ජනවාරි මස අගභාගයේදී ලොස් ඇන්ජලීස් (LA) මහාධිකරණයේ ආරම්භ වූ මෙම පුද්ගලික හානි පිළිබඳ නඩුව, K.G.M. හෙවත් කේලී (Kaley) නමින් හඳුන්වන තරුණියක් වටා කේන්ද්රගත විය. ඉන්ස්ටග්රෑම් (Instagram) සහ යූටියුබ් (YouTube) වැනි වේදිකාවලට ඇය කුඩා කල සිටම නිරාවරණය වීම නිසා ඇයගේ ළමා කාලය තුළ ඇබ්බැහි වීමේ රටාවන් ඇති වූ බව ඇය තර්ක කළාය. සති ගණනාවක සාක්ෂි විමසීම්වලින් පසුව, මාර්තු 13 වන සිකුරාදා දින ජූරි සභාවේ සාකච්ඡා ආරම්භ විය.
පරීක්ෂාකාරී ලෙස කරුණු සලකා බැලීමෙන් පසුව, මෙටා (Meta) සහ යූටියුබ් සමාගම්වල නොසලකා හැරීම මානසික සෞඛ්යයට හානි පමුණුවාලීමට සැලකිය යුතු හේතුවක් වූ බව නිගමනය කරමින් ජූරි සභාව පැමිණිලිකාරියගේ පාර්ශවයට සහය පළ කළේය. ජූරි සභාව විසින් ඇයට ඩොලර් මිලියන 3ක වන්දි මුදලක් ප්රදානය කළ අතර, එහි වගකීමෙන් සියයට 70ක් මෙටා සමාගමටත් සියයට 30ක් යූටියුබ් ආයතනයටත් පැවරීය. මීට අමතරව, තවත් ඩොලර් මිලියන 3ක දණ්ඩනීය වන්දි මුදලක් නියම කළ අතර, මෙටා සමාගම ඩොලර් මිලියන 2.1ක්ද, යූටියුබ් ආයතනය ඩොලර් 900,000ක්ද ගෙවිය යුතු බවට තීන්දු විය.
පැමිණිලිකාරිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥයින් මෙම තීන්දුව ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වීය. හානිකර විය හැකි කරුණු පිළිබඳව සමාගම් දැන සිටියේ කුමක්ද සහ එය දැනගත්තේ කවදාද යන්න විනිශ්චය කිරීමට ජූරි සභාවකට අවස්ථාව ලබා දෙමින්, කේලී තම කතාව ඉදිරිපත් කිරීමේදී විශාල ධෛර්යයක් පෙන්නුම් කළ බව ඔවුහු අවධාරණය කළහ. මෙම තීන්දුව කේලීට පමණක් නොව, සමාජ මාධ්ය ඇබ්බැහි වීම සහ ඩිජිටල් වේදිකාවල අවදානම්වලින් පීඩාවට පත් වූ අසංඛ්යාත දරුවන්ට සහ පවුල්වලට ලැබුණු යුක්තියක් බව නීති කණ්ඩායම ප්රකාශ කළේය.
ඊට ප්රතිචාර දක්වමින් මෙටා ප්රකාශකයෙකු පැවසුවේ සමාගම මෙම තීන්දුව සමඟ එකඟ නොවන බවත් දැනට තම නීතිමය විකල්ප පිළිබඳව සමාලෝචනය කරමින් සිටින බවත්ය. ඒ හා සමානව, ගූගල් (Google) ප්රකාශකයෙකු පැවසුවේ යූටියුබ් ආයතනය අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට සැලසුම් කරන බවයි. ඔවුන් තර්ක කරන්නේ එම වේදිකාව සාම්ප්රදායික සමාජ මාධ්ය ජාලයකට වඩා වගකීම් සහගත ලෙස නිර්මාණය කර ඇති වීඩියෝ ප්රවාහ සේවාවක් (streaming service) බවයි.
නීති විශේෂඥයින් මෙම නඩු 1990 දශකයේ දුම්කොළ කර්මාන්තය මුහුණ දුන් “Big Tobacco” අවස්ථාවට සමාන කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. සෞඛ්ය අවදානම් පිළිබඳව මහජනයා නොමඟ යැවීම සම්බන්ධයෙන් එදා දුම්කොළ සමාගම්වලට දැවැන්ත මූල්ය දඩුවම්වලට මුහුණ දීමට සිදු විය. මෙම සංසන්දනය මගින් තාක්ෂණික සමාගම්, ඇල්ගොරිතම සැලසුම් සහ පරිශීලක ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් එල්ල වන වැඩෙන දැඩි විමර්ශනය ඉස්මතු කරයි.
මීට අමතරව සිදු වූ තවත් සිදුවීමකදී, මෙටා සමාගම නිව් මෙක්සිකෝ ප්රාන්තයේ අසාධාරණ පිළිවෙත් නීති හිතාමතාම උල්ලංඝනය කර ඇති බව සැන්ටා ෆී (Santa Fe) හි ජූරි සභිකයින් තීන්දු කළහ. නීතිපති රාවුල් ටොරෙස් (Raúl Torrez) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම නඩුවෙන් චෝදනා කළේ, අන්තර්ජාලය හරහා සිදුවන ලිංගික අපරාධකරුවන්ගෙන් පරිශීලකයින්, විශේෂයෙන්ම බාලවයස්කරුවන් ආරක්ෂා කිරීමට සමාගම අපොහොසත් වී ඇති බවයි. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මෙටා සමාගමට ඩොලර් මිලියන 375ක වන්දි ගෙවීමට නියෝග කෙරිණි. එම තීන්දුවට එරෙහිවද අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන බව සමාගම දන්වා ඇත.
නිව් මෙක්සිකෝ නඩුව, මෙටා සහ ටික්ටොක් (TikTok) ඇතුළු ප්රධාන සමාජ මාධ්ය සමාගම්වලට එරෙහිව ප්රාන්ත නීතිපතිවරුන් කිහිප දෙනෙකු විසින් ආරම්භ කරන ලද අනෙකුත් නඩුවලින් වෙනස් වේ. මෙම නඩු සියල්ලම වේදිකාවල වගකීම, ඩිජිටල් ආරක්ෂාව සහ සමාජ මාධ්ය භාවිතයේ මානසික බලපෑම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන පුළුල් නීතිමය ප්රවණතාවක් පෙන්නුම් කරයි.
ලොස් ඇන්ජලීස් හි පැවති සති හයක නඩු විභාගය අතරතුර, නිර්දේශිත ඇල්ගොරිතම (recommendation algorithms), ස්වයංක්රීයව වීඩියෝ වාදනය වීමේ ක්රම (auto play functions) සහ අඛණ්ඩව ලැබෙන දැනුම්දීම් (notifications) වැනි විශේෂාංග ඇබ්බැහි වීමේ හැසිරීම් වලට දායක වූයේද යන්න ජූරි සභිකයෝ පරීක්ෂා කළහ. දැනට 20 හැවිරිදි වියේ පසුවන පැමිණිලිකාරිය සාක්ෂි දෙමින් කියා සිටියේ, අඛණ්ඩව මෙවැනි අන්තර්ගතයන්ට නිරාවරණය වීම නිසා තමා දරුණු ලෙස ශරීරයේ ස්වරූපය පිළිබඳව අසහනයෙන් (body dysmorphia), විශාදයෙන් සහ සියදිවි නසාගැනීමේ සිතිවිලිවලින් පීඩා විඳි බවයි.
මෙම සන්ධිස්ථානීය තීන්දුව පරිශීලක හැසිරීම් හැඩගැස්වීමේදී සහ මානසික සෞඛ්යය ආරක්ෂා කිරීමේදී තාක්ෂණික සමාගම්වල කාර්යභාරය පිළිබඳව තීරණාත්මක ප්රශ්න මතු කරයි. තවත් නඩු විභාග වෙමින් පවතින බැවින්, මෙම නඩුවේ ප්රතිඵලය සමාජ මාධ්ය වේදිකා ඔවුන්ගේ පද්ධති සැලසුම් කරන ආකාරය සහ ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම හා සම්බන්ධ අවදානම් විසඳන ආකාරය පිළිබඳ ප්රබල පූර්වාදර්ශයක් සැපයිය හැකිය.
