සිවරාසා අනෝජන්ගේ ජීවිතය බේරාගැනීම සඳහා අභියාචනයක් සහ රාජ්ය තාන්ත්රික මඟක් ෆයිසර් මුස්තාෆා පෙන්වා දීමත් සමඟ, මෙම සවුදි නඩුව ඉතා තීරණාත්මක අදියරකට පැමිණ තිබේ.
ශ්රී ලංකාවට තවත් රිසානා වැනි ඛේදාන්තයකට මුහුණ දීමට සිදු වේවිද?
සිවරාසා අනෝජන්ගේ සවුදි නඩුවත් සමඟ ශ්රී ලංකාවේ විදේශගත ශ්රමිකයන්ට හිමිවන නීතිමය ආරක්ෂාව පිළිබඳ නැවතත් දැඩි කතාබහක් මතුව ඇත. කල්මුණේ නට්පිට්ටිමුනෙයි ප්රදේශයේ පදිංචි තරුණයකු වන අනෝජන් සවුදි අරාබියේදී අත්අඩංගුවට පත්වූයේ එරට සයිබර් අපරාධ පනත යටතේය. වාර්තා වන අන්දමට, අභියාචනයකින් පසුව ඔහුට මේ වන විට මරණ දඬුවම නියම වී තිබේ.
මෙම සිදුවීම ආරම්භ වී ඇත්තේ 2024 කතරගම පාද යාත්රාවට එකතු වූ “සුබ්රමණි” නම් වීදි බල්ලාට ප්රහාරයක් එල්ල වීමේ සිද්ධියෙනි. අනෝජන්ට එල්ල වී ඇති චෝදනාව වන්නේ එම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාවේ පැවැති ෆේස්බුක් සංවාදයකට මැදිහත් වීමයි. එහිදී ඔහු ඉස්ලාම් දහමට අපහාස වන අයුරින් අදහස් දැක්වීමක් (comment) සිදු කළ බවට චෝදනා නැඟී ඇත.
වාර්තාවලට අනුව, තමන් අතින් වූ වැරැද්ද තේරුම් ගැනීමෙන් පසු අනෝජන් එම සටහන මකා දමා ප්රසිද්ධියේ සමාව අයැද තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ඒ වන විටත් එම සටහනෙහි ස්ක්රීන්ෂොට් (screenshots) අන්තර්ජාලය පුරා සංසරණය වී අවසන්ය.
රුපියල් කෝටි 24 ක දඩයක් සහ අවාසනාවන්ත අභියාචනය
ජූලි 28 වන දින, අල්-අහ්සා (Al-Ahsa) අපරාධ අධිකරණය විසින් අනෝජන්ට වසර පහක සිරදඬුවමක් නියම කරන ලදී. ඊට අමතරව සවුදි රියාල් මිලියන තුනක (ශ්රී ලංකා රුපියල් කෝටි 24 කට ආසන්න) දඩයක් ද අධිකරණය විසින් නියම කරන ලදී.
අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කර ජයග්රහණය කිරීමේ ඉඩකඩ “ඉතා අඩු” බව සවුදි නීති උපදෙස්වල දැක්වුණු බව පැවසේ. කෙසේ වෙතත්, විදේශ කටයුතු නියෝජ්ය අමාත්ය අරුන් හේමචන්ද්රගේ උපදෙස් පරිදි අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට අනෝජන්ගේ ඥාතීන් තීරණය කර ඇත.
මෙම අභියාචනය හේතුවෙන් නඩුව නැවත විභාගයට ගැනිණි. වාර්තාවට අනුව, අභියාචනා අධිකරණය මුල් සයිබර් අපරාධ දඬුවමෙන් ඔබ්බට ගොස්, ආගමික අපහාසයට අදාළ අධිකරණමය බලතල භාවිත කරමින් ඔහුට මරණ දඬුවම නියම කර ඇති බව පැවසේ.
ශ්රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයට මේ වන තෙක් නිල ලිඛිත තීන්දුව ලැබී නොමැත. අමාත්යාංශ ආරංචි මාර්ග පවසන්නේ, දඬුවම මරණ දඬුවම දක්වා වැඩි කර ඇති බවට අනෝජන්ගේ නීතිඥවරයා විසින් තනාපති කාර්යාලය වාචිකව දැනුවත් කර ඇති බවයි.
කොන්සියුලර් සහාය සහ නීතිමය නියෝජනය පිළිබඳ ගැටලු
විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය මෙම ක්රියාවලිය හසුරුවා ඇති ආකාරය සම්බන්ධයෙන් මඩකලපුව දිස්ත්රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ශානක්යන් රාසමාණික්කම් දැඩි ප්රශ්න කිරීමක් සිදු කර තිබේ.
රාසමාණික්කම් පවසන පරිදි, අනෝජන්ගේ පියා විසින් රුපියල් 1,890,766 ක නීති ගාස්තුවක් විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ ලේකම්වරයා නමින් ඇති ගිණුමකට තැන්පත් කර ඇත. අධිකරණ ලේඛනවල “අද්ලාන් අබ්දුල්ලා අල්-සුබායි” නම් නීතිඥවරයාගේ නම සඳහන් වුවද, අධිකරණයේ පෙනී සිටියේ වෙනත් නීතිඥයෙකු බව පවුලේ අය පවසති.
අභියාචනා ලේඛන පවුලේ අයට ලැබීමට මෙතරම් ප්රමාද වූයේ මන්දැයි රාසමාණික්කම් ප්රශ්න කර ඇත. අභියාචනය අගෝස්තු 24 වන දින ගොනු කර ඇති අතර, අමාත්යාංශය විසින් එය පවුලේ අයට යොමු කර ඇති ලිපියෙහි දින සඳහන් වන්නේ සැප්තැම්බර් 16 ලෙසය.
මෙම තත්ත්වයන් හේතුවෙන් නීතිඥයන් තේරීම, ගාස්තු ගෙවීම සහ කොන්සියුලර් අධීක්ෂණය යන කරුණු සම්බන්ධයෙන් රාසමාණික්කම් මහතා ප්රශ්න කර ඇත.
සිවරාසා අනෝජන්ගේ සවුදි නඩුව සහ ෆයිසර් පෙන්වා දෙන මඟ
මෙම තීරණාත්මක අවස්ථාවේදී, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී සහ ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාෆා විසින් අනෝජන්ගේ ජීවිතය බේරාගැනීම සඳහා ගත හැකි නීතිමය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික පියවර පෙන්වා දී තිබේ.
ලිපියට අනුව පළමු ප්රමුඛතාවය වන්නේ නිල ලිඛිත නඩු තීන්දුව ලබාගෙන දින 30 ක් ඇතුළත සවුදි ශ්රේඨාධිකරණයට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමයි. මසක් ඇතුළත අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළ හැකි බවට අනෝජන්ගේ නීතිඥවරයා උපදෙස් දුන් බව විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශ ආරංචි මාර්ග ද වෙනම තහවුරු කර ඇත.
නීතිමය ක්රියාවලියට අමතරව, වඩාත්ම වැදගත් රාජ්ය තාන්ත්රික විකල්පය ලෙස ලිපිය පෙන්වා දෙන්නේ “රාජකීය සමාව” (Royal Pardon) ලබාගැනීමයි. අනෝජන් තමන් අතින් වූ වැරැද්ද නිවැරදි කරගෙන ප්රසිද්ධියේ සමාව අයැදීම (ඉස්ලාමීය දහමට අනුව “තව්බා” හෙවත් පසුතැවීම) ඉස්ලාමීය මූලධර්ම යටතේ සමාව ඉල්ලීමට පදනමක් කරගත හැකි බව ෆයිසර් මුස්තාෆාගේ තර්කයයි.
මෙම නඩුව රිසානා නෆීක්ගේ නඩුවට වඩා වෙනස් බව ලිපියෙහි දක්වා ඇත. ඇගේ නඩුව අයත් වූයේ වින්දිතයාගේ පවුලේ අයට සමාව දිය හැකි “කිසාස්” (Qisas) කාණ්ඩයටයි.
නමුත් සිවරාසා අනෝජන්ගේ නඩුව පොදු අයිතිවාසිකම්වලට අදාළ වන්නක් වන අතර එය “තසීර්” (Tazir) කාණ්ඩයට අයත් වන බව සඳහන් වේ. එම තර්කයට අනුව, සමාව දීමේ සම්පූර්ණ බලතල හිමිවන්නේ සවුදි රජතුමාටය.
මේ අතර, අනෝජන්ගේ මව විසින් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගෙන් කළ සංවේදී ඉල්ලීමෙන් පසුව, ශ්රී ලංකා රජය පවසන්නේ රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඇති බවයි. සවුදි අරාබියේ අධිකරණ ක්රියාවලියට ගරු කරමින් එරට බලධාරීන් සමඟ අඛණ්ඩව කටයුතු කරන බව විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය පවසයි.
රුපියල් බිලියන 14 ක අරමුදල සහ විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයට නැඟෙන ප්රශ්න
රිසානා නෆීක්ගේ සිදුවීම මතක් කරදෙන මෙම ලිපිය, ඇගේ ඛේදාන්තයට භාෂා බාධකය සහ ප්රමාණවත් නීති උපදෙස් නොලැබීම හේතු වූ බව පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය සතුව රුපියල් බිලියන 14 ක අරමුදලක් තිබියදී, අනෝජන්ගේ පවුලේ අයට පෞද්ගලිකව රුපියල් මිලියන 1.8 ක් වැය කිරීමට සිදු වූයේ මන්දැයි ප්රශ්න කෙරේ.
විදේශයන්හිදී බරපතල නීතිමය ගැටලුවලට මුහුණ දෙන ශ්රී ලාංකික ශ්රමිකයන්ට ජාත්යන්තර මට්ටමින් නීතිමය සහාය ලබා දීම සඳහා නිල නීති ආධාර අරමුදලක අවශ්යතාවය මෙම නඩුවෙන් පැහැදිලි වන බව ලිපිය පවසයි. තවද, ශ්රමිකයන් ශ්රී ලංකාවෙන් පිටත්ව යාමට පෙර මැදපෙරදිග සයිබර් නීති පිළිබඳ ප්රායෝගික දැනුවත් කිරීමක් සිදු කළ යුතු බව ද අවධාරණය කරයි.
සවුදි අරාබියේ ස්වෛරීභාවයට සහ නීතිවලට ගරු කරන අතරම, තමන්ගේ පුරවැසියා වෙනුවෙන් ගත හැකි සියලුම නීතිමය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික පියවර ගැනීමේ හදිසි වගකීමක් ශ්රී ලංකාව හමුවේ ඇත.
නිල නඩු තීන්දුව තවමත් ලැබී නොමැති බැවින්, මීළඟට ගන්නා පියවර ඉතා තීරණාත්මක වනු ඇත. ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය තාන්ත්රික මැදිහත්වීමේ වේගය සහ ඉහළම මට්ටමේ මානුෂීය මැදිහත්වීම මත මෙහි අවසාන ප්රතිඵලය තීරණය වනු ඇති බව ලිපිය අවධාරණය කරයි.
