
නානුඔය ප්රදේශයේදී වාහනයක් එහි හිමිකරුගේ දැනුවත්භාවයකින් තොරව රැගෙන යාමේ සිදුවීමක් සහ කුරුණෑගල ප්රදේශයේ අවිධිමත් මූල්ය ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් එල්ල වී ඇති චෝදනා හමුවේ, ශ්රී ලංකාවේ වාහන අත්පත් කරගැනීමේ ක්රමවේද, පොලිස් මැදිහත්වීම් සහ මූල්ය පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අවධානය යොමුව තිබේ.
මූල්ය දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දී සිටින වාහන හිමිකරුවන්ගේ වාහන නිසි දැනුම්දීමකින්, එකඟතාවකින් හෝ අදාළ නීතිමය ක්රියාපටිපාටිය අනුගමනය කිරීමකින් තොරව රැගෙන ගොස් ඇති බවට මෙම සිදුවීම්වලදී චෝදනා එල්ල වී ඇත.
නානුඔය සිදුවීමේදී, නුවරඑළිය බ්ලැක්පූල් ප්රදේශයේ මාර්ගයක් අසල නවතා තිබූ වෑන් රථයක් හිමිකරුගේ දැනුවත්භාවයකින් තොරව රැගෙන ගොස් ඇති බවට ලැබුණු පැමිණිල්ලක් මත පොලිසිය මැදිහත් වී තිබේ. එම සිදුවීමට සම්බන්ධ බව කියන පුද්ගලයන් දෙදෙනකුගෙන් එක් අයකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.
මේ අතර, කුරුණෑගල ප්රදේශයේ අවිධිමත් මූල්ය ගනුදෙනු සිදුකරන පිරිස් ණය ගැතියන්ගේ වාහන අත්පත් කරගෙන වෙනත් පාර්ශ්ව වෙත පවරන බවට ලීසිං සහ ණය වාරික ගෙවන්නන්ගේ සංගමය චෝදනා කරයි.
මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් අවසන් අධිකරණ තීන්දු ලබා දී නොමැත. එහෙත් ණය වාරික ගෙවීම පැහැර හැරීමකදී මූල්ය ආයතනයකට නීත්යනුකූලව හිමි විය හැකි වාහනයක් හෝ දේපළක් යළි අත්පත් කරගැනීමේ අයිතිය සහ බියගැන්වීම්, රැවටීම් හෝ වෙනත් නීතිවිරෝධී ක්රම භාවිතයෙන් එය අත්පත් කරගැනීම අතර ඇති වෙනස මෙම සිදුවීම් මඟින් පැහැදිලි වේ.

නානුඔයදී වෑන් රථය රැගෙන යාමේ සිදුවීමක්: සැකකරුවකු අත්අඩංගුවට
නානුඔය සිදුවීමට අදාළ වෑන් රථය නුවරඑළිය බ්ලැක්පූල් ප්රදේශයේ එහි හිමිකරුගේ නිවස ආසන්නයේ ප්රධාන මාර්ගය අසල නවතා තිබූ එකකි.
වාහන අත්පත් කරගැනීමේ කටයුත්තකට සම්බන්ධ බව කියන පුද්ගලයන් දෙදෙනකු, ගෙවීමට නියමිත ලීසිං වාරික හිඟ බව පවසමින් එම වෑන් රථය එම ස්ථානයෙන් රැගෙන ගොස් ඇති බව වාර්තා වේ.
වාහනය තමන්ගේ දැනුවත්භාවයකින් හෝ එකඟතාවකින් තොරව රැගෙන ගොස් ඇති බව හිමිකරු පවසයි. එමෙන්ම වාහනය අත්පත් කරගැනීමට පෙර නීතියෙන් නියම කර ඇති ලිඛිත දැනුම්දීම තමන්ට ලැබී නොතිබූ බව ද ඔහුගේ පැමිණිල්ලේ සඳහන් වේ.
වාහනය රැගෙන ගොස් ඇති බව දැනගත් පසු හිමිකරු එය පසුපස හඹා ගොස් පොලිසියේ සහාය ඉල්ලා තිබේ.
ඒ අනුව නානුඔය පොලිසියේ නිලධාරීන් නුවරඑළිය–හැටන් ප්රධාන මාර්ගයේ ෆාම්ස්ටන් ප්රදේශයේදී අදාළ වෑන් රථය නවතා පරීක්ෂා කර ඇත. සිදුවීමට සම්බන්ධ බව කියන එක් පුද්ගලයකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර අනෙක් පුද්ගලයා පලා ගොස් ඇති බව වාර්තා වේ. පලා ගිය පුද්ගලයා සොයා පොලිස් විමර්ශන ආරම්භ කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම වෑන් රථය රැගෙන යාමට අදාළ මූල්ය සමාගමට ගිවිසුමෙන් හිමිව තිබූ අයිතිවාසිකම් මොනවාද සහ එම ක්රියාවලියට සම්බන්ධ පුද්ගලයන් කටයුතු කළ ආකාරය පිළිබඳව නීතිමය විමර්ශනයක් අවශ්ය වේ.
සාමකාමීව වාහනය අත්පත් කරගන්නා ලෙස පොලිසිය කලින් උපදෙස් දී තිබූ බවට වාර්තා
නානුඔය පැමිණිල්ලේ තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ අදාළ මූල්ය ආයතනයට සම්බන්ධ නියෝජිතයන් මීට පෙර වාහනය අත්පත් කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය අමතා තිබූ බවට ලැබෙන තොරතුරයි.
වාර්තා වන පරිදි, එම නියෝජිතයන් නානුඔය පොලිසියට මේ සම්බන්ධයෙන් දැනුම් දී තිබේ. එහිදී ස්ථානාධිපති, ප්රධාන පොලිස් පරීක්ෂක එච්.ජේ.කේ.එන්. විජේරම මහතා දෙපාර්ශ්වයටම වාහන හිමිකරු සමඟ සාකච්ඡා කර නීත්යනුකූල හා සාමකාමී ක්රමවේදයක් අනුගමනය කරන ලෙස උපදෙස් දී ඇති බව සඳහන් වේ.
එම උපදෙස් ලබා දී තිබියදීත්, හිමිකරුගේ දැනුවත්භාවයකින් තොරව වෑන් රථය රැගෙන ගොස් ඇති බවට චෝදනා එල්ල වී තිබේ.
හිමිකරුට දැනුම් නොදී වාහනය රැගෙන යාම අපරාධ වරදක් විය හැකි බවට අදාළ නිලධාරියා අනතුරු ඇඟවූ බව ද මුල් වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
කෙසේ වෙතත්, වාහනයක් අත්පත් කරගැනීමේ නීත්යනුකූලභාවය තීරණය වන්නේ අදාළ ගිවිසුමෙන් තහවුරු වන අයිතිවාසිකම්, නීතියෙන් නියම කර ඇති ක්රියාපටිපාටිය අනුගමනය කර තිබේද යන්න සහ වාහනයේ භාරය ලබාගත් අවස්ථාවේ පැවති තත්ත්වය මතය.
මෙම සිදුවීමේදී පුද්ගලයකු අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් පමණක් අදාළ මූල්ය ආයතනය හෝ එහි කළමනාකාරීත්වය නීතිවිරෝධී ක්රියාවකට උපදෙස් දුන් බව හෝ එය අනුමත කළ බව තහවුරු නොවේ. එහෙත් වාහන අත්පත් කරගැනීමේ නියෝජිතයන්ගේ ක්රියාකලාපය සහ ඔවුන්ට ලබා දී ඇති උපදෙස් පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීමේ වැදගත්කම මෙම සිදුවීමෙන් පැහැදිලි වේ.
මූල්ය කල්බදු පනතෙන් වාහන අත්පත් කරගැනීමේ සීමා පනවා තිබේ
2000 අංක 56 දරන මූල්ය කල්බදු පනත මඟින් මූල්ය කල්බදු ගිවිසුම්, ගෙවීම් පැහැර හැරීම්, ගිවිසුම් අවසන් කිරීම සහ කල්බදු දේපළ යළි අත්පත් කරගැනීම සම්බන්ධ ක්රියාපටිපාටි නියාමනය කරනු ලබයි.
එම පනතේ 20 සහ 21 වගන්ති යටතේ, මූල්ය කල්බදු ගිවිසුමක සැලකිය යුතු පැහැර හැරීමක් සිදුවූ විට අදාළ මූල්ය ආයතනයට හිමිවන නීතිමය සහන ක්රියාත්මක කිරීමට පෙර නියමිත දැනුම්දීමේ ක්රියාපටිපාටිය අනුගමනය කළ යුතුය.
විශේෂයෙන්ම 21 වගන්තිය අනුව, ගෙවීම් පැහැර හැරීම පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් දැනුම්දීමක් ලියාපදිංචි තැපෑලෙන් යොමු කළ යුතු අතර, එම දැනුම්දීම ලැබුණු දින සිට අදාළ පැහැර හැරීම නිවැරදි කරගැනීම සඳහා අවම වශයෙන් දින 21ක කාලයක් ලබා දිය යුතුය.
වාහනයක් හෝ වෙනත් කල්බදු දේපළක් යළි අත්පත් කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් පනතේ 27 සහ 28 වගන්තිවල විධිවිධාන ඇතුළත් වේ.
27 වගන්තිය අනුව, කල්බදු දේපළක භාරය යළි ලබාගැනීමට නීත්යනුකූල අයිතිය ඇති කල්බදු දෙන පාර්ශ්වයට විරෝධතාවකින් තොරව එහි භාරය ලබාගත හැකිය. එම ක්රියාවලියේදී සාමය කඩවීමක් වැළැක්වීම සඳහා සීමිත අරමුණකින් පොලිස් සහාය ලබාගැනීමට ද අවසර ඇත.
එම ක්රමවේදය යටතේ දේපළේ භාරය ලබාගත නොහැකි අවස්ථාවකදී හෝ සාමකාමීව එය සිදුකිරීම ප්රායෝගික නොවන බවට සාධාරණ හේතු ඇති විටදී, 28 වගන්තිය යටතේ දිසා අධිකරණයෙන් නියෝගයක් ලබාගැනීමේ ක්රමවේදයක් සලසා තිබේ.
ඒ අනුව, ණය වාරික ගෙවීම පැහැර හැරීමක් සිදුවූ පමණින් වාහනයක් බලහත්කාරයෙන් අත්පත් කරගැනීමට ස්වයංක්රීය අවසරයක් හිමි නොවේ.
එමෙන්ම, අදාළ ගිවිසුමේ ස්වභාවය සහ කොන්දේසි අනුව නීතිමය ක්රියාමාර්ග වෙනස් විය හැකිය. මූල්ය කල්බදු ගිවිසුම්, කුලී-මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම් සහ වාහනයක් ඇපයට තබා ලබාගන්නා ණය සඳහා එකම අත්පත් කරගැනීමේ ක්රියාපටිපාටිය අදාළ නොවිය හැකිය.
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවෙන් දැනුම්දීමේ අවශ්යතාව අවධාරණය කරයි
මූල්ය කල්බදු ආයතන අනුගමනය කළ යුතු නීතිමය වගකීම් පිළිබඳව ශ්රී ලංකා ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ද අවධානය යොමු කර තිබේ.
පීපල්ස් ලීසිං ඇන්ඩ් ෆිනෑන්ස් පීඑල්සී සහ ත්යාගරාජා ගජේන්ද්රන් සම්බන්ධයෙන් විභාග වූ S.C. CHC. Appeal No. 19/2022 නඩුවේදී, මූල්ය කල්බදු ගිවිසුමක සැලකිය යුතු පැහැර හැරීමක් සහ එය අවසන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීතියෙන් නියම කර ඇති දැනුම්දීමේ ක්රියාපටිපාටිය අනුගමනය කර තිබේද යන්න අධිකරණය සලකා බලා ඇත.
මූල්ය කල්බදු පනත යටතේ ගිවිසුමකින් හිමිවන නීතිමය සහන ක්රියාත්මක කිරීමට පෙර නියමිත ක්රියාපටිපාටිය අනුගමනය කිරීමේ වැදගත්කම එම තීන්දුවෙන් යළි අවධාරණය කෙරේ.
එහෙත් සෑම වාහන අත්පත් කරගැනීමක් සඳහාම අධිකරණ නියෝගයක් අවශ්ය බව එයින් අදහස් නොවේ. පනතේ 27 වගන්තිය යටතේ විරෝධතාවකින් තොරව දේපළේ භාරය ලබාගැනීම සහ 28 වගන්තිය යටතේ අධිකරණ මැදිහත්වීම අවශ්ය වන අවස්ථා අතර වෙනසක් පනතේ දක්වා තිබේ.
2026 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ශ්රී ලංකා පොලිසිය ද එම වෙනස අවධාරණය කරමින්, මූල්ය සමාගම් සහ ඒවායේ නියෝජිතයන් බලහත්කාරයෙන් වාහන අත්පත් කරගැනීමෙන් වැළකිය යුතු බවට අනතුරු අඟවා තිබේ.
නීත්යනුකූල වාහන අත්පත් කරගැනීමකදී මහජන සාමය පවත්වාගෙන යාමට පොලිසියට සහාය විය හැකි නමුත්, ණය දෙන පාර්ශ්වයක් වෙනුවෙන් වාහනයක භාරය සෘජුව ලබාගැනීමට පොලිස් නිලධාරීන්ට බලය නොමැත.
සොරකම් කිරීම, කොල්ලකෑම, නීතිවිරෝධී ලෙස පරිශ්රයකට ඇතුළුවීම හෝ වෙනත් අපරාධමය ක්රියාවක් සිදුවූ බවට පැමිණිලි ලැබුණහොත්, ඒවා ණය ගැතියාගේ මූල්ය වගකීම්වලින් වෙන්ව සලකා බැලිය යුතුය.
කුරුණෑගල ණය ගැතියන්ගේ සංගමයෙන් පුළුල් චෝදනා
වාහන අත්පත් කරගැනීමේ ක්රමවේද පිළිබඳ ගැටලු නැනුඔයට පමණක් සීමා වී නොමැති බවට කුරුණෑගල ප්රදේශයෙන් ද චෝදනා එල්ල වී තිබේ.
කුරුණෑගල මහාධිකරණය ආශ්රිතව පැවති නඩු කටයුතුවලින් අනතුරුව, අවිධිමත් මූල්ය ගනුදෙනු සිදුකරන පුද්ගලයන් ණය ගැතියන්ගේ මූල්ය දුෂ්කරතා අයුතු ලෙස ප්රයෝජනයට ගනිමින් වාහන අත්පත් කරගන්නා බවට ලීසිං සහ ණය වාරික ගෙවන්නන්ගේ සංගමයේ සභාපති අසංක රුවන් පොතුපිටිය මහතා චෝදනා කර ඇත.
ඔහු පවසන පරිදි, සැක සහිත මූල්ය ගනුදෙනු සහ වාහන අත්පත් කරගැනීම් සම්බන්ධයෙන් පීඩාවට පත් පුද්ගලයන්ගෙන් පැමිණිලි 30කට ආසන්න සංඛ්යාවක් මෑතකදී සංගමයට ලැබී තිබේ.
වාහන ඇපයට තබා ලබාදෙන ණය සඳහා ඒවායේ වෙළෙඳපොළ වටිනාකමට වඩා සැලකිය යුතු අඩු මුදලක් ලබාදීමෙන් පසු, ණය ගැතියන්ට වාරික ගෙවීමේ අපහසුතා ඇති වූ විට වාහන අත්පත් කරගෙන වෙනත් පාර්ශ්ව වෙත පවරන බවට ඔහු චෝදනා කරයි.
ඒ සඳහා ඔහු උදාහරණයක් ලෙස සඳහන් කර ඇත්තේ රුපියල් මිලියන 10ක් පමණ වටිනා වාහනයක් ඇපයට තබා රුපියල් මිලියන 5ක ණයක් ලබාගත් අවස්ථාවකි.
එවැනි ගනුදෙනු යටතේ අත්පත් කරගත් වාහන පසුව වෙනත් පාර්ශ්ව වෙත පවරා වැඩි මිලකට නැවත අලෙවි කර ඇති බවත්, එම විකිණීමෙන් ලැබුණු මුදල් මුල් ණය ගැතියන්ට නොලැබුණු බවත් පොතුපිටිය මහතා චෝදනා කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, මේවා සංගමය විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති චෝදනා පමණි. අදාළ මූල්ය ගිවිසුම්වල නීතිමය තත්ත්වය, වාහන පැවරීම් වංචනිකද යන්න හෝ අදාළ ණය දෙන පාර්ශ්ව නීතිවිරෝධී ලෙස කටයුතු කර තිබේද යන්න තහවුරු කරන තොරතුරු මෙහි සඳහන් නොවේ.
පොලිස් සහාය සහ තර්ජන සම්බන්ධයෙන් ද චෝදනා
කුරුණෑගල පොලිසියට අනුයුක්ත ඇතැම් නිලධාරීන් මතභේදාත්මක වාහන අත්පත් කරගැනීම්වලට සම්බන්ධ පුද්ගලයන්ට සහාය ලබාදී ඇති බවට ද පොතුපිටිය මහතා චෝදනා කරයි.
වාහන රැගෙන යාමෙන් පසු පැය 24ත් 48ත් අතර කාලයක් තුළ ඒවායේ හිමිකාරිත්වය වෙනත් පාර්ශ්ව වෙත පැවරීමට හැකි වූයේ කෙසේද යන්න ඔහු ප්රශ්න කර තිබේ.
මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් මැයි 2 වැනිදා සිදුකළ ප්රසිද්ධ ප්රකාශයක් පිළිබඳව ද සංගමයේ කරුණු දැක්වීමේ සඳහන් වේ.
ඉන් අනතුරුව තමන් ඇතුළු පීඩාවට පත් පුද්ගලයන් 15 දෙනකුට එරෙහිව කුරුණෑගල මහේස්ත්රාත් අධිකරණය හමුවේ නඩු කටයුතු ආරම්භ කර තිබූ බවත්, එම නීතිමය ක්රියාවලිය නිසි ක්රමවේදයකින් තොරව සිදුකර ඇති බවත් ඔහු පවසයි.
මහේස්ත්රාත්වරයා එම නඩු කටයුතු ආරම්භක අවස්ථාවේදීම ප්රතික්ෂේප කළ බවත්, ඉන් අනතුරුව මහාධිකරණය හමුවේ ප්රතිශෝධන අයදුම්පතක් සම්බන්ධයෙන් පෙනී සිටීමට පෙර තමන්ට තර්ජනාත්මක දුරකථන ඇමතුම් ලැබුණු බවත් පොතුපිටිය මහතා වැඩිදුරටත් චෝදනා කර තිබේ.
පොලිස් සහාය, වාහන හිමිකාරිත්වය පැවරීම, අධිකරණ ක්රියාමාර්ග සහ තර්ජන සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කර ඇති චෝදනා තහවුරු කිරීමට අදාළ වාර්තා සහ ලේඛන ස්වාධීනව පරීක්ෂා කළ යුතුය.
මෙම චෝදනාවල සඳහන් පොලිස් නිලධාරීන් හෝ වෙනත් පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් කිසිදු විෂමාචාරයක් තහවුරු කරන තීන්දුවක් මෙතෙක් ඉදිරිපත් කර නොමැත.
එහෙත් මූල්ය ගැටලුවක් අපරාධමය ක්රියාවක් පිළිබඳ චෝදනාවක් දක්වා වර්ධනය වන අවස්ථාවක, ණය ගැතියන්ට ඇති ආරක්ෂාව සහ පැමිණිලි අපක්ෂපාතීව විමර්ශනය කිරීමේ අවශ්යතාව මෙම කරුණු මඟින් අවධාරණය කෙරේ.
ලියාපදිංචි නොකළ මූල්ය කටයුතු සහ මහ බැංකු අධීක්ෂණය
මූල්ය කල්බදු පනත යටතේ මූල්ය කල්බදු ව්යාපාර පවත්වාගෙන යාමට අවසර ලබා ඇති ආයතන අධීක්ෂණය කිරීම ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ වගකීමකි.
පනතේ 32 වගන්තිය මඟින් ලියාපදිංචි නොකළ මූල්ය කල්බදු කටයුතු පිළිබඳ සැකයක් ඇති වූ අවස්ථාවලදී ඒවා පරීක්ෂා කිරීමට සහ නීති උල්ලංඝනය කිරීම් තහවුරු වුවහොත් නියාමන හෝ නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගැනීමට අදාළ විධිවිධාන සලසා ඇත.
නියාමනයට යටත් මූල්ය සේවා සපයන්නන් විසින් පාරිභෝගිකයන්ට සාධාරණ ලෙස සැලකීම, ගනුදෙනු පිළිබඳ විනිවිදභාවය සහ පැමිණිලි සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම ආවරණය කරන මූල්ය පාරිභෝගික ආරක්ෂණ රාමුවක් ද මහ බැංකුව පවත්වාගෙන යයි.
කෙසේ වෙතත්, අවිධිමත් ණයක් හෝ වාහනයක් ඇපයට තබා සිදුකරන සෑම මූල්ය ගනුදෙනුවක්ම ලියාපදිංචි කළ යුතු මූල්ය කල්බදු ව්යාපාරයක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය. එහි නීතිමය වර්ගීකරණය තීරණය වන්නේ ගනුදෙනුවේ ස්වභාවය සහ අදාළ නීති අනුවය.
එබැවින් කුරුණෑගල ප්රදේශයේ ඇතැම් ණය දෙන පාර්ශ්ව නීතිවිරෝධීව කටයුතු කරන බවට ඇති චෝදනා තහවුරු කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ ලියාපදිංචි තත්ත්වය, ව්යාපාරික ක්රියාකාරකම් සහ ගිවිසුම් පරීක්ෂා කළ යුතුය.
ශ්රී ලංකා ආර්ථික විද්යා සංගමය හරහා සිදුකර ඇති පර්යේෂණ සහ ප්රතිපත්තිමය සාකච්ඡා ඇතුළු කරුණු මඟින් ද නියාමන ක්රමවේදවල ඵලදායීතාව සහ මූල්ය පාරිභෝගික ආරක්ෂණයේ වැදගත්කම අවධාරණය කර ඇත.
පොතුපිටිය මහතා ඉදිරිපත් කර ඇති නිශ්චිත චෝදනා වැඩිදුර විමර්ශනයකට හේතු වුවද, ඒවා මඟින් මහ බැංකුවේ අසමත්භාවයක් හෝ විෂමාචාරයක් ස්වාධීනව තහවුරු නොවේ.
නියාමන සහ පොලිස් අවධානය යොමු විය යුතු කරුණු තුනක්
නැනුඔය සිදුවීම සහ කුරුණෑගලින් ඉදිරිපත් වී ඇති චෝදනා සැලකිල්ලට ගැනීමේදී, මහජන යහපත වෙනුවෙන් වැඩිදුර පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්ය ක්ෂේත්ර තුනක් හඳුනාගත හැකිය.
– ලියාපදිංචි නොකළ මූල්ය කටයුතු: අවසරයකින් තොරව මූල්ය කල්බදු ව්යාපාර පවත්වාගෙන යන බවට චෝදනා එල්ල වන පුද්ගලයන් හෝ ආයතන නීතියෙන් නියම කර ඇති ලියාපදිංචි අවශ්යතා සපුරා තිබේද යන්න බලධාරීන් සොයා බැලිය යුතුය. වාහන පැවරීම් සම්බන්ධ පැමිණිලි අපරාධ විමර්ශනයකට යොමු කළ යුතුද යන්න ද සලකා බැලිය යුතුය.
– වාහන අත්පත් කරගැනීමේ නියෝජිතයන්ගේ වගකීම: නීතිවිරෝධී ලෙස වාහන අත්පත් කරගත් බවට චෝදනා එල්ල වන අවස්ථාවලදී, වාහනය රැගෙන ගිය පුද්ගලයන්ගේ ක්රියාකලාපය පමණක් නොව, එවැනි ක්රම භාවිත කිරීමට උපදෙස් දුන්නේද, අනුමත කළේද හෝ දැනුවත්ව ඉඩ ලබාදුන්නේද යන්න ද විමර්ශනය කළ යුතුය.
– පොලිස් ක්රියාකලාපය සහ අපක්ෂපාතීත්වය: නීතිවිරෝධී වාහන අත්පත් කරගැනීම්වලට පොලිස් නිලධාරීන් සහාය දුන් බවට හෝ පැමිණිලි සම්බන්ධයෙන් නිසි ක්රියාමාර්ග නොගත් බවට එල්ල වන චෝදනා ස්වාධීනව විමර්ශනය කළ යුතුය. පොලිස් මැදිහත්වීම මූල්ය කල්බදු පනතෙන් නියම කර ඇති සීමාවන්ට අනුකූල විය යුතුය.
ණය ගැතියන් තම ගිවිසුම්ගත වගකීම් ඉටු කිරීමට නීතියෙන් බැඳී සිටින අතර, එම වගකීම් සැලකිය යුතු ලෙස කඩකරන අවස්ථාවලදී නීත්යනුකූල ක්රමවේද ඔස්සේ පියවර ගැනීමට මූල්ය සමාගම්වලට ද අයිතියක් තිබේ.
එහෙත් එම අයිතිවාසිකම් ක්රියාත්මක විය යුත්තේ ගනුදෙනුකරුවන් බියගැන්වීම්, රැවටීම් සහ දේපළ අයුතු ලෙස අහිමි කිරීමෙන් ආරක්ෂා කරන නීතිමය රාමුව තුළය.
නැනුඔය සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් ඉදිරියේදී නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගනු ලබන්නේද, කුරුණෑගලින් ඉදිරිපත් වී ඇති පැමිණිලි ස්වාධීනව විමර්ශනය කරන්නේද සහ අදාළ මූල්ය කටයුතුවල නීතිමය ස්වභාවය බලධාරීන් විසින් තහවුරු කරනු ලබන්නේද යන්න පිළිබඳව තවදුරටත් අවධානය යොමු වනු ඇත.
එම කරුණු පැහැදිලි වන තෙක්, නීත්යනුකූල ණය අයකරගැනීම සහ අපරාධමය ස්වභාවයක් ගත හැකි ක්රියාකාරකම් අතර වෙනස හඳුනාගැනීමට ශ්රී ලංකාවේ මූල්ය පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පද්ධතියට සහ නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතනවලට ඇති හැකියාව මෙම සිදුවීම් හමුවේ පරීක්ෂාවට ලක්වනු ඇත.




