැරීම සඳහා විධිමත් වැඩපිළිවෙළක් සකස් කරන ලෙස ජනාධිපතිවරයාගෙන් සහ අදාළ බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
අයිතියක් නැති ගීතවලටත් කතෘභාග ඉල්ලන බවට චෝදනා
ගීතවල නීත්‍යනුකූල අයිතිය නොමැති ඇතැම් පාර්ශ්වයන් පවා ඒවායේ කතෘභාග ලබාගැනීමට ඉදිරිපත් වී ඇති බවට ද ගායක ගායිකා සංගමය චෝදනා කළේය.
මේ හේතුවෙන් වර්තමාන සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ අවශ්‍යතාවලට ගැළපෙන පරිදි බුද්ධිමය දේපළ සම්බන්ධ නීති සංශෝධනය කළ යුතු බව ජගත් වික්‍රමසිංහ මහතා පැවසීය.
විශේෂයෙන් ගීතයක පද රචකයාට සහ තනු නිර්මාපකයාට හිමිවන ප්‍රකාශන හිමිකම් හා ගායන ශිල්පියාට හිමිවිය යුතු ප්‍රාසාංගික අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු පිළිබඳව ඔහු අවධානය යොමු කළේය.
ගීතයක නීත්‍යනුකූල අයිතිය පද රචකයාට සහ තනු නිර්මාපකයාට පමණක් සීමාවී ඇති බවත්, ගායන ශිල්පියාට නිසි අයිතිවාසිකම් නොලැබීම ගැටලුවක් බවත් ඔහුගේ අදහස විය.
කෙසේ වෙතත්, ගීතයක ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ ගායන ශිල්පීන්ගේ ප්‍රාසාංගික අයිතිවාසිකම් එකිනෙකට වෙනස් නීතිමය අයිතිවාසිකම් වන බැවින්, ඒවායේ සීමාවන් අදාළ නීතිමය විධිවිධාන අනුව තීරණය විය යුතුය.
ප්‍රසංගවලින් මුදල් අයකළත් කලාකරුවන්ට ගෙවීම් නැති බවට චෝදනා
බුද්ධිමය දේපළ කාර්යාලයේ ලියාපදිංචි වී ඇති ඇතැම් ආයතන සංගීත ප්‍රසංග ඇතුළු අවස්ථාවලදී ගීත වෙනුවෙන් කතෘභාග එකතු කළද, එම මුදල් අදාළ ගායන ශිල්පීන්ට නිසි පරිදි ගෙවා නොමැති බවට ද සංගමය චෝදනා කරයි.
උදාහරණයක් ලෙස, කොළඹ පැවැත්වෙන ඇතැම් සංගීත ප්‍රසංගවලදී එක් ගීතයක් වෙනුවෙන් රුපියල් 10,000ක මුදලක් අයකරන බව සංගමය පෙන්වා දුන්නේය.
එහෙත් එලෙස එකතු කරන මුදල් සම්බන්ධයෙන් විගණන වාර්තා ඉල්ලා සිටින අවස්ථාවලදී අදාළ සමාගම් ඒවා ලබාදීමට අපොහොසත් වී ඇති බව ද ජගත් වික්‍රමසිංහ මහතා චෝදනා කළේය.
මෙම තත්ත්වය කතෘභාග එකතු කිරීමේ සහ බෙදාහැරීමේ ක්‍රියාවලියේ මූල්‍ය විනිවිදභාවය පිළිබඳව බරපතළ ප්‍රශ්න මතුකරන බව සංගමයේ ස්ථාවරයයි.
කතෘභාග මුදල් විදේශයන්ට ඇදී යාමේ අවදානමක්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ කතෘභාග එකතු කිරීමේ කටයුතුවල නිරත ඇතැම් ආයතන විදේශීය සමාගම් හා සම්බන්ධව කටයුතු කරන බව ද ගායක ගායිකා සංගමය පෙන්වා දුන්නේය.
එවැනි තත්ත්වයක් තුළ මෙරටදී එකතු කරන මුදල් විදේශයන් වෙත යොමුවීමේ අවදානමක් පවතින බව සංගමයේ අදහසයි.
එබැවින්, කතෘභාග එකතු කිරීම සහ බෙදාහැරීම සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ විධිමත් ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වාදීමේ අවශ්‍යතාව ඔවුන් නැවතත් අවධාරණය කළේය.
අල්ලස් කොමිසම ඇතුළු ආයතන රැසකට පැමිණිලි
කතෘභාග එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය, මුදල් බෙදාහැරීම සහ මූල්‍ය විනිවිදභාවය සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු පිළිබඳව අදාළ රාජ්‍ය ආයතන වෙත දැනටමත් පැමිණිලි ඉදිරිපත් කර ඇති බව ජගත් වික්‍රමසිංහ මහතා සඳහන් කළේය.
ඒ අනුව, ජාතික බුද්ධිමය දේපළ කාර්යාලය, වෙළෙඳ අමාත්‍යාංශය සහ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව වෙත මෙම ගැටලු සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි කර ඇති බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.
කලාකරුවන්ගේ නිර්මාණ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම, කතෘභාග සාධාරණව බෙදාහැරීම සහ මුදල් එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විනිවිදභාවයකින් පවත්වාගෙන යාම සඳහා රජයේ කඩිනම් මැදිහත්වීමක් අවශ්‍ය බව ශ්‍රී ලංකා ගායක ගායිකා සංගමය අවධාරණය කරයි.
මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් අදාළ පෞද්ගලික ආයතනවල ප්‍රතිචාර මෙතෙක් මෙම වාර්තාවට ඇතුළත් වී නොමැති අතර, ඉදිරිපත් කර ඇති චෝදනාවල සත්‍යතාව නිසි විමර්ශනයකින් තහවුරු කළ යුතුව පවතී.
