චෙම්මනි භූමදාන භූමියෙන් සොයාගත් මිනිස් අස්ථි කොටස් සම්බන්ධ විමර්ශනය නව මතභේදාත්මක අදියරකට පිවිස තිබේ. අතුරු පුරාවිද්‍යා වාර්තාවකින් මෙම ස්ථානය රහසිගත සමූහ මිනීවළක් වෙනුවට සාමාන්‍ය සුසාන භූමියක් ලෙස භාවිත කර තිබෙන්නට ඇති බවට යෝජනා කිරීමෙන් අනතුරුව, අතුරුදන් වූ පුද්ගලයන්ගේ පවුල් එම වාර්තාවට විධිමත් ලෙස අභියෝග කර තිබේ.
අධිකරණ නියෝගයක් මත සකස් කළ අධිකරණ පුරාවිද්‍යා වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම අභියෝගය මතුව තිබේ. එම වාර්තාවෙන් ළදරුවන් සහ ළමුන්ගේ අස්ථි කොටස් අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ ප්‍රතිශතයකින් යුතුව පුද්ගලයන් අවම වශයෙන් 574 දෙනෙකුගේ මිනිස් අස්ථි කොටස් ලේඛනගත කර ඇත.
මූලික වයස් වර්ගීකරණයට අනුව, සොයාගත් අස්ථි කොටස්වලින් සියයට 41ක් ළමුන්ට අයත් වන අතර, තවත් සියයට 22ක් ළදරුවන්ට අයත් වේ.
මෙම කාණ්ඩ දෙකම එකතු කළ විට පරීක්ෂා කළ පුද්ගලයන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් සියයට 63ක් ළමුන් සහ ළදරුවන් වේ.
මෙම සොයාගැනීම් හේතුවෙන් මරණ සිදුවූ තත්ත්වයන්, භූමදාන සිදුකර ඇති කාලසීමාව සහ මෙම ස්ථානය ඓතිහාසිකව භාවිත කළ ආකාරය පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්න මතුව තිබේ.
විධිමත් භූමදාන ක්‍රමවේද පැවති බව පුරාවිද්‍යා වාර්තාවෙන් යෝජනා කෙරේ
මහාචාර්ය රාජ් සෝමදේව සහ පුරාවිද්‍යාඥ අනූෂා වන්නිනායක මහත්මිය විසින් සකස් කරන ලද තුන්වැනි අතුරු වාර්තාව 2026 ඔක්තෝබර් 19 වැනිදා යාපනය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර තිබේ.
පර්යේෂණ කණ්ඩායම විසින් අස්ථි කොටස් තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය, ඒවා සමඟ හමුවූ පුරාවස්තු, පස් ස්ථර සහ මීට පෙර සිදුවූ වෙනස්කම් පිළිබඳ සාක්ෂි පරීක්ෂා කර ඇත.
පුද්ගලික ආභරණ, පබළු, මුදු, සුර සහ භූමදාන චාරිත්‍රවලට සම්බන්ධ වස්තු ඇතුළු පුරාවස්තු පිළිබඳ සටහන් 170ක් විමර්ශකයන් විසින් ලේඛනගත කර තිබේ.
මළසිරුරු කිහිපයක් විධිමත් භූමදාන ක්‍රමවේදවලට අනුකූල වන ආකාරයෙන් තැන්පත් කර තිබූ බව වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
එකිනෙක මත පිහිටි සොහොන් වළවල් පිළිබඳ සාක්ෂිවලින් ද මෙම ප්‍රදේශය දීර්ඝ කාලයක් පුරා භූමදාන කටයුතු සඳහා භාවිත කර තිබෙන්නට ඇති බව යෝජනා වේ.
කෙසේ වෙතත්, පුද්ගලයන් මියගියේ කවදාද, කෙසේද සහ කුමන හේතුවක් නිසාද යන්න නිශ්චිතව තීරණය කිරීමට තම සොයාගැනීම් ප්‍රමාණවත් නොවන බවත්, ඒවා තවමත් මූලික මට්ටමේ පවතින බවත් පර්යේෂකයෝ අවධාරණය කරති.
අතුරුදන් වූ පුද්ගලයන්ගේ පවුල් නිගමනවලට අභියෝග කරයි
2026 ඔක්තෝබර් 22 වැනිදා අතුරුදන් වූ පුද්ගලයන්ගේ පවුල් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥවරුන් වාර්තාවේ අර්ථකථන සහ නිගමන ප්‍රශ්න කරමින් අධිකරණයට මෝසමක් ඉදිරිපත් කිරීමත් සමඟ සැලකිය යුතු වර්ධනයක් සිදුවිය.
බලපෑමට ලක්වූ පවුල් නියෝජනය කරන නීතිඥ කස්තුරි අහළංකන් මහත්මිය තර්ක කළේ, අස්ථි කොටස් සොයාගත් ආකාරය සහ ඒවා බෙදී තිබූ ආකාරය සම්බන්ධ වැදගත් සාක්ෂි වාර්තාවෙන් ප්‍රමාණවත් ලෙස සලකා බලා නොමැති බවයි.
කැණීම් සිදුකළ ප්‍රදේශය සාමාන්‍ය සුසාන භූමියක් ලෙස වර්ගීකරණය කිරීම පිළිබඳව පවුල් ප්‍රශ්න මතු කර ඇති අතර, එම නිශ්චිත ස්ථානය නීත්‍යනුකූලව භූමදාන කටයුතු සඳහා වෙන්කර තිබුණේද යන්න තහවුරු කරන සාක්ෂි ඉදිරිපත් කරන ලෙස ද ඉල්ලා තිබේ.
එමෙන්ම, මීට පෙර ලේඛනවල සඳහන්ව තිබූ “සමූහ මිනීවළ” යන යෙදුම නවතම වාර්තාවෙන් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද ඔවුහු විරෝධය පළ කරති.
මෙම විරෝධතා හුදෙක් වචන භාවිතය පිළිබඳ ගැටලුවකට පමණක් සීමා නොවේ.
නිගමනවලට එළඹීමට පෙර මෙම ස්ථානයේ ඓතිහාසික පසුබිම, භූමදානවල ගැඹුර, අස්ථි කොටස් තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය සහ ඒවා සොයාගත් තත්ත්වයන් පිළිබඳව වඩාත් පුළුල් විමර්ශනයක් සිදුකළ යුතු බව පවුල් පෙන්වා දෙයි.
ළමුන්ගේ ඉහළ සංඛ්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න
මෙම විමර්ශනයේ වඩාත්ම කනස්සල්ලට හේතු වන කරුණක් වන්නේ ළදරුවන් සහ ළමුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් සිටීමයි.
වසංගතයක්, ස්වාභාවික විපතක් හෝ අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ මරණ සංඛ්‍යාවක් සිදුවූ වෙනත් අවස්ථාවක් හේතුවෙන් මෙතරම් විශාල පිරිසක් මියගොස් තිබීමට හැකියාවක් ඇති බව පුරාවිද්‍යා කණ්ඩායම පෙන්වා දී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, රෝගයක් පැවති බව තහවුරු කරන රසායනාගාර පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල, අස්ථි කොටස්වල කාලය විද්‍යාත්මකව නිර්ණය කිරීමේ ප්‍රතිඵල හෝ මරණවලට හේතු තහවුරු කරන අධිකරණ වෛද්‍ය සොයාගැනීම් වාර්තාවෙන් ඉදිරිපත් කර නොමැත.
ප්‍රමාණවත් විද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැතිව ස්වාභාවික ව්‍යසනයක් මඟින් මෙම භූමදාන පැහැදිලි කළ හැකි බවට ඉදිරිපත් කරන යෝජනාවට බලපෑමට ලක්වූ පවුල් අභියෝග කර තිබේ.
ඔවුන් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ මෝසම මඟින් අස්ථි කොටස් සහ අවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක පිළිබඳ වැඩිදුර පරීක්ෂණ සිදුකරන ලෙස ඉල්ලා ඇත.
මානව හිමිකම් සම්බන්ධ ප්‍රශ්නවලට තවමත් පිළිතුරු නැහැ
ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද සමයේ බලහත්කාරයෙන් අතුරුදන් කිරීම් සහ නීති විරෝධී ඝාතන සිදුවූ බවට එල්ල වූ චෝදනා පිළිබඳ සාකච්ඡාවලදී චෙම්මනි ප්‍රදේශයට දිගු කලක් පුරා වැදගත් ස්ථානයක් හිමිව තිබේ.
එම ප්‍රදේශයේ මීට පෙර සිදුකළ විමර්ශන හේතුවෙන් අතුරුදන් වූ සිවිල් වැසියන්ට සිදුවූයේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳ කනස්සල්ල තවදුරටත් ඉහළ ගියේය.
කෙසේ වෙතත්, වර්තමාන කැණීම්වලින් අනාවරණය වන කරුණු ඒවාට අදාළ අධිකරණ වෛද්‍ය සාක්ෂි මත පදනම්ව වෙනම ඇගයීමට ලක් කළ යුතුය.
මිනිස් අස්ථි කොටස් විශාල සංඛ්‍යාවක් හමුවීම හෝ භූමදානවලට අදාළ පුරාවස්තු පැවතීම පමණක් මරණ ස්වාභාවික හේතු, ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා හෝ වෙනත් තත්ත්වයන් හේතුවෙන් සිදුවූ බව ස්වාධීනව තහවුරු නොකරයි.
එසේම, විධිමත් භූමදාන ක්‍රමවේද පැවති බවට සාක්ෂි තිබීමෙන් පමණක් මියගිය පුද්ගලයන්ගේ අනන්‍යතාව හෝ ඔවුන්ගේ මරණවලට පෙර සිදුවූ සිදුවීම් පිළිබඳ ප්‍රශ්න විසඳිය නොහැකිය.
නිශ්චිත නිගමන සඳහා වැඩිදුර විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණ අවශ්‍යයි
නිශ්චිත නිගමනවලට එළඹීමට පෙර අමතර රසායනාගාර පරීක්ෂණ, අස්ථි කොටස් පිළිබඳ වැඩිදුර පරීක්ෂණ, පස් විශ්ලේෂණ සහ තවමත් කැණීම් සිදුකර නොමැති ප්‍රදේශ පිළිබඳ විමර්ශන අවශ්‍ය බව පුරාවිද්‍යා කණ්ඩායම පිළිගෙන තිබේ.
දැනටමත් පරීක්ෂා කර ඇති කැණීම් අගල්වලින් ඔබ්බට ද පුරාවිද්‍යාත්මක වැදගත්කමක් ඇති ප්‍රදේශය ව්‍යාප්ත වී තිබිය හැකි බවට ඉඟි කරන අසාමාන්‍යතා භූමි සමීක්ෂණ මඟින් ද හඳුනාගෙන ඇත.
යාපනය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය හමුවේ පවතින මෙම මතභේදය සම්බන්ධ වන්නේ අස්ථි කොටස් භූමදාන කළ ආකාරය පිළිබඳව පමණක් නොවේ. පවතින සාක්ෂි මඟින් මෙම සිදුවීම පිළිබඳ පුළුල් ඓතිහාසික පැහැදිලි කිරීමක් ඉදිරිපත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් පදනමක් සපයන්නේද යන්න ද එහිදී ප්‍රශ්න කෙරේ.
මියගිය පුද්ගලයන්ගේ අනන්‍යතාව, භූමදාන සිදුකළ කාලසීමාව සහ මරණවලට හේතු තහවුරු කරන තෙක් චෙම්මනි සම්බන්ධයෙන් පවතින ප්‍රධාන ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු නොලැබෙනු ඇත.
