ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන වාතාවරණය ක්ෂේත්‍ර කිහිපයකින් එල්ල වන බලපෑම් හේතුවෙන් අලුත් මුහුණුවරක් ගනිමින් පවතී. විපක්ෂය ඇතුළත පවතින මතගැටුම්, පළාත් සභා මැතිවරණය පවත්වන ලෙස නැවත එල්ල වන ඉල්ලීම්, වාමාංශික දේශපාලනය තුළ ආධිපත්‍යය සඳහා වන තරගය මෙන්ම අමෙරිකාව සහ චීනය වෙතින් එල්ල වන උපායමාර්ගික බලපෑම් ඊට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වී තිබේ.
දේශීය දේශපාලනයට අමතරව, ඇමෙරිකානු සහ චීන ආරක්ෂක නියෝජිතයින්ගේ මෑතකාලීන ශ්‍රී ලංකා සංචාරයන් හේතුවෙන් ඉන්දියන් සාගර කලාපය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීමට ඇති උපායමාර්ගික වැදගත්කම කෙරෙහි යළිත් ලෝක අවධානය යොමුවී ඇත.
අපේක්ෂිත ජනප්‍රියත්වය නොලබා අවසන් වූ භික්ෂු පාගමන
පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට ජනාධිපති සමාව ඉල්ලා මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාව අසලින් ආරම්භ වූ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ විරෝධතා පාගමන කොළඹ විහාරමහාදේවී උද්‍යානයෙන් අවසන් විය.
සංවිධායකයින්ගේ මුල් සැලසුම වී තිබුණේ වැලිකඩ බන්ධනාගාරය අසල විරෝධතාවයේ නිරත වීමටයි. කෙසේ වෙතත්, පාක්ෂිකයින්ගේ උනන්දුව මත පාගමන ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය දෙසට යොමු කිරීමට උත්සාහ කළද, නීතිමය සහ වෙනත් බාධා කිරීම් හමුවේ අවසානයේ එය විහාරමහාදේවී උද්‍යානයෙන් නිම කිරීමට සිදු විය.
මෙම පාගමන සඳහා සංවිධායකයින් අපේක්ෂා කළ තරම් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හෝ මහජනතාවගේ සහභාගීත්වයක් දක්නට ලැබුණේ නැත.
ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ (SLPP) මෙයට ප්‍රසිද්ධියේ සහය දැක්වුවද, අනෙකුත් ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ ඊට සහය දැක්වීමෙන් වැළකී සිටියේය. ජාතික සහ ආගමික කරුණු සම්බන්ධයෙන් ඥානසාර හිමියන්ගේ අතීත හැසිරීම හේතුවෙන් පුළුල් දේශපාලන සන්ධානයක් ගොඩනගා ගැනීමට සංවිධායකයින්ට නොහැකි විය.
සංවිධායකයින් කිහිපදෙනෙකු පසුව හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ඇතුළු එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ (UNP) ජ්‍යෙෂ්ඨයින් හමුවී දේශපාලන සහය ඉල්ලා ඇති බවටද වාර්තා වේ.
එසේම, මෙම විරෝධතාවයට සහය දෙන ලෙස එක්සත් ජාතික පක්ෂයට සම්බන්ධ පිරිස් විසින් සමගි ජන බලවේගයේ පිරිස් පොළඹවන ලද බවටද චෝදනා එල්ල වේ. කෙසේ වෙතත් එම චෝදනා ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
ආගමික සහජීවනය පිළිබඳ සජිත්ගෙන් පැහැදිලි කිරීමක්
මෙම භික්ෂු විරෝධතාව හමුවේ විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා මුහුණ දුන්නේ සංකීර්ණ දේශපාලන තත්ත්වයකටයි. මන්ද ඔහුගේ පක්ෂය මෙරට සියලු ජාති සහ ආගමික ජනකොටස්වල ඡන්ද මත පදනම් වන බැවිනි.
ජාතිවාදී ප්‍රකාශ අනුමත කිරීමෙන් වැළකී සිටි ප්‍රේමදාස මහතා, ජාතික ජන බලවේග (NPP) ආණ්ඩුව යටතේ බුද්ධාගමට සහ මහා සංඝරත්නයට තර්ජන එල්ල වන බව පවසමින් රජය විවේචනය කළේය.
“සිවුරට අත නොතබනු” යන තේමාව යටතේ ඔහු ගෙනගිය ප්‍රචාරණය මගින් ආගමික ආයතන ආරක්ෂා කිරීම සහ ජාතිවාදය ප්‍රවර්ධනය කිරීම අතර වෙනස පෙන්වා දීමට උත්සාහ කෙරිණි.
පසුව රත්මලානේ පැවැති සිය මෑණියන්ගේ උපන්දින පින්කමකදී අදහස් දක්වමින් සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා මෙම කරුණ සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුරටත් කරුණු පැහැදිලි කළේය. එම අවස්ථාවට සමගි ජන බලවේගයේ මහලේකම් රංජිත් මද්දුමබණ්ඩාර සහ ජාතික සංවිධායක තිස්ස අත්තනායක යන මහත්වරුන්ද එක්ව සිටියහ.
එහිදී අදහස් දැක්වූ ප්‍රේමදාස මහතා, සියලු ආගමික කොටස්වලට එක හා සමානව සැලකීමට තම පක්ෂය බැඳී සිටින බව යළිත් අවධාරණය කළේය.
“මුස්ලිම් ජනතාවගේ ආදාහන අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්න පාරට බැහැපු එකම ජාතික පක්ෂය සමගි ජන බලවේගය විතරයි. අනිත් හැමෝම සැඟවිලා සිටිද්දී අපි ඒ අයිතිය වෙනුවෙන් ඉදිරියට ආවා.
මෑතකදී කල්මුණේ රෝහලේ සෞඛ්‍ය සේවිකාවන්ගේ ඇඳුම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශ්නයක් ආපු වෙලාවෙත් අපි ඒ සංස්කෘතික අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියා. මොකද ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවයත් රැකෙන්න ඕනේ.
අනෝජන්ගේ සිදුවීමේදී, විශේෂයෙන්ම කතරගම පාගමන අතරතුර සිදුවූ සිදුවීමේදී, හින්දු භක්තිකයෙකු ලෙස ඔහුගේ අයිතිය වෙනුවෙන් අපි සෘජුවම අනෝජන්ගේ පැත්තේ සිටගත්තා.
පාස්කු ඉරිදා ම්ලේච්ඡ ත්‍රස්තවාදීන් දේවස්ථානවලට බෝම්බ ගහලා කතෝලික ජනතාව විනාශ කරද්දී, ඒ අසාධාරණයට ලක්වූ කිතුනු සහ කතෝලික ජනතාව වෙනුවෙන් අපි පෙනී සිටියා.
සමහර අයට හැමෝටම එක හා සමානව සලකන මේ ප්‍රතිපත්තිය තේරෙන්නේ නැහැ. සමහර නායකයින්ට ඒක තේරුම් ගන්න බැරිනම් හොඳම දේ දේශපාලනයෙන් අයින් වෙලා වෙන රක්ෂාවක් කරන එක.
බෞද්ධයෙක් විදිහට මම වැඩ කරන්න ඕනේ කොහොමද කියලා කාටවත් මට කියන්න බැහැ. අපි ඒ දේවල් වජිරාරාම දහම් පාසලෙන් හොඳින් ඉගෙන ගෙන තියෙනවා. ජාතිවාදය, ආගමික අන්තවාදය සහ ආගමික වෙනස්කම් කිරීම් පිටුදකින්න වජිරාරාම දහම් පාසල අපිට කියලා දුන්නා.”
භික්ෂු පාගමනෙන් පසුව සමගි ජන බලවේගයේ ස්ථාවරය පිළිබඳව මතුව තිබූ අවිනිශ්චිතතාවය දුරු කිරීමට මෙම කතාව මගින් උත්සාහ කළ බව දේශපාලන විචාරකයෝ පවසති.
රිෂාඩ් බදියුදීන්ගේ ප්‍රකාශය නිසා සන්ධානය තුළ කතාබහක්
සමගි ජන බලවේගය සහ සිය පක්ෂය අතර පවතින සබඳතාවය පිළිබඳව සමස්ත ලංකා මක්කල් කොංග්‍රසයේ නායක රිෂාඩ් බදියුදීන් මහතා කළ ප්‍රකාශයක් හේතුවෙන්ද දේශපාලන කරළියේ සංවාදයක් නිර්මාණය විය.
ජනාධිපතිවරණයේදී සහ මහමැතිවරණයේදී සමගි ජන බලවේගයට සහය දැක්වූ බදියුදීන් මහතා පැවසුවේ, තම පක්ෂය සන්ධානය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළද එහි දෙවන මට්ටමේ පාර්ශ්වයක් ලෙස කටයුතු කිරීමට සූදානම් නැති බවයි.
වත්මන් අවබෝධය බිඳ වැටුණහොත් ඉදිරි සහයෝගිතාවය අභියෝගයට ලක්විය හැකි බවට ඔහු අනතුරු ඇඟවීම් කළේය. එසේම ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා පිළිබඳව ඔහු කළ ප්‍රශංසාත්මක ප්‍රකාශ කෙරෙහිද බොහෝ දෙනාගේ අවධානය යොමුවිය.
ඇතැම් දේශපාලන නිරීක්ෂකයින් මෙය විපක්ෂ සන්ධානය තුළ පවතින මතගැටුම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දුටු අතර, තවත් පිරිසක් පැවසුවේ එය සන්ධානයෙන් වෙන්වීමක් නොව තම පක්ෂයේ ස්වාධීනත්වය පෙන්වීමට කළ ප්‍රකාශයක් බවයි.
කෙසේ වෙතත්, බදියුදීන් මහතා පසුව සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා අමතා, භික්ෂු විරෝධතාවය සම්බන්ධයෙන් ඇතිවූ නොගැලපීම් හේතුවෙන් තමන් එම ප්‍රකාශය කළ බවත්, තම දේශපාලන ස්ථාවරයේ වෙනසක් වී නැති බවත් පැහැදිලි කර ඇති බව වාර්තා වේ.
එම පෞද්ගලික සාකච්ඡාව පිළිබඳ තොරතුරු ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
ජනාධිපතිවරයාගේ ඉල්ලීමකට අනුව අනෝජන්ගේ පවුලේ අය හමුවීමට බදියුදීන් මහතා යාම ඇතුළු සිදුවීම් ගණනාවකින් පසුව මෙම ප්‍රකාශය නිකුත් වීම විශේෂත්වයකි.
කෙසේ වෙතත්, විවිධ මතදැරූ දේශපාලන කණ්ඩායම් සහ ජනකොටස් එකතු කරගනිමින් සන්ධානය ඉදිරියට ගෙන යාමේදී සමගි ජන බලවේගය මුහුණ දෙන අභියෝගය මෙමගින් මනාව පැහැදිලි වේ.
සජිත්ගේ සුළුජාතික අයිතිවාසිකම් ස්ථාවරය මනෝ ගනේෂන්ගේ ඇගයීමට
දෙමළ ප්‍රගතිශීලී සන්ධානයේ නායක මනෝ ගනේෂන් මහතාද ෆේස්බුක් සටහනක් තබමින් සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා ගත් ඇතැම් තීරණ අගය කර තිබුණි.
“සජිත් ප්‍රේමදාස වෙතින් මා දකින යහපත් ලක්ෂණ කිහිපයක්” යන තේමාව යටතේ සටහනක් තබමින් ගනේෂන් මහතා පෙන්වා දුන්නේ 1983 කළු ජූලිය වෙනුවෙන් ප්‍රේමදාස මහතා කළ කණගාටුව ප්‍රකාශ කිරීම, 13 වන සංශෝධනය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඇති කැපවීම සහ සුළුජාතීන් ඇමතීමේදී ඔහු භාවිතා කරන වචන ඇගයිය යුතු බවයි.
ගනේෂන් මහතා මෙසේ ලියා තිබුණි:
“1983 කළු ජූලි අපරාධය වෙනුවෙන් ඔබ ප්‍රසිද්ධියේ කණගාටුව පළ කළා.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 වන සංශෝධනය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කරන බවට ඔබ සහතික වුණා.
2024 මැතිවරණයට පෙර අපි සාකච්ඡා කළ පරිදි, සංඛ්‍යාත්මකව අඩු ජනකොටස් ‘සුළුජාතීන්’ ලෙසත් වැඩි ජනකොටස් ‘මහජාතිය’ ලෙසත් හඳුන්වනවා වෙනුවට ඔබ ඔවුන් සියලු දෙනා ‘අනෙකුත් ජනකොටස්’ ලෙස එකට එකතු කර ඇමතුවා.
විවිධ අභියෝග හමුවේ වුවද ඔබ ඔබේ ස්ථාවරය ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කරනවා.
ඔබ මේ මාවතේ ඉදිරියට ගියහොත්, ඉතිහාසය දිනෙක ඊට නියමිත තීන්දුව ලබා දෙනු ඇත. ඒ තීන්දුව ජනතාව දෙන තීන්දුවටත් වඩා බලවත්…”
සමගි ජන බලවේගය සහ සුළුජාතික පක්ෂ අතර සබඳතාවය පිළිබඳව ප්‍රශ්න මතුව තිබූ මොහොතක මනෝ ගනේෂන්ගේ මෙම ප්‍රකාශය ප්‍රේමදාස මහතාට විශාල ශක්තියක් විය.
මේ අතර, ඊළඟ ජනාධිපතිවරණයේදී විපක්ෂයේ පොදු අපේක්ෂකයෙකු ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳවද දේශපාලන කරළියේ කතාබහක් නිර්මාණය වෙමින් පවතී. රනිල් වික්‍රමසිංහ, පාටලී චම්පික රණවක සහ ජී.එල්. පීරිස් යන මහත්වරුන් ඊට සම්බන්ධ බවට අනුමාන කෙරේ.
කෙසේ වෙතත්, මේවා තහවුරු නොකළ දේශපාලන කතාබහ වන අතර, විපක්ෂයේ සහයෝගිතාවය ගැන සාකච්ඡා පැවැත්වීම මගින් පමණක් ප්‍රේමදාස මහතා ජනාධිපතිවරණ සටනින් ඉවත් කිරීමට කුමන්ත්‍රණයක් සිදුවන බව තහවුරු වන්නේ නැත.
පළාත් සභා මැතිවරණය පවත්වන ලෙස දෙමළ පක්ෂවලින් දැඩි බලපෑම්
විපක්ෂයේ පක්ෂ අතර අභ්‍යන්තර සාකච්ඡා දිවෙන අතරතුර, උතුර සහ නැගෙනහිර දේශපාලන පක්ෂ පළාත් සභා මැතිවරණය පවත්වන ලෙස කෙරෙන බලපෑම් වැඩි කර ඇත.
මැතිවරණ ක්‍රමය පිළිබඳව සොයා බැලීමට පත් කළ පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවෙන් සමගි ජන බලවේගය දැනටමත් ඉවත් වී ඇත්තේ, එම ක්‍රියාවලිය මැතිවරණය තවදුරටත් ප්‍රමාද කිරීමට හේතු වන බව පවසමිනි.
ඉලංගෙයි තමිල් අරසු කච්චි (ITAK) පක්ෂයද මෙම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රමාදය පිළිබඳව සිය නොසතුට පළ කර තිබේ.
මෑතකදී පැවැති කමිටු රැස්වීමකදී, ITAK මහලේකම් එම්.ඒ. සුමන්තිරන් මහතා ඇතුළු නියෝජිතයින් රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේ මැතිවරණ සංශෝධන ගැන කාලය නාස්ති නොකර මැතිවරණය පැවැත්වීමට ප්‍රමුඛතාවය දෙන ලෙසයි.
පාර්ලිමේන්තු බහුතරය භාවිතා කරමින් මැතිවරණය පැවැත්වීමට අවශ්‍ය නීති සම්පාදනය කිරීමේ හැකියාව රජයට ඇති බව සුමන්තිරන් මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
පළාත් සභා නැවත ස්ථාපිත කිරීමට බාධාවක් කර නොගනිමින් මැතිවරණ සංශෝධන වෙනම සිදුකළ හැකි බව ඔහු තර්ක කළේය.
1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුම සහ 13 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය යටතේ පිහිටුවන ලද පළාත් සභා සඳහා 2017 න් පසු මැතිවරණ පවත්වා නොමැත.
සුමන්තිරන් මහතා මැතිවරණ සිදුවිය යුතු ආකාරය පිළිබඳ පෞද්ගලික මන්ත්‍රී යෝජනාවක්ද කමිටුවට භාරදී ඇති බව වාර්තා වේ.
ITAK පක්ෂය කමිටුව හමුවේ සිය ස්ථාවරය ප්‍රකාශ කළ බව පාර්ලිමේන්තු වාර්තා තහවුරු කළද, එහිදී සිදුවූ පෞද්ගලික සංවාද සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන තහවුරු කිරීමක් අවශ්‍ය වේ.
ITAK සහ සුරේෂ් ප්‍රේමචන්ද්‍රන් අතර එකඟතාවයක්?
පළාත් සභා මැතිවරණයට අමතරව, දෙමළ දේශපාලන පක්ෂ අතර සහයෝගිතාවය වැඩි කර ගැනීමටද පියවර ගැනෙමින් පවතී.
සුමන්තිරන් මහතා සහ සුරේෂ් ප්‍රේමචන්ද්‍රන් මහතා අතර ඉදිරි පළාත් සභා මැතිවරණයට එක්ව මුහුණ දීම ඇතුළු පක්ෂ දෙකෙහි ඉදිරි කටයුතු සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා පවත්වා ඇති බව කියැවේ.
උතුර සහ නැගෙනහිර පළාත්වල පළාත් පාලන නියෝජිතයින් අතර සහයෝගිතාවය ගොඩනැගීමද මෙයට ඇතුළත් වේ.
මීට අමතරව, දැනට පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ නීති වෙනුවට රජය ගෙන ඒමට නියමිත නව පනතට (PSTA) එරෙහිව එක්ව කටයුතු කිරීමටද ඔවුන් අවධානය යොමු කර ඇත.
නව පනත මගින් ආරක්ෂක අංශ වෙත දැඩි බලතල හිමිවීම සම්බන්ධයෙන් දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයින් සහ සිවිල් සංවිධාන සිය කණගාටුව පළ කර තිබේ.
දශක ගණනාවක් තිස්සේ උතුරු නැගෙනහිර ජනතාව ත්‍රස්තවාද වැළැක්වීමේ නීතියේ පීඩනය වින්ද බවත්, නව නීති සම්පාදනයේදී ජනතා අයිතීන් රැකෙන පරිදි ආරක්ෂණ පියවරයන් ඇතුළත් විය යුතු බවත් සුමන්තිරන් මහතා පැවසීය.
මේ වෙනුවෙන් වෙනත් සංවිධානද එකතු කරගනිමින් පුළුල් දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් දියත් කිරීමට පක්ෂ කිහිපයක් සැලසුම් කරමින් සිටී.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ 2027 වසරේදී උතුර සහ නැගෙනහිර කලාපයේ ප්‍රධාන දේශපාලන මාතෘකාව බවට පළාත් සභා මැතිවරණය පත්වීමේ වැඩි ඉඩකඩක් පවතී.
වාමාංශික දේශපාලනය තුළ ඉඩක් සපයා ගැනීමට පෙරටුගාමීන්ගේ උත්සාහයක්
ශ්‍රී ලංකාවේ වාමාංශික දේශපාලන ව්‍යාපාරය තුළද වෙනස්ම ආකාරයේ තරගයක් නිර්මාණය වෙමින් පවතී.
කුමාර් ගුණරත්නම් නායකත්වය දෙන පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (FSP), අතීතයේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සමඟ සමීපව කටයුතු කළ වෘත්තීය සමිති සහ ක්‍රියාකාරීන් අතර සිය බලය තහවුරු කර ගැනීමට උත්සාහ කරමින් සිටී.
යෝජිත ත්‍රස්තවාද වැළැක්වීමේ නීති, සංවිධානාත්මක අපරාධ මර්දන පියවර සහ හෝමාගම පොලිස් ස්ථානයේදී සිදුවූ තරුණයෙකුගේ මරණය වැනි සිදුවීම් මුල් කරගනිමින් පෙරටුගාමී පක්ෂය මෑතකදී ප්‍රබල ලෙස හඬ නැගුවේය.
විරෝධතා, මාධ්‍ය සාකච්ඡා සහ වෘත්තීය සමිති සමඟ පැවැත්වූ සාකච්ඡා ඊට ඇතුළත් විය.
පුබුදු ජයගොඩ, වසන්ත මුදලිගේ සහ දුමින්ද නාගමුව වැනි සංවිධායකයින් මෙම ක්‍රියාකාරකම්වලදී කැපී පෙනෙන චරිත බවට පත්ව සිටිති.
පෙරටුගාමී පක්ෂයේ නියෝජිතයින් සහ අතීතයේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධව සිටි පිරිස් අතර සාකච්ඡා පැවැත්වී ඇති බවටද වාර්තා වන නමුත්, එහි දේශපාලන බලපෑම කොපමණදැයි තවමත් පැහැදිලි නැත.
ජාතික ජන බලවේගය බලයට පත්වීමත් සමඟ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාකාරීත්වය යම් තරමකට අඩු වී ඇතැයි විශ්වාස කරන පිරිස් දිනා ගැනීමට පෙරටුගාමී පක්ෂය උත්සාහ කරමින් සිටී.
කෙසේ වෙතත්, මෙම විරෝධතා ඡන්ද බවට හරවා ගැනීමට පෙරටුගාමී පක්ෂයට හැකිවේද යන්න තවමත් තහවුරු වී නොමැත. එසේ වුවද, ඔවුන්ගේ සංවිධානාත්මක නැගී සිටීම හමුවේ ආණ්ඩුවට යම් දේශපාලන පීඩනයක් එල්ල විය හැකිය.
ඇමෙරිකානු අභ්‍යවකාශ බලකායේ සංචාරය සහ උපායමාර්ගික අවධානය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර සබඳතා කෙරෙහිද මේ දිනවල දැඩි අවධානයක් යොමුව තිබේ.
ලෙෆ්ටිනන්ට් කර්නල් ෂුම්පෙයි ෆුජිමුරාගේ නායකත්වයෙන් යුත් ඇමෙරිකානු පැසිෆික් අභ්‍යවකාශ බලකායේ (SPACEPAC) නියෝජිත පිරිසක් 2026 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත වූහ.
එම නියෝජිත පිරිස ශ්‍රී ලංකා නාවික සහ ගුවන් හමුදා ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් හමු වූ බව නිල හමුදා වාර්තා තහවුරු කරයි.
ඔක්තෝබර් 19 වනදා නාවික හමුදා මූලස්ථානයේදීද, ඔක්තෝබර් 21 වනදා දකුණු නාවික විධානයේදීද, ඔක්තෝබර් 23 වනදා බස්නාහිර නාවික විධානයේදීද මෙම සාකච්ඡා පැවැත්විණි.
අභ්‍යවකාශ තොරතුරු හුවමාරුව, ආරක්ෂක සහයෝගීතාව සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණය පිළිබඳව එහිදී අවධානය යොමුවී ඇත.
නූතන සාගර ආරක්ෂාව සඳහා චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය සහ සන්නිවේදනය ඉතා වැදගත් වන බැවින් මෙම සංචාරය වැදගත් වේ.
කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ ඇමෙරිකානු හමුදා අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් (Space Port) පිහිටුවීමට එකඟ වී ඇති බවට පැතිර යන ආරංචිවල කිසිදු සත්‍යතාවයක් නොමැත.
කෙසේ වෙතත්, ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය තුළ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය පදනම් කරගත් සහයෝගීතාවයේ වැදගත්කම මෙම සංචාරයෙන් පෙන්නුම් කෙරේ.
කොළඹ වරාය කෙරෙහි ඇමෙරිකාවේ සහ චීනයේ අවධානය
කොළඹ වරාය සමඟ පවතින සබඳතා වර්ධනය කර ගැනීමටද ඇමෙරිකාව පියවර ගෙන තිබේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ නාවික සහ වරාය පද්ධතිය ඩිජිටල්කරණය කිරීම සහ නවීකරණය කිරීම සඳහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 17 ක අනුග්‍රහයක් ලබා දෙන බව ඇමෙරිකානු තානාපති එරික් ස්ටර්න් මේයර් මහතා ඔක්තෝබර් 16 වනදා නිවේදනය කළේය.
මෙම අරමුදල් මගින් රේගු සහ වරාය අධිකාරිය අතර ඩිජිටල් සන්නිවේදනය වර්ධනය කිරීමට නියමිතය.
කොළඹ වරායේ වාණිජ සහ උපායමාර්ගික වැදගත්කම ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට මෙන්ම කලාපීය බලපෑම්වලටද එකසේ වැදගත් වේ.
මේ අතර, චීනයද ශ්‍රී ලංකාව තුළ විශාල ආර්ථික ආයෝජන පවත්වාගෙන යන අතර කලාපීය ආරක්ෂක සබඳතා වර්ධනය කර ගැනීමට කටයුතු කරමින් සිටී.
චීන තානාපති කාර්යාලයේ ආරක්ෂක නියෝජිත ෆූ ෂියාඕ මහතා සහ ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා නිලධාරීන් අතර පැවැති සාකච්ඡා මෙන්ම ඔක්තෝබර් මාසයේ කොළඹ වරායේ සිදුවූ සංචාරය ගැනද තොරතුරු වාර්තා වේ.
මෙම හමුවීම් හමුවේ වොෂින්ටනය සහ බීජිං පාලනය අතර පවතින තරගකාරීත්වය පිළිබඳව දේශපාලන විචාරකයින්ගේ අවධානය යොමුව ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම නිල හමුදා හෝ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික හමුවීම් මගින් ශ්‍රී ලංකාව කිසිදු රටකට හමුදාමය පහසුකම් සැලසීමට එකඟ වී ඇති බවක් අදහස් වන්නේ නැත.
බලවතුන්ගේ තරගය හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ සමබර පැවැත්ම
චීනය, තායිවානය සහ ඇමෙරිකාව අතර පවතින නොසන්සුන්භාවය හමුවේ මෙම සබඳතාවල වැදගත්කම පැහැදිලි වේ.
තායිවානය වටා චීනය සිදුකරන හමුදා මෙහෙයුම් සහ දකුණු චීන මුහුදේ පවතින තත්ත්වය කලාපීය රටවල අවධානයට ලක්ව තිබේ.
ඉන්දියන් සාගරයේ ප්‍රධාන නාවික මාර්ග ආසන්නයේ පිහිටා තිබීම නිසා ශ්‍රී ලංකාව සාගර සහයෝගීතාවයේදී වැදගත් සහකරුවෙකු බවට පත්ව ඇත.
මෙම ඇමෙරිකානු අවධානය ඉරානය සමඟ පවතින නොසන්සුන්තාවයට සහ දියේගෝ ගාර්ෂියා හි පිහිටි ඇමෙරිකානු-බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා මධ්‍යස්ථානයටද සම්බන්ධ බවට විචාරකයෝ පවසති.
කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධ නිශ්චිත හමුදා සැලසුමකට වඩා මේවා භූ-දේශපාලනික විශ්ලේෂණයන් පමණි.
ශ්‍රී ලංකාව හමුවේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගය වන්නේ සිය ජාතික ස්වාධීනත්වය සහ ආර්ථික නවාතැන් රැකගනිමින් මෙම බලවත් රටවල් සමඟ සමබර සබඳතාවයක් පවත්වාගෙන යාමයි.
තායිවානය සම්බන්ධයෙන් අනාගතයේදී යම් ගැටුමක් ඇති වුවහොත් ඉන් එල්ල වන බලපෑම විශාලය. ශ්‍රී ලංකාව තටස්ථව සිටියද, එවැනි කලාපීය අර්බුදයකදී වෙළඳ, බලශක්ති සහ ආයෝජන ක්ෂේත්‍රවලට බාධා පැමිණිය හැකිය.
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන උපායමාර්ග නැවත සමාලෝචනය කෙරේ
දේශීය දේශපාලන පිටිය දෙස නැවත හැරී බැලීමේදී, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ජ්‍යෙෂ්ඨයින් පක්ෂ සංවිධානය සහ ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව අතර පවතින සබඳතාවය පිළිබඳව නැවත සමාලෝචනය කරමින් සිටින බව වාර්තා වේ.
පෙලවත්ත පක්ෂ මූලස්ථානයේ පැවැති සාකච්ඡාවලදී මෑතකදී පැවැති විරෝධතා සහ භික්ෂූන්ගේ පාගමන පිළිබඳව අවධානය යොමුවී ඇත.
ජනතාවගේ සැබෑ උනන්දුවක් නොමැතිව සමාජ මාධ්‍ය ප්‍රචාරණයන් සහ සංවිධානාත්මක රැස්වීම් මගින් පමණක් ආණ්ඩුවේ ජනප්‍රියත්වය පවත්වාගෙන යා හැකිද යන්න පිළිබඳව එහිදී ප්‍රශ්න කර ඇත.
2024 මැතිවරණ සමයේ පැවැති දේශපාලන වාතාවරණය සහ වත්මන් තත්ත්වය අතර වෙනස පිළිබඳවද එහිදී සාකච්ඡා වී තිබේ.
එහිදී ඉදිරිපත් වූ යෝජනාවක් වන්නේ, පක්ෂය සෘජුවම රාජ්‍ය පරිපාලන කටයුතුවලට මැදිහත්වීම අඩු කරමින්, ජනාධිපතිවරයාට සහ අමාත්‍යවරුන්ට ආණ්ඩුකරණ කටයුතු කිරීමට ඉඩ දී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ බිම් මට්ටමේ පක්ෂ සංවිධාන කටයුතු කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බවයි.
තිල්වින් සිල්වා මහතා විසින් බිම් මට්ටමේ සංවිධාන කටයුතු යළි සක්‍රීය කරන ලෙස උපදෙස් දී ඇති බව පැවසෙන නමුත්, මෙම තොරතුරු ස්වාධීනව තහවුරු කර නොමැත.
වෘත්තීය සමිති නායකත්වයේද වෙනස්කම්?
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධ වෘත්තීය සමිතිවල ඉදිරි සංවිධාන කටයුතු සම්බන්ධයෙන්ද යෝජනා කිහිපයක් ඉදිරිපත් වී ඇත.
අතීතයේ වෘත්තීය සමිතිවල ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළ කේ.ඩී. ලාල්කාන්ත සහ වසන්ත සමරසිංහ වැනි අමාත්‍යවරුන්ට සිය අමාත්‍යාංශ කටයුතු කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට ඉඩදී, පක්ෂයේ සහ වෘත්තීය සමිති මෙහෙයුම් කටයුතු තරුණ සංවිධායකයින්ට පැවරිය යුතු බවට පක්ෂ අභ්‍යන්තරයේ සාකච්ඡා වී තිබේ.
මෙම ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම් සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණයක් තවමත් තහවුරු වී නොමැත.
මෙම සාකච්ඡා සත්‍යයක් නම්, ඉන් පෙන්නුම් කරන්නේ පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය ඇතුළු අනෙකුත් සංවිධානවලින් එල්ල වන දේශපාලන අභියෝගය පිළිබඳව පක්ෂය අවධානයෙන් සිටින බවයි.
මෙම දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර තත්ත්වයන් දෙස බැලීමේදී, ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ හමුවේ ඇති අභියෝගවල පරාසය මනාව පැහැදිලි වේ.
රජය හමුවේ ඇති ආසන්නතම අභියෝගය වන්නේ මහජන විශ්වාසය රැකගැනීම, පක්ෂය සංවිධානය කිරීම සහ මැතිවරණ ඉල්ලීම්වලට මුහුණ දීමයි. විපක්ෂයට ඇති අභියෝගය වන්නේ සිය සන්ධානය රැකගනිමින් දේශපාලන බලය ගොඩනැගීමයි.
ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් ශ්‍රී ලංකාව එක් බලවතෙකු සමඟ පවත්වන සබඳතාවය තවත් බලවතෙකුට එරෙහි වීමක් ලෙස අර්ථ නිරූපණය වීමට ඉඩ නොතබා සමබරව කටයුතු කළ යුතුය.
ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ දේශපාලන නායකයින් මෙම අභියෝගවලට මුහුණ දෙන ආකාරය දැකගත හැකි වනු ඇත.
