කොළඹ වරායෙන් අනිවාර්ය භෞතික පරීක්ෂාවකින් තොරව ආන්දෝලනාත්මක ලෙස කන්ටේනර් 323ක් නිදහස් කිරීම පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභා වාර්තාව නිකුත් කිරීම රජය විසින් හිතාමතාම ප්‍රමාද කරන බවට විපක්ෂ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අජිත් පී. පෙරේරා මහතා චෝදනා කරයි.
මෙම සිද්ධිය පිළිබඳව විමර්ශනය කරන පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවේ සාමාජිකයෙකු වන පෙරේරා මහතා මේ බව කියා සිටියේ හිරු රූපවාහිනියේ ‘සලකුණ’ දේශපාලන සාකච්ඡා වැඩසටහනට එක්වෙමිනි.
ආරම්භයේ සිටම කමිටුවේ කටයුතුවලට බාධා එල්ල වූ බවත්, විපක්ෂයේ සාමාජිකයින් ඉදිරිපත් කළ සාක්ෂි ප්‍රතික්ෂේප කළ බවත්, කමිටුවේ නිගමන ඇතුළත් කෙටුම්පත් වාර්තාව තවමත් සාකච්ඡාව සඳහා ඉදිරිපත් කර නොමැති බවත් ඔහු පැවසීය.
පාර්ලිමේන්තුව විසින් කමිටුවේ වාර්තාව ඉදිරිපත් කිරීමේ කාලසීමාව 2026 දෙසැම්බර් 21 දක්වා නිල වශයෙන් දීර්ඝ කර ඇති පසුබිමක මෙම චෝදනා එල්ල වේ.
පාර්ලිමේන්තු වාර්තා මගින් කාලය දීර්ඝ කිරීම තහවුරු කළද, වාර්තාව අතුරුදහන් වී ඇති බවක් හෝ රජය හිතාමතාම එය වසන් කරන බවක් ඉන් තහවුරු නොවේ.
කෙටුම්පත් වාර්තාව බෙදාහැරීම ප්‍රමාද වීම ගැන මන්ත්‍රීවරයාගෙන් ප්‍රශ්න
කමිටුවේ ප්‍රගතිය පිළිබඳව නැගූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් පෙරේරා මහතා පැවසුවේ එහි කටයුතු මුල සිටම අසාධාරණ ලෙස සිදු වූ බවයි.
ඇතැම් සාක්ෂිකරුවන් කැඳවීමට සහ අතිරේක සාක්ෂි සලකා බැලීමට විපක්ෂ සාමාජිකයින් කළ ඉල්ලීම් ප්‍රතික්ෂේප වූ බව ඔහු කියා සිටියේය.
මන්ත්‍රීවරයාට අනුව, සාක්ෂි කැඳවීමේ අදියර දැන් අවසන් වී ඇති අතර, කමිටුවට ඉතිරිව ඇත්තේ එහි සොයාගැනීම් පරීක්ෂා කර එකඟතාවයකට පැමිණීමයි.
කමිටුවේ සභාපති ලෙස කටයුතු කරන අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා විසින් මෙම යෝජිත නිගමන ඇතුළත් කෙටුම්පත සාමාජිකයින් අතර බෙදා හැරීමට නියමිතව තිබූ බව පෙරේරා මහතා පැවසීය.
එවැනි කෙටුම්පතක් ඉදිරිපත් නොකර කමිටුවේ අවසන් සාරධාර්මික සාකච්ඡාවලින් පසුව මාස තුනකට වැඩි කාලයක් ගතවී ඇති බවට ඔහු චෝදනා කළේය.
කමිටු බලතල වරින් වර දීර්ඝ කළද වාර්තාවේ ප්‍රගතියක් නොමැත්තේ මන්දැයි මන්ත්‍රීවරයා ප්‍රශ්න කළේය.
දිගින් දිගටම සිදුවන මෙම ප්‍රමාදය හේතුවෙන් පරීක්ෂණයේ පාරදෘශ්‍යභාවය පිළිබඳව මහජනතාව තුළ පවතින සැකය වැඩි වී ඇති බවද ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
මේවා පෙරේරා මහතා විසින් කරන ලද චෝදනා වන අතර, මෙම කාලසටහන සම්බන්ධයෙන් කමිටු සභාපතිවරයාගේ පැහැදිලි කිරීම මෙයට ඇතුළත් වී නොමැත.
පාර්ලිමේන්තුව පරීක්ෂණ කාලය දෙසැම්බර් 21 දක්වා දීර්ඝ කරයි
මෙම මතභේදය සම්බන්ධයෙන් නිල පාර්ලිමේන්තු වාර්තා මගින් වැදගත් කරුණු කිහිපයක් අනාවරණය වේ.
කමිටුවේ නිරීක්ෂණ සහ නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට අතිරේක කාලයක් අවශ්‍ය බව පවසමින්, තේරීම් කාරක සභාවේ කාලසීමාව 2026 දෙසැම්බර් 21 දක්වා තවදුරටත් දීර්ඝ කිරීමට පාර්ලිමේන්තුව ඔක්තෝබර් 20 වනදා අනුමැතිය ලබා දුන්නේය.
අනිවාර්ය භෞතික පරීක්ෂාවකින් තොරව කොළඹ වරායෙන් කන්ටේනර් 323 ක් නිදහස් කිරීම පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීම සඳහා 2025 නොවැම්බර් 19 වන දින සම්මත කරන ලද පාර්ලිමේන්තු යෝජනාවක් යටතේ මෙම කමිටුව පිහිටුවන ලදී.
එහි වගකීම් අතරට පහත කරුණු ඇතුළත් වේ:
- භෞතික පරීක්ෂාවකින් තොරව කන්ටේනර් නිදහස් කිරීමේ නීත්‍යානුකූලභාවය සහ යෝග්‍යතාවය පරීක්ෂා කිරීම.
- ඊට සම්බන්ධ රජයේ බලධාරීන්, නිලධාරීන් සහ පෞද්ගලික ආයතනවල වගවීම.
- මෙම කන්ටේනර්වල නීතිවිරෝධී, තහනම් හෝ හානිකර ද්‍රව්‍ය අඩංගු වූයේද යන්න සොයා බැලීම.
- ශ්‍රී ලංකා රේගුව සහ ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරියේ කාර්යභාරය ඇගයීම.
- පවතින නීතිමය සහ පරිපාලනමය ආරක්ෂණ පියවරයන්ගේ ප්‍රමාණවත් බව.
- මීට සමාන සිදුවීම් වැළැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ හඳුනා ගැනීම.
පාර්ලිමේන්තුවේ නිල කමිටු ලේඛනයට අනුව එහි සභාපතිවරයා ලෙස අමාත්‍ය නානායක්කාර මහතා ද, එහි සාමාජිකයෙකු ලෙස පෙරේරා මහතා ද කටයුතු කරයි.
සාක්ෂිකරුවන් කැඳවීමට, ලේඛන ලබා ගැනීමට, සාක්ෂි භාර ගැනීමට සහ පාර්ලිමේන්තුවට නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට කමිටුවට බලය ඇත.
ලැබුණු නවතම කාලදීර්ඝය මගින් පරීක්ෂණය නිල වශයෙන් සක්‍රියව පවතින බව තහවුරු වේ. කෙසේ වෙතත්, සාක්ෂි මෙහෙයවීම හෝ කෙටුම්පත් වාර්තාව සකස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් පෙරේරා මහතා නැගූ චෝදනාවලට ඉන් විසඳුමක් ලැබෙන්නේ නැත.
අධි අවදානම් සහිත කන්ටේනර් නිදහස් කිරීම පිළිබඳ චෝදනා
පෙරේරා මහතා මෙම සිදුවීම විස්තර කළේ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සහ රජයේ ආදායම් සම්බන්ධයෙන් සිදු වූ ඉතා බරපතල අක්‍රමිකතාවයක් ලෙසයි.
රේගු පටිපාටි යටතේ ඉහළ අවදානම් සහිත (High-Risk) ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති කන්ටේනර්, සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය කෙරෙන භෞතික පරීක්ෂාවන්ගෙන් තොරව පැය කිහිපයක් ඇතුළත නිදහස් කර ඇති බව ඔහු කියා සිටියේය.
ඔහුගේ ප්‍රකාශයට අනුව, බලපෑමට ලක් වූ කන්ටේනර් අතර රතු (Red) සහ ඇම්බර් (Amber) අවදානම් කාණ්ඩ යටතේ වර්ගීකරණය කරන ලද නැව්ගත කිරීම් ද ඇතුළත් විය.
ආනයන පරීක්ෂා කිරීමේ මට්ටම තීරණය කිරීම සඳහා අවදානම් වර්ගීකරණයන් භාවිත කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම කන්ටේනර් 323 න් එකිනෙකෙහි නිවැරදි වර්ගීකරණය සහ සෑම නැව්ගත කිරීමකටම එකම ආකාරයේ පරීක්ෂාවක් අවශ්‍ය වූයේද යන්න රේගු වාර්තා සහ කමිටුවේ සොයාගැනීම් හරහා තහවුරු විය යුතුය.
මෙම කන්ටේනර් නිදහස් කිරීමට පහසුකම් සලසන ලෙස රේගු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාට බලපෑම් එල්ල වී ඇති බවට මන්ත්‍රීවරයා චෝදනා කළේය.
එම උපදෙස් විධායකයේ සහ අදාළ අමාත්‍යාංශවල ජ්‍යෙෂ්ඨයින්ගෙන් පැමිණි බවද ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
මේවා දේශපාලන මැදිහත්වීම් පිළිබඳ බරපතල චෝදනා වේ. ඉදිරිපත් කර ඇති කරුණු මගින් ජනාධිපතිවරයා, කිසිදු අමාත්‍යවරයෙකු හෝ රේගු නිලධාරියෙකු වරදක් කර ඇති බව තහවුරු කර නැත.
වරායේ තදබදය පිළිබඳ හේතුව අභියෝගයට ලක්වේ
කන්ටේනර් ඉක්මනින් නිදහස් කිරීම සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා එවකට කොළඹ වරායේ පැවැති තදබදය හේතුවක් ලෙස දක්වා තිබුණි.
පාර්ලිමේන්තු කමිටුව හමුවේ ඉදිරිපත් වූ සාක්ෂිවලට අනුව මෙම තදබදය කෘතිමව නිර්මාණය කරන ලද්දක් බව පවසමින් පෙරේරා මහතා එම පැහැදිලි කිරීම අභියෝගයට ලක් කළේය.
තපස් කරන ලද පරීක්ෂණ පටිපාටිවලින් බැහැර වීම සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා තදබදය පිළිබඳ තර්කය භාවිත කර ඇති බව ඔහු ඉඟි කළේය.
තදබදය හිතාමතාම නිර්මාණය කරන ලද්දක්ද යන්න සහ එය නිදහස් කිරීමේ තීරණවලට බලපෑවේද යන්න අදාළ මෙහෙයුම් වාර්තා සහ සාක්ෂිකරුවන්ගේ සාක්ෂි පරීක්ෂා කිරීමෙන් තහවුරු කරගත යුතුය.
අවශ්‍ය පරීක්ෂාවන්ගෙන් තොරව කන්ටේනර් නිදහස් කිරීම මගින් රේගු පටිපාටි, මහජන ආරක්ෂාව සහ රාජ්‍ය ආදායම ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ ගැටලු මතුවූ බැවින් මෙම පාර්ලිමේන්තු පරීක්ෂණය පිහිටුවීමට පියවර ගැනුණි.
කමිටුව පිහිටුවීමේ යෝජනාව මගින් භාණ්ඩාගාරය විසින් පත් කරන ලද පූර්ව පරීක්ෂණයක සොයාගැනීම් ද උපුටා දක්වන අතර, එමගින් නිදහස් කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ නීත්‍යානුකූලභාවය ප්‍රශ්න කර ඇති අතර ජාතික ආරක්ෂාවට, මහජන ආරක්ෂාවට සහ ආදායම් එකතු කිරීමට එල්ල විය හැකි අවදානම් හඳුනාගෙන ඇත.
මත්ද්‍රව්‍ය වැටලීම් සම්බන්ධයෙන් මන්ත්‍රීවරයා සැක පහළ කරයි
කන්ටේනර් භාණ්ඩ හරහා මෙරටට මත්ද්‍රව්‍ය ඇතුළු වීමේ අවදානම පිළිබඳව කමිටු සභාගයේදී ලබා දුන්නේ යැයි කියන සහතික කිරීම් ප්‍රශ්න කරමින් පෙරේරා මහතා මෑතකදී සිදුවූ මත්ද්‍රව්‍ය අඩංගු කන්ටේනර් වැටලීම් ගැනද සඳහන් කළේය.
මෑතකදී කන්ටේනර් දෙකක තිබී රුපියල් බිලියන ගණනක් වටිනා මත්ද්‍රව්‍ය සොයාගත් බව ඔහු කියා සිටියේය.
එම වැටලීම්වලට සම්බන්ධ නිලධාරීන්ට එරෙහිව විනය පියවර ගැනීමට පවා සලකා බලා තිබූ බවත්, ස්වාධීන ජාතික පොලිස් කොමිෂන් සභාවේ මැදිහත්වීම නිසා ඔවුන් ආරක්ෂා වූ බවත් මන්ත්‍රීවරයා වැඩිදුරටත් චෝදනා කළේය.
මෙම නිශ්චිත සිදුවීම්, යෝජිත විනය ක්‍රියාමාර්ග සහ වාර්තා වූ කොමිෂන් සභා මැදිහත්වීම් සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන තහවුරු කිරීමක් අවශ්‍ය වේ.
වඩාත්ම වැදගත් කරුණ නම්, වෙනත් කන්ටේනර්වල තිබී මත්ද්‍රව්‍ය සොයාගැනීම මගින් පරීක්ෂණයට ලක්ව ඇති කන්ටේනර් 323 හි මත්ද්‍රව්‍ය තිබූ බවට තහවුරු නොවීමයි.
අදාළ නැව්ගත කිරීම්වල තහනම් හෝ හානිකර ද්‍රව්‍ය තිබුණේද යන්න තීරණය කිරීම පාර්ලිමේන්තු කමිටුවේ බලතලවලට ඇතුළත් වේ. එම ප්‍රශ්නය වරායන් හරහා සිදුවන මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම පිළිබඳ පෘථුල අවධානයෙන් වෙනස් වූ වෙනම කරුණකි.
ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් සාක්ෂි නොදීම මන්ත්‍රීවරයාගේ ප්‍රශ්න කිරීමට
මෙම ආන්දෝලනාත්මක සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් සාක්ෂි දීමට ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් සහ දේශපාලන නායකයින් අපොහොසත් වීමද මන්ත්‍රීවරයාගේ විවේචනයට ලක් විය.
මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් සඳහන් කළ ඔහු, ජනාධිපතිවරයා සහ අනෙකුත් ප්‍රධාන තීරකයන් කමිටුව හමුවේ පෙනී සිට නොමැති බවට චෝදනා කළේය.
යම් පුද්ගලයෙකු සාක්ෂි ලබා නොදීම යනු එම පුද්ගලයා නිල කැඳවීමක් ප්‍රතික්ෂේප කළ බව හෝ පරීක්ෂණයකට බාධා කිරීමට උත්සාහ කළ බව ස්වයංක්‍රීයව තහවුරු කිරීමක් නොවේ.
කැඳවනු ලැබුවේ කවුරුන්ද, නිල වශයෙන් කැඳවීම් ලැබුණේ කාටද සහ ලැබුණු ප්‍රතිචාර මොනවාද යන්න තීරණය කිරීමට කමිටුවේ නිල වාර්තා සහ සාක්ෂිකරුවන්ගේ ලැයිස්තු අවශ්‍ය වේ.
කෙසේ වෙතත්, පෙරේරා මහතාගේ චෝදනාව මගින් විමර්ශනයේ ප්‍රමාණය පිළිබඳව සහ අදාළ නිදහස් කිරීමේ තීරණවලට සම්බන්ධ සියලු දෙනාගෙන්ම සාක්ෂි ලබාගෙන ඇත්දැයි කමිටු සාමාජිකයින් විශ්වාස කරන්නේද යන්න පිළිබඳව ප්‍රශ්නයක් මතුවේ.
වාර්තාවේ සොයාගැනීම් තවමත් අපේක්ෂාවෙන්
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන වාණිජ වරාය හරහා සිදුවන භාණ්ඩ හුවමාරුව පාලනය වන මූලික ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයන් සම්බන්ධ කරුණක් වන බැවින් මෙම ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමුව තිබේ.
තහනම් ආනයනයන් හඳුනා ගැනීම, ප්‍රකාශනයන් තහවුරු කිරීම සහ රජයේ ආදායම ආරක්ෂා කිරීම ඇතුළු කාර්යයන් රැසක් රේගු භෞතික පරීක්ෂාවන් මගින් ඉටු කරයි.
එබැවින් අනිවාර්ය පරීක්ෂණ පටිපාටිවලින් බැහැර වන ඕනෑම අවස්ථාවක පැහැදිලි නීතිමය සහ පරිපාලනමය පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වේ.
පාර්ලිමේන්තු කමිටුවේ අවසාන වාර්තාව මගින් කන්ටේනර් 323 නිදහස් කිරීමට අදාළ සූක්ෂ්ම කරුණු, ඊට සම්බන්ධ නිලධාරීන් සහ ආයතන මෙන්ම මීට සමාන ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම් වැළැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය ආරක්ෂණ පියවරයන් ආවරණය කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
දැනට, පෙරේරා මහතාගේ චෝදනා තහවුරු වූ සොයාගැනීම්වලට වඩා විවාදාත්මක ප්‍රකාශ ලෙස පවතී.
කමිටුවේ බලතල දෙසැම්බර් 21 දක්වා දීර්ඝ කර ඇති බැවින්, එහි කෙටුම්පත් නිගමන සාමාජිකයින් අතර බෙදා හරින්නේද, සාමාජිකයින්ට අවසාන වාර්තාවකට එකඟ විය හැකිද සහ එම සොයාගැනීම් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන්නේ කවදාද යන්න කෙරෙහි ඉදිරියේදී අවධානය යොමු වනු ඇත.
