සංචාරක අරමුදල් අවභාවිතය සහ මුදල් විශුද්ධිකරණය පිළිබඳ විමර්ශනවලට අදාළව හිටපු අමාත්‍ය බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා අත්අඩංගුවට ගැනීමට සහ මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමට (Extradition) අවශ්‍ය පරිදි ජාත්‍යන්තර පොලිසිය (Interpol) හරහා රතු නිවේදනයක් නිකුත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ලේඛන නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව මගින් සකස් කරමින් පවතී.
මහජන ආරක්ෂක සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු අමාත්‍ය ආනන්ද විජේපාල මහතා සඳහන් කළේ, රාජපක්ෂ මහතාට එරෙහි විමර්ශන ගොනු සහ ඊට අදාළ ලේඛන ඉදිරි නීතිමය කටයුතු සඳහා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙත යොමු කර ඇති බවයි.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) මගින් ඉන්ටර්පෝල් නිල් නිවේදනයක් (Blue Notice) නිකුත් කරන ලෙස කළ ඉල්ලීම සහ හිටපු අමාත්‍යවරයාව අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලෙස කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් පසන් අමරසේන මහතා ඔක්තෝබර් 14 වනදා නිකුත් කළ නියෝගයට අනුව මෙම පියවර ගෙන තිබේ.
අවශ්‍ය නීතිමය ලේඛන සකස් කර ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාපටිපාටීන් අනුගමනය කිරීමෙන් අනතුරුව, රාජපක්ෂ මහතා ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිට මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමට බලධාරීන් අදහස් කරන බව ජ්‍යෙෂ්ඨ රජයේ නිලධාරියෙකු පවසා ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මේ දක්වා රතු නිවේදනයක් නිකුත් කිරීම හෝ නිල වශයෙන් මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ නියෝගයක් තහවුරු වී නොමැත.
ඉන්ටර්පෝල් සඳහා නීතිපති ලේඛන සකස් කරයි
විමර්ශන ගොනු නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙත යොමු කිරීම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ද්විත්ව පුරවැසිභව හිමි බැසිල් රාජපක්ෂ මහතාට එරෙහිව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමේ තවත් පියවරකි.
රජයේ ආරංචි මාර්ගවලට අනුව, ඉන්ටර්පෝල් සංවිධානයෙන් රතු නිවේදනයක් ඉල්ලා සිටීමට අවශ්‍ය ලේඛන නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සකස් කරමින් සිටියි.
මෙම විමර්ශනවලට අදාළව රාජපක්ෂ මහතාගේ සැබෑ තොරතුරු, ඔහු සිටින ස්ථානය සහ ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගැනීම සඳහා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මීට පෙර නිල් නිවේදනයක් (Blue Notice) ඉල්ලා සිටියේය.
වාර්තාවලට අනුව එම ඉල්ලීම තවමත් සලකා බලමින් පවතී.
නිල් නිවේදනයක් යනු ප්‍රධාන වශයෙන්ම යම් අපරාධ පරීක්ෂණයකට සම්බන්ධ පුද්ගලයෙකු පිළිබඳ තොරතුරු රැස්කරගැනීමේ ක්‍රමවේදයකි.
නමුත් රතු නිවේදනයක (Red Notice) අරමුණ ඊට වෙනස්ය. එමගින් ලොව පුරා සිටින නීතිය බලාත්මක කිරීමේ බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ සැකකාර පුද්ගලයා සිටින ස්ථානය සොයාගෙන, වෙනත් රටකට භාරදෙන තෙක් (Extradition) ඔහු තාවකාලිකව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලෙසයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම නිවේදන දෙකෙන් එකක්වත් ජාත්‍යන්තර අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් ලෙස සෘජුවම සැලකිය නොහැක.
මෙම වෙනස වටහා ගැනීම වැදගත් වන්නේ ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් රතු නිවේදනයක් ඉල්ලූ පමණින් ඉන්ටර්පෝල් සංවිධානය එය නිකුත් කළා යැයි හෝ අදාළ විදේශීය රජය එම පුද්ගලයා අත්අඩංගුවට ගැනීමට නීත්‍යනුකූලව බැඳී සිටිනවා යැයි අර්ථ නිරූපණය කළ නොහැකි බැවිනි.
ඉන් පසුව සිදු කෙරෙන මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය (Extradition) තීරණය වන්නේ අදාළ රටවල පවතින නීතිමය රාමුව සහ බලධාරීන් ගන්නා තීරණ මතය.
රුපියල් මිලියන 7.8 ක සංචාරක අරමුදල් ගැන අධිකරණ නියෝගය
2014 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයට වෙන් කර තිබූ රුපියල් මිලියන 7.8 ක මුදලක් අවභාවිත කළ බවට වන කරුණු සලකා බැලීමෙන් පසුව, බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් පසන් අමරසේන මහතා ඔක්තෝබර් 14 වනදා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නීති විරෝධී වත්කම් විමර්ශන ඒකකයට නියෝග කළේය.
සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා වෙන් කළ මුදල්, ඌව පළාත් සභා මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා ටී-ෂර්ට් 12,000 ක් මිලදී ගැනීමට යොදාගෙන ඇති බවට විමර්ශන නිලධාරීහු චෝදනා කරති.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ කරුණු දැක්වීමට අනුව, මෙලෙස මුදල් වෙනත් කටයුත්තකට යෙදවීම නිසා රජයට මහත් මූල්‍ය පාඩුවක් සිදුවී ඇත.
එමෙන්ම, ඉන්ටර්පෝල් රතු නිවේදනයක් ඉල්ලීමේ ක්‍රියාවලිය පහසු කිරීම සඳහා සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවලින් වරෙන්තු නිකුත් කිරීමට ද මහේස්ත්‍රාත්වරයා නියෝග කළේය.
මෙම චෝදනාවලින් කියැවෙන්නේ රාජ්‍ය සම්පත් වෙනත් අරමුණු සඳහා යොදාගෙන ඇති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මේවා තවමත් විමර්ශනය වෙමින් පවතින චෝදනා පමණක් වන අතර අධිකරණ තීන්දුවකින් වරදකරුවන් ලෙස තහවුරු වී නොමැත.
බ්‍රවුන්ස් හිල් ඉඩම ගැනත් පරීක්ෂණ
විමර්ශනවල තවත් පැත්තක් යොමු වී ඇත්තේ මාතර, බ්‍රවුන්ස් හිල් (Browns Hill) ප්‍රදේශයේ ඉඩමක් මිලදී ගැනීමට අදාළවයි.
අක්කර එකහමාරක පමණ එම ඉඩම නීති විරෝධී ලෙස උපයාගත් මුදල්වලින් මිලදී ගෙන ඇති බවට එල්ල වී ඇති චෝදනා සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පරීක්ෂණ පවත්වා ඇත.
එම ඉඩමට අදාළව ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ ක්‍රියා කිරීමට ද බලධාරීන් පියවර ගෙන තිබේ.
බ්‍රවුන්ස් හිල් ඉඩම් විමර්ශනය සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයේ චෝදනාව යනු වෙනස් කරුණු දෙකක් වුවද, රාජපක්ෂ මහතා සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර සහාය ලබාගැනීමේදී මෙම කරුණු දෙකම යොදාගෙන ඇත.
අවභාවිත කළ බව කියන සංචාරක අරමුදල් බ්‍රවුන්ස් හිල් ඉඩම මිලදී ගැනීමට යොදාගත් බවට මෙතෙක් තහවුරු වී නොමැත.
එසේම, මුදල් විශුද්ධිකරණ පනත යටතේ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වූ පමණින්ම එම ඉඩම අපරාධවලින් උපයාගත් මුදල්වලින් ගත් එකක් බවටද තීරණය කළ නොහැක.
එම කරුණු මූල්‍ය සාක්ෂි සහ අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග හරහා තහවුරු විය යුතුව තිබේ.
ඇමෙරිකාවෙන් ගෙන්වා ගැනීම සලකා බලයි
2022 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටව ගිය බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ද්විත්ව පුරවැසිභාවය දරයි.
රජයේ ආරංචි මාර්ග පවසන්නේ දෙරට අතර පවතින අපරාෂකරුවන් භාරදීම සම්බන්ධ (Extradition) ගිවිසුම් සහ නීතිමය ප්‍රතිපාදන හරහා ඔහුව නැවත මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ හැකියාව ගැන නීති බලධාරීන් පරීක්ෂා කරමින් සිටින බවයි.
ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු සඳහන් කර ඇත්තේ අවශ්‍ය ඉන්ටර්පෝල් ලේඛන ලබාගැනීමෙන් අනතුරුව ශ්‍රී ලංකාවට ඔහුව මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ නීතිමය ඉල්ලීම කළ හැකි බවයි.
එවැනි ඉල්ලීමක් යනු ජාත්‍යන්තර පොලිස් නිවේදනයක් නිකුත් කිරීමට වඩා වෙනස් නීතිමය ක්‍රියාවලියකි.
ඉන්ටර්පෝල් රතු නිවේදනයක් මගින් සැකකරුවෙකු සිටින තැන සොයාගැනීමට සහ තාවකාලිකව අත්අඩංගුවට ගැනීමට සහාය විය හැකි වුවද, වෙනත් රටකට භාරදීම (Extradition) තීරණය වන්නේ අදාළ රටවල නීති සහ ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුම්වලට අනුවය.
එබැවින්, නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙත ලේඛන යොමු කළ පමණින්ම බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා නැවත ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන ඒමට හැකි වෙතැයි සහතික විය නොහැක.
ඔහුගේ පැමිණීම තීරණය වන්නේ අදාළ නීතිමය පියවර සම්පූර්ණ කිරීම සහ අදාළ බලධාරීන් ගන්නා තීරණ මතය.
ලේඛන සකස් කිරීමෙන් පසු මීළඟ පියවර
විමර්ශන කටයුතු ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් තොරතුරු රැස්කිරීමේ සිට, අධිකරණ නියෝගයක් හරහා රාජපක්ෂ මහතා අත්අඩංගුවට ගැනීමට සහාය ඉල්ලීම දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
දැනට ඇති ප්‍රධාන කාර්යය වන්නේ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව සහ විමර්ශන නිලධාරීන් එක්ව රතු නිවේදනයක් (Red Notice) සඳහා අවශ්‍ය ලේඛන සම්පූර්ණ කිරීමයි.
එසේම සංචාරක අරමුදල් අවභාවිතය සහ බ්‍රවුන්ස් හිල් ඉඩම් ගනුදෙනුව පිළිබඳ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පවත්වන පරීක්ෂණ ද ඉදිරියට කරගෙන යා යුතුය.
දැනට පවතින තත්ත්වය අනුව, ලේඛන සකස් කිරීම සහ සැබවින්ම නිවේදනයක් නිකුත් කිරීම යනු පියවර දෙකක් බව වටහා ගැනීම වැදගත් වේ.
ඉන්ටර්පෝල් සංවිධානය මගින් රතු නිවේදනයක් අනුමත කර ඇති බවට හෝ, ඇමෙරිකාවේදී ඔහුව මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ නීතිමය ක්‍රියාවලිය නිල වශයෙන් ආරම්භ වී ඇති බවට හෝ, රාජපක්ෂ මහතා අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බවට මෙතෙක් තහවුරු කර නොමැත.
සම්පූර්ණ කළ ලේඛන ගොනුව ඉන්ටර්පෝල් වෙත යොමු කරන්නේ කවදාද සහ ඊට පසුව අදාළ ජාත්‍යන්තර හා දේශීය නීති මගින් සිදුවන ඉදිරි පියවර මොනවාද යන්න ඉදිරියේදී දැකගත හැකි වනු ඇත.
