
ආරක්ෂක නීති සම්පාදනයට එරෙහිව වර්ධනය වන විරෝධතා, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ සඳහා ඉදිරිපත් වන ඉල්ලීම්, එක්සත් ජාතික පක්ෂය තුළ ඇතිවෙමින් පවතින මතභේද, කාවන්තිස්ස හස්තියාගේ ස්මාරකය, මතභේදයට තුඩු දුන් විකාශන අනුග්රාහකත්වය සහ එළඹෙන 2027 අයවැය හමුවේ ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්ෂේත්රය විවිධ පැතිකඩ ඔස්සේ වෙනස් වෙමින් පවතී.
ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්ෂේත්රය මේ වනවිට විශේෂයෙන්ම අවිනිශ්චිත කාලපරිච්ඡේදයකට පිවිසෙමින් තිබේ. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ රජය යෝජිත ආරක්ෂක නීති, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ සහ දීර්ඝ කාලයක් ප්රමාද වී ඇති පළාත් සභා මැතිවරණ සම්බන්ධයෙන් යළිත් දැඩි පීඩනයකට මුහුණ දෙමින් සිටියි.
ඒ අතරම, විපක්ෂය තුළ පවතින මතභේද හේතුවෙන් එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ (UNP) අනාගතය සහ සමගි ජන බලවේගය (SJB) සමඟ එහි සබඳතාව පිළිබඳව ද ප්රශ්න මතුවෙමින් තිබේ.

පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත දේශපාලන සංවාදයට මියගිය කාවන්තිස්ස හස්තියා ද අනපේක්ෂිත ලෙස එක්ව තිබේ. ඊට අමතරව, රුපියල් මිලියන 104.6ක විකාශන අනුග්රාහකත්වයක් සම්බන්ධයෙන් ඇතිවූ මතභේදය සහ 2027 අයවැය පිළිබඳ පළවන අනාවැකි ද දේශපාලන තත්ත්වය තවදුරටත් සංකීර්ණ කර තිබේ.
මෙම සිදුවීම් අතරින් ඇතැම් ඒවා තහවුරු වූ ප්රසිද්ධ සිදුවීම් වන අතර, තවත් සමහරක් ස්වාධීනව තහවුරු කර නොමැති දේශපාලන අනාවැකි, පෞද්ගලික සාකච්ඡා පිළිබඳ වාර්තා හෝ චෝදනා වේ.
මෙම සියලු කරුණු එකට සලකා බැලීමේදී, 2027 වසරේ ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන දිශානතිය තීරණය කිරීමට බලපෑ හැකි අභියෝග, සන්ධාන සහ නව දේශපාලන ගණනය කිරීම් පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්රයක් මතුවෙයි.
1. ත්රස්තවාදය සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත්වලට පුළුල් විරෝධයක්
යෝජිත ආරක්ෂක නීති දෙකක් මේ වනවිට රජයේ නීති සම්පාදන වැඩපිළිවෙළට එරෙහි විරෝධතාවල ප්රධාන අවධානයට ලක්ව තිබේ.
සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත සහ ත්රස්තවාදයෙන් රාජ්යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත දේශපාලන පක්ෂ, සිවිල් සමාජ සංවිධාන, වෘත්තීය සමිති සහ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධානවල විවේචනයට ලක්ව ඇත.
සමගි ජන බලවේගය පාර්ලිමේන්තුව තුළ මෙන්ම ඉන් පිටතදී ද මෙම නීතිවලට විරෝධය පළ කර තිබේ. පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (FSP) සහ ජන අරගල ව්යාපාරය ද නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතනවල බලතල පුළුල් කිරීමට එරෙහි විරෝධතාවලට සහභාගී වී ඇත.
විවේචකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම පනත් කෙටුම්පත් මඟින් පුද්ගලයන් දීර්ඝ කාලයක් රඳවා තබා ගැනීමට ඉඩ සැලසිය හැකි බවත්, අධිකරණ අධීක්ෂණය දුර්වල විය හැකි බවත්, අත්තනෝමතික ලෙස නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ අවදානමක් ඇතිවිය හැකි බවත්ය.
මෙම විරෝධතා ශ්රී ලංකාවට පමණක් සීමා වී නොමැත.
ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා දිනැති පිටු 31ක ලිපියක් මඟින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් විශේෂඥයන් සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ යෝජිත නීතියේ රඳවා තබා ගැනීම්, සන්නිවේදන දත්ත සහ මාධ්යවේදීන්ගේ රහස්ය තොරතුරු මූලාශ්ර ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධ විධිවිධාන පිළිබඳව කනස්සල්ල පළ කර තිබේ.
වෙනමම, එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය යෝජිත ත්රස්ත විරෝධී නීතියට සැලකිය යුතු සංශෝධන සිදු කරන ලෙස ඉල්ලා තිබේ. එහි ඇතැම් විධිවිධාන දැනට පවතින ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ අඩුපාඩු නැවත ඇති කිරීමට හෝ තවදුරටත් පුළුල් කිරීමට ඉඩ ඇති බවට එම කාර්යාලය අනතුරු අඟවා ඇත.
හියුමන් රයිට්ස් වොච් (Human Rights Watch) ඇතුළු අනෙකුත් ජාත්යන්තර සංවිධාන ද වඩාත් ශක්තිමත් නීතිමය ආරක්ෂණ ක්රමවේද හඳුන්වා දෙන ලෙස ඉල්ලා තිබේ.
සංවිධානාත්මක අපරාධ ජාල සහ ත්රස්තවාදය මැඩපැවැත්වීම සඳහා ශ්රී ලංකාවට ඵලදායී නීති අවශ්ය බව රජය අවධාරණය කරයි. කෙසේ වෙතත්, සංශෝධන සලකා බැලීමට සූදානම් බව ද රජය පෙන්වා දී තිබේ.
ජනාධිපතිවරයාගෙන් සංශෝධන තුනකට එකඟතාව
නොවැම්බර් 5 වැනිදා ජනාධිපති දිසානායක මහතා නිවේදනය කළේ සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පතේ මතභේදයට තුඩු දුන් කරුණු තුනක් සංශෝධනය කිරීමට රජය සූදානම් බවයි.
යෝජිත සංශෝධන මෙසේය.
- සැකකරුවෙකු සාමාන්යයෙන් මහේස්ත්රාත්වරයෙකු හමුවට ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර රඳවා තබා ගත හැකි ආරම්භක කාලය පැය 72 සිට පැය 48 දක්වා අඩු කිරීම.
- සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායම් හඳුනා ගැනීමේ ලක්ෂණයක් ලෙස පච්චා (ටැටූ) සම්බන්ධ විධිවිධාන ඉවත් කිරීම.
- සුරාබදු ආඥාපනත යටතේ සිදුවන වැරදි මෙම පනත් කෙටුම්පතේ විෂය පථයෙන් ඉවත් කිරීම.
සාමාන්ය අපරාධ නඩු විධාන නීති රාමුව යටතේ, අදාළ නීතිමය විධිවිධානවලට යටත්ව, අත්අඩංගුවට ගන්නා සැකකරුවන් සාමාන්යයෙන් පැය 24ක් ඇතුළත මහේස්ත්රාත්වරයෙකු හමුවට ඉදිරිපත් කළ යුතුය.
විවේචකයන් පවසන්නේ යෝජිත කාලය පැය 48 දක්වා අඩු කිරීමෙන් දීර්ඝ කාලීන රඳවා තබා ගැනීම් පිළිබඳ තමන්ගේ කනස්සල්ල ප්රමාණවත් ලෙස විසඳෙන්නේ නැති බවයි.
විධායක බලධාරීන් විසින් නිකුත් කරන නියෝග යටතේ රඳවා තබා ගැනීමේ කාලය තවදුරටත් දීර්ඝ කිරීමට ඉඩ සැලසිය හැකි අනෙකුත් විධිවිධාන පිළිබඳව ද ඔවුහු අවධානය යොමු කරති.
එබැවින් ජනාධිපතිවරයාගේ නිවේදනයෙන් පසුව ද ප්රධාන ප්රශ්නයක් නොවිසඳී පවතී. එනම් රජය මෙම නීතියට සැලකිය යුතු සංශෝධන සිදු කරන්නේද, නැතහොත් දැනට පවතින විධිවිධාන බොහොමයක් සමඟ ඉදිරියට යන්නේද යන්නයි.
පනත් කෙටුම්පත් ඉල්ලා අස්කර ගනීවිද?
දේශපාලන තොරතුරු මූලාශ්ර පදනම් කරගත් වාර්තාවට අනුව, රජයේ අභ්යන්තර සාකච්ඡාවලදී නීති සම්පාදන කාලසටහන වෙනස් කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව ද අවධානය යොමු වී තිබේ.
එමෙන්ම මෙම පනත් කෙටුම්පත් 2027 වසර දක්වා ප්රමාද විය හැකි බවට ද එම වාර්තාවෙන් අදහස් පළ කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, පනත් කෙටුම්පත් දෙකෙන් කිසිවක් ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට රජය නිල වශයෙන් තීරණය කර ඇති බව තහවුරු වී නොමැත.
මතභේදයට තුඩු දෙන නීති සම්මත කර ගැනීමට අවශ්ය පාර්ලිමේන්තු බහුතරය තමන් සතු බව රජය දැනටමත් පෙන්නුම් කර තිබේ.
2026 සැප්තැම්බර් මාසයේදී පාර්ලිමේන්තුව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ විසිදෙවැනි සංශෝධනය අවශ්ය තුනෙන් දෙකක බහුතරයකින් සම්මත කළේය.
එම සංශෝධනය විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම යන වයස් සීමාවන් සම්බන්ධ වූ අතර, යෝජිත ආරක්ෂක නීතිවලට වඩා වෙනස් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය කරුණු ඊට අදාළ විය.
කෙසේ වෙතත්, එම ඡන්ද විමසීමෙන් පාර්ලිමේන්තුව තුළ රජය සතු ශක්තිය පැහැදිලි විය.
දේශපාලන පීඩනය හේතුවෙන් තවදුරටත් සහනදායී සංශෝධන සිදු වේවිද, නැතහොත් යෝජිත නීති පිළිබඳ මූලික වශයෙන් නැවත සලකා බැලීමක් සිදු වේවිද යන්න තවමත් පැහැදිලි නැත.
2. ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රශ්නය යළිත් රජයට අභියෝගයක් වෙයි
ආරක්ෂක නීති සම්බන්ධයෙන් මහජන අවධානය යොමු වී ඇති අතරතුර, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් තවත් දේශපාලන අභියෝගයක් මතුවෙමින් තිබේ.
පාලක ජාතික ජන බලවේගයේ (NPP) ප්රධාන පක්ෂය වන ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP) ශ්රී ලංකාවේ විධායක ජනාධිපති ක්රමයට ඓතිහාසිකව විරෝධය පළ කළ පක්ෂයකි.
එම විරෝධයට දශක ගණනාවක ඉතිහාසයක් තිබේ.
1994 වසරේදී විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කිරීම සම්බන්ධ එකඟතාවක් මත ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ චන්ද්රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මියගේ ජනාධිපතිවරණ ව්යාපාරයට සහාය ලබා දුන්නේය.
එහිදී එම පක්ෂයේ ජනාධිපති අපේක්ෂක නිහාල් ගලප්පත්ති මහතා මැතිවරණයෙන් ඉවත් විය.
කෙසේ වෙතත්, කුමාරතුංග මහත්මිය පසුව ජනාධිපති ධුර කාල දෙකක් සම්පූර්ණ කළද විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කළේ නැත.
2005 වසරේදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ ඇතුළත් තවත් දේශපාලන එකඟතාවක් යටතේ මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට සහාය ලබා දුන්නේය.
රාජපක්ෂ මහතා ද විධායක ජනාධිපති ක්රමය පවත්වාගෙන ගියේය. පසුව ඔහුගේ පාලනය යටතේ ජනාධිපති ධුර කාල දෙකක සීමාව ඉවත් කළ දහඅටවැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය හඳුන්වා දෙන ලදී.
2024 මැතිවරණ ව්යාපාරවලදී ජාතික ජන බලවේගය විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කර නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් හඳුන්වා දීමේ පොරොන්දුව නැවත ඉදිරිපත් කළේය.
එම පොරොන්දු මේ වනවිට රජයේ කාර්යසාධනය ඇගයීමේ වැදගත් මිනුම් දණ්ඩක් බවට පත්ව තිබේ.
උතුරු හා නැගෙනහිර ජනතාවට ලබාදුන් පොරොන්දු
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වල දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයන්ට සහ ජනතාවට විශේෂ වැදගත්කමක් දරයි.
මැතිවරණ ව්යාපාර අතරතුර ජාතික ජන බලවේගය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ, පළාත් සභා මැතිවරණ පැවැත්වීම සහ හමුදා පාලනය යටතේ පවතින පෞද්ගලික ඉඩම් නිදහස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්රගතියක් ලබාදෙන බවට පොරොන්දු විය.
මූලාශ්ර දේශපාලන ලිපියට අනුව, එම පොරොන්දු දෙමළ ඡන්දදායකයන් අතර ජාතික ජන බලවේගයට ලැබුණු වැඩි මැතිවරණ සහායට දායක වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, එක් එක් ඡන්දදායකයාගේ තීරණයට එම පොරොන්දු කෙතරම් බලපෑවේද යන්න ස්වාධීනව නිශ්චය කළ නොහැකිය.
එසේ වුවද, ප්රාදේශීය නියෝජනය සහ ඉඩම් අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධ ප්රතිසංස්කරණ නව රජය විසින් කඩිනම් කරනු ඇතැයි ජනතාව තුළ අපේක්ෂා ඇතිවිය.
ජනාධිපතිවරණයෙන් වසර දෙකකට ආසන්න කාලයක් ගතවී තිබියදීත්, සැලකිය යුතු ප්රගතියක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වී ඇති බව විවේචකයෝ පවසති.
නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා රාමුවක් මෙතෙක් සම්පූර්ණ කර නොමැති අතර, පළාත් සභා මැතිවරණ ද තවමත් පවත්වා නොමැත.
මෙම ඉටු නොවූ පොරොන්දු දේශපාලන වශයෙන් වැඩි වැඩියෙන් වැදගත් වන ගැටලුවක් බවට පත්වෙමින් තිබේ.
3. පළාත් සභා මැතිවරණ නව දේශපාලන සටන් බිමක් වෙයි
තේරී පත් වූ පළාත් සභා නොමැතිවීම අඛණ්ඩව පැවතීම හේතුවෙන් විපක්ෂයේ දේශපාලන පක්ෂ සහ දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයන්ගේ විවේචන තීව්ර වී තිබේ.
2017 පළාත් සභා මැතිවරණ (සංශෝධන) පනත මඟින් හඳුන්වා දුන් මැතිවරණ ක්රමවේදය සම්බන්ධයෙන් පවතින නොවිසඳුණු ගැටලු මැතිවරණ ප්රමාද වීමට එක් හේතුවක් වී ඇත.
පසුව මැතිවරණ පැවැත්විය යුතු ක්රමවේදය පිළිබඳව සොයා බැලීම සඳහා අමාත්ය විජිත හේරත් මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවක් පත් කරන ලදී.
එම කාරක සභාව දේශපාලන පක්ෂ සහ අනෙකුත් අදාළ පාර්ශ්වයන්ගෙන් අදහස් හා යෝජනා ලබා ගත්තේය.
කෙසේ වෙතත්, එම ක්රියාවලිය අවසන් කිරීමට ගතවන කාලය සම්බන්ධයෙන් විපක්ෂ නියෝජිතයන් අතර අසතුට වැඩි විය.
කාරක සභාවේ කාලය 2026 දෙසැම්බර් 17 දක්වා දීර්ඝ කිරීමෙන් පසුව සමගි ජන බලවේගය සහ අනෙකුත් විපක්ෂ සාමාජිකයන් එයින් ඉවත් වන බව නිවේදනය කළහ.
තවදුරටත් ක්රියාපටිපාටි සම්බන්ධ සාකච්ඡා පැවැත්වීම මැතිවරණ කල් දැමීමේ ක්රමයක් බවට පත්වෙමින් තිබෙන බව ඔවුහු චෝදනා කළහ.
රජයේ නියෝජිතයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර කාරක සභාව සිය විමර්ශන කටයුතු අවසන් කළ යුතු බවයි.
සුමන්තිරන් මුලින්ම මැතිවරණ ඉල්ලා සිටියි
ඉලංකෙයි තමිල් අරසු කච්චි (ITAK) පක්ෂයේ මහලේකම් එම්.ඒ. සුමන්තිරන් මහතා පළාත් සභා මැතිවරණ පැවැත්වීමට පෙර තවත් මැතිවරණ ප්රතිසංස්කරණ සිදු කළ යුතු බවට ඉදිරිපත් වන තර්කයට අභියෝග කර තිබේ.
ඔහු පවසන්නේ පාර්ලිමේන්තුව පළමුව මැතිවරණ පැවැත්වීමට නීත්යනුකූලව ක්රියාත්මක කළ හැකි ක්රමවේදයක් සකස් කළ යුතු බවත්, අමතර සංශෝධන පසුව සිදු කළ හැකි බවත්ය.
පෞද්ගලික මන්ත්රී පනත් කෙටුම්පතක් ඉදිරිපත් කිරීමේ යෝජනාවක් ඇතුළුව සුමන්තිරන් මහතා පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවට යෝජනා ඉදිරිපත් කර තිබේ.
ඔහුගේ ස්ථාවරයෙන් පිළිබිඹු වන්නේ අඛණ්ඩ සාකච්ඡා හේතුවෙන් පළාත් සභා දිගු කාලයක් තේරී පත් වූ පාලන ආයතන නොමැතිව පවතින බවට දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයන් අතර ඇති කනස්සල්ලයි.
ලබාදී ඇති දේශපාලන වාර්තාවට අනුව, සුරේෂ් ප්රේමචන්ද්රන් මහතා සම්බන්ධ පක්ෂය ඇතුළු අනෙකුත් දෙමළ දේශපාලන සංවිධාන සමඟ සහයෝගීතාවක් ඇති කර ගැනීමේ හැකියාව ද ඉලංකෙයි තමිල් අරසු කච්චි පක්ෂය සොයා බලා තිබේ.
එහි අරමුණ පළාත් සභා මැතිවරණ පැවැත්වීම සහ වැඩි ප්රාදේශීය නියෝජනයක් ලබා ගැනීම සඳහා වන පීඩනය ශක්තිමත් කිරීම බව වාර්තා වේ.
කෙසේ වෙතත්, එවැනි නිල සන්ධානයක නිශ්චිත ව්යුහය සහ එහි ප්රමාණය තවමත් තහවුරු කළ යුතුව තිබේ.
දෙමළ පක්ෂ අතර සහයෝගීතාව පුළුල් වුවහොත්, 2027 වසරේදී පළාත් සභා මැතිවරණ රජයට ප්රධාන දේශපාලන ගැටලුවක් බවට පත්විය හැකිය.
4. විදේශගත දෙමළ සංවිධාන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ව්යාපාරයකට සූදානම් වන බවට වාර්තා
මූලාශ්ර වාර්තාවේ සඳහන් තවත් සිදුවීමක් වන්නේ ශ්රී ලංකාව සඳහා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා යෝජනා සකස් කිරීමට විදේශගත දෙමළ සංවිධාන අතර ආරම්භ වී ඇති බව කියන වැඩපිළිවෙළකි.
එම දේශපාලන වාර්තාවට අනුව, එක්සත් රාජධානියේ සංවිධාන විසින් ආරම්භ කළ සාකච්ඡා වෙනත් රටවල සංවිධාන සහ උතුරු පළාතේ දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයන් දක්වා පුළුල් වී තිබේ.
වාර්තා වන අරමුණ වන්නේ එකිනෙකට තරග කරන සංවිධාන හරහා වෙන වෙනම යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම වෙනුවට පොදු ස්ථාවරයක් සකස් කිරීමයි.
විදේශගත දෙමළ සංවිධාන සියයකට ආසන්න සංඛ්යාවක් මෙම සාකච්ඡාවලට සහභාගී වී ඇති බව මූලාශ්රය සඳහන් කරයි.
කෙසේ වෙතත්, එම සංඛ්යාව සහ සහභාගී වූ පාර්ශ්ව අතර ඇති එකඟතාවේ ප්රමාණය ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
ෆෙඩරල් ක්රමයෙන් ආරක්ෂිත බලය බෙදාහැරීමකට මාරුවක්ද?
මෙම වාර්තාවේ වඩාත් වැදගත් ප්රකාශයක් වන්නේ අනාගත ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා විසඳුමක් සඳහා භාවිත කළ යුතු වචන සහ සංකල්ප පිළිබඳව පැවැත්වෙන බව කියන සාකච්ඡාවයි.
මූලාශ්රයට අනුව, ‘ෆෙඩරල්’ යන වචනය දිගින් දිගටම භාවිත කිරීම පුළුල් දේශපාලන පිළිගැනීමක් ලබා ගැනීමට බාධාවක් විය හැකිද යන්න ඇතැම් සහභාගීවන්නන් සාකච්ඡා කර තිබේ.
වාර්තා වන විකල්ප ප්රවේශය වන්නේ නිශ්චිත ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය නාමයකට වඩා බලය බෙදාහැරීමේ සැබෑ ස්වභාවය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමයි.
එහිදී මූලධර්ම දෙකක් හඳුනාගෙන තිබේ.
1. පළාත් සභාවලට පවරන බලතල මධ්යම රජය විසින් ඒකපාර්ශ්විකව ඉවත් කිරීමෙන් හෝ ඒවාට මැදිහත් වීමෙන් ආරක්ෂා කළ යුතුය.
2. පළාත් බල ප්රදේශයට අයත් කරුණු පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේ ප්රධාන බලය තේරී පත් වූ පළාත් ආයතන සතුව පැවතිය යුතුය.
මෙම යෝජනා අර්ථවත් ප්රාදේශීය ස්වයං පාලනයක් සඳහා දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ඉදිරිපත් වන ඉල්ලීම් පිළිබිඹු කරයි.
කෙසේ වෙතත්, සමස්ත විදේශගත දෙමළ ප්රජාව ෆෙඩරල් ක්රමය අත්හැර දමා ඇති බව නිගමනය කිරීම නිවැරදි නොවේ.
වාර්තා වන සාකච්ඡා අදාළ සහභාගී වන සංවිධානවලට පමණක් සම්බන්ධ වන අතර, සියලුම දෙමළ දේශපාලන පක්ෂ හෝ විදේශගත දෙමළ සංවිධාන අතර පොදු ස්ථාවරයක් ඇති බව එයින් තහවුරු නොවේ.
බ්රිතාන්යයේ ජාත්යන්තර සමුළුවක්?
සංවිධායකයන් තම යෝජනා එළිදැක්වීම සඳහා බ්රිතාන්යයේ සමුළුවක් පැවැත්වීමේ හැකියාව සොයා බලමින් සිටින බව ද එම වාර්තාව සඳහන් කරයි.
ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන හා මානව හිමිකම් ගැටලු සමඟ මීට පෙර සම්බන්ධ වී සිටි ජාත්යන්තර පුද්ගලයන් වෙත ද ආරාධනා හෝ සම්බන්ධතා සඳහා ප්රවේශ වී ඇති බව එහි සඳහන් වේ.
එහි නම් සඳහන් පුද්ගලයන් අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ හිටපු මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් නවී පිල්ලේ සහ බ්රිතාන්යයේ හිටපු විදේශ ලේකම් ඩේවිඩ් මිලිබෑන්ඩ් ද වෙති.
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ හිටපු ජනාධිපති බරක් ඔබාමා සමඟ පැවැත්වූ බව කියන සාකච්ඡා පිළිබඳව ද මූලාශ්රයේ සඳහන් වේ.
කෙසේ වෙතත්, එම නිශ්චිත සම්බන්ධතා ස්වාධීනව තහවුරු කර ගැනීමට නොහැකි වී තිබේ.
එවැනි හමුවීම් සිදුවූ බව සත්යයක් ලෙස ප්රකාශ කිරීමට පෙර අදාළ පුද්ගලයන්ගෙන් හෝ සහායක ලේඛන මඟින් තහවුරු කර ගැනීම අවශ්ය වේ.
එසේ වුවද, සමුළුව පැවැත්වුවහොත් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ සහ බලය බෙදාහැරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා සඳහා නව වේදිකාවක් නිර්මාණය විය හැකිය.
රජයට ඇති අභියෝගය වන්නේ ශ්රී ලංකාවේ පුළුල් ඡන්දදායක පිරිසගේ සහාය පවත්වාගෙන යන අතරම මෙම ඉල්ලීම්වලට ප්රතිචාර දැක්වීමයි.
5. රනිල්ගේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය තුළ Z පරම්පරාවේ කැරැල්ලක් මතුවෙමින් තිබේද?
ජාතික ජන බලවේගය බාහිර පීඩනයන්ට මුහුණ දෙන අතරතුර, එක්සත් ජාතික පක්ෂය සිය දේශපාලන අනාගතය පිළිබඳ ප්රශ්නවලට මුහුණ දෙමින් සිටියි.
එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ සමගි ජන බලවේගය අතර සහයෝගීතාවක් ඇති කිරීමේ හැකියාව විපක්ෂය තුළ නිරන්තරයෙන් සාකච්ඡාවට ලක්වන ප්රධාන දේශපාලන උපායමාර්ගයකි.
සමගි ජන බලවේගය සතු පුළුල් මැතිවරණ සංවිධාන ජාලය වැදගත් සාධකයක් බව පිළිගනිමින්, එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නියෝජ්ය මහලේකම් හරීන් ප්රනාන්දු මහතා පක්ෂ දෙක අතර සමීප සහයෝගීතාවක් ඇති කළ යුතු බව නැවත නැවතත් අවධාරණය කර තිබේ.
මූලාශ්ර දේශපාලන ලිපිය හරීන් ප්රනාන්දු මහතාගේ ප්රකාශයන් අර්ථකථනය කරන්නේ එක්සත් ජාතික පක්ෂ නායක සහ හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතාට එල්ල කරන වක්ර අභියෝගයක් ලෙසයි.
වික්රමසිංහ මහතාට සමීප පුද්ගලයන් නිල දේශපාලන එකඟතාවක් ඇති කර ගැනීමේ උත්සාහයන්ට බාධා කර ඇති බවට ද එහි චෝදනා කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, එම චෝදනාව ස්වාධීනව තහවුරු වූ කරුණකට වඩා පක්ෂයේ අභ්යන්තර සිදුවීම් පිළිබඳ අර්ථකථනයක් ලෙස පවතී.
හරීන් ප්රනාන්දු දේශපාලන එකමුතුවක් ඉල්ලයි
එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ සමගි ජන බලවේගය තම ආධාරකරුවන් එක් කළ හැකි උපායමාර්ගයක් අනුගමනය කළ යුතු බව හරීන් ප්රනාන්දු මහතා පවසා තිබේ.
ඔහුගේ ප්රකාශ හේතුවෙන් එවැනි සන්ධානයක් සඳහා අවශ්ය නායකත්ව විධිවිධාන සහ දේශපාලන සම්මුතීන් පිළිබඳ සාකච්ඡා නැවත ආරම්භ වී ඇත.
ජ්යෙෂ්ඨ එක්සත් ජාතික පක්ෂ නියෝජිතයන් සහ මැතිවරණ සංවිධායකයන් ඔහුගේ මැදිහත්වීම පිළිගෙන ඇති බව මූලාශ්රය සඳහන් කරයි.
එමෙන්ම ඔහුගේ ප්රකාශ වික්රමසිංහ මහතාට සමීප පුද්ගලයන් අතර කනස්සල්ලක් ඇති කළ බව ද එහි සඳහන් වේ.
කෙසේ වෙතත්, එම පෞද්ගලික ප්රතිචාර පිළිබඳ වාර්තා ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
පැහැදිලි කරුණ වන්නේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ සමගි ජන බලවේගය අතර අනාගත සබඳතාව පිළිබඳ තීරණයක් තවමත් ගෙන නොමැති බවයි.
රනිල්ගේ අවධානය තරුණ ඡන්දදායකයන් වෙත
ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා පැවති එක්සත් ජාතික පක්ෂ කෘත්යාධිකාරී මණ්ඩල රැස්වීමකදී වික්රමසිංහ මහතා පෙන්වා දුන්නේ සමගි ජන බලවේගය සමඟ ඇති කරගන්නා සන්ධානයකින් ස්වයංක්රීයව මැතිවරණ ජයග්රහණයක් ලැබෙන්නේ නැති බවයි.
මිලේනියල් පරම්පරාවේ සහ Z පරම්පරාවේ ඡන්දදායකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ වැදගත්කම ඔහු අවධාරණය කළේය.
තරුණ සාමාජිකයන්ගේ සහ ආධාරකරුවන්ගේ සහභාගීත්වය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා නව වැඩපිළිවෙළක් ද එක්සත් ජාතික පක්ෂය නිවේදනය කළේය.
වික්රමසිංහ මහතාගේ ස්ථාවරයෙන් පිළිබිඹු වන්නේ දේශපාලන පක්ෂ සන්නිවේදනය, සංවිධානය වීම සහ ඡන්දදායකයන් සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීමේ වෙනස්වන ක්රමවලට අනුගත විය යුතු බවට ඇති පුළුල් අවබෝධයයි.
කෙසේ වෙතත්, තරුණ එක්සත් ජාතික පක්ෂ ක්රියාකාරීන් අනාගතයේදී ඔහුගේ නායකත්වයට අභියෝග කළ හැකි බව මූලාශ්ර ලිපිය පෙන්වා දෙයි.
පක්ෂය මීට පෙර අත්විඳ ඇති සාම්ප්රදායික නායකත්ව ගැටුම්වලට වඩා වෙනස් අභ්යන්තර දේශපාලන ව්යාපාරයක් මතුවිය හැකි බවට ද එය අනාවැකි පළ කරයි.
කෙසේ වෙතත්, එවැනි කැරැල්ලක් සංවිධානාත්මක ව්යාපාරයක් ලෙස පවතින බව තහවුරු වී නොමැත.
තනි සාමාජිකයන් අතර පවතින අසතුට සහ පක්ෂ නායකත්වය වෙනස් කළ හැකි සංවිධානාත්මක අභියෝගයක් අතර පැහැදිලි වෙනසක් පවතී.
එසේ වුවද, වික්රමසිංහ මහතාගේ දීර්ඝ නායකත්ව කාලය තුළ එක්සත් ජාතික පක්ෂය සැලකිය යුතු අභ්යන්තර මතභේදවලට මුහුණ දී ඇති බව ඉතිහාසය පෙන්වා දෙයි.
හිටපු නියෝජ්ය නායක කරු ජයසූරිය මහතා ද කාලයත් සමඟ පක්ෂ නායකත්වය සමඟ පැවති සබඳතා වෙනස් වූ ප්රමුඛ පුද්ගලයන් අතර සිටියේය.
පසුව සමගි ජන බලවේගය බිහිවීම විපක්ෂයේ දේශපාලන ව්යුහය තවදුරටත් වෙනස් කළේය.
එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මීළඟ ප්රධාන වෙනස නව නායක පරම්පරාවක් හරහා සිදුවේවිද, සමගි ජන බලවේගය සමඟ සහයෝගීතාවක් හරහා සිදුවේවිද, නැතහොත් අභ්යන්තර ප්රතිව්යුහගත කිරීමක් හරහා සිදුවේවිද යන්න තවමත් අවිනිශ්චිතය.
6. කාවන්තිස්සගේ මතකය අනපේක්ෂිත දේශපාලන කතාවක් නිර්මාණය කරයි
ආරක්ෂක නීති සහ පක්ෂ නායකත්වය සම්බන්ධ මතභේදවලින් බැහැරව, ප්රසිද්ධ කාවන්තිස්ස හස්තියාගේ මරණය ඔහු වෙනුවෙන් ස්ථිර ස්මාරකයක් ඉදිකිරීමේ ඉල්ලීම්වලට හේතු වී තිබේ.
කාවන්තිස්ස වනජීවී ලෝලීන් අතර හොඳින් හඳුනන, බොහෝ දෙනාගේ ආදරයට පාත්ර වූ හස්තියෙකි.
ඔහුගේ මරණයෙන් පසුව ඡායාරූප, වීඩියෝ සහ ඔහු පිළිබඳ මතක සටහන් සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ පුළුල් ලෙස හුවමාරු විය.
එම මහජන ප්රතිචාරය හේතුවෙන් හස්තියාගේ ජීවිතය සහ වනජීවී සංරක්ෂණයේ වැදගත්කම සිහිපත් කරන ස්මාරකයක් ඉදිකිරීමේ යෝජනා ඉදිරිපත් විය.
පසුව විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස මහතා කාවන්තිස්සගේ සැබෑ ප්රමාණයට සමාන ප්රතිමාවක් ඉදිකිරීමේ වැඩපිළිවෙළක් නිවේදනය කළේය.
සියඹලන්ගමුව වැව් රක්ෂිතය ආසන්නයේ අඹන්පොළ ප්රදේශයේ ස්ථානයක් මේ සඳහා හඳුනාගෙන ඇති බව ප්රසිද්ධ වාර්තාවල සඳහන් වේ.
එම ස්මාරකය සමඟ සම්බන්ධ වනජීවී සංරක්ෂණ හා පර්යේෂණ මධ්යස්ථානයක් පිහිටුවීමේ යෝජනා ද ඉදිරිපත් වී තිබේ.
ඉඩම් සෙවීමේ කටයුතුවලට දේශපාලන මැදිහත්වීම් සිදුවුණාද?
ස්මාරකය සඳහා ඉඩමක් ලබා ගැනීමට ප්රදේශවාසීන් මුලින්ම පළාත් පාලන බලධාරීන්ගෙන් සහාය ඉල්ලා සිටි බව මූලාශ්ර වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
සජිත් ප්රේමදාස මහතා මීට පෙර කාවන්තිස්සට එම නම ලබාදී තිබීම හේතුවෙන් යෝජනාවට සහාය නොදෙන ලෙස නිලධාරීන්ට දේශපාලන පාර්ශ්වවලින් බලපෑම් එල්ල වූ බවට ද එහි චෝදනා කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, එම චෝදනාව ස්වාධීනව තහවුරු කර නොමැත.
එබැවින් ඉඩම් වෙන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ගත් කිසියම් තීරණයකට දේශපාලන මැදිහත්වීම හේතු වූ බව තහවුරු වූ කරුණක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සුදුසු නොවේ.
පසුව ස්මාරකයට සහාය දුන් පිරිස් සජිත් ප්රේමදාස මහතා වෙත සෘජුවම යොමු වූ බව වාර්තාව සඳහන් කරයි.
මූලාශ්රයට අනුව, ඔහු පවුලට අයත් ඉඩමක් භාවිත කිරීම පිළිබඳව සලකා බලා, සිය මව වන හේමා ප්රේමදාස මහත්මිය සහ සහෝදරිය වන දුලංජලී ප්රේමදාස මහත්මිය සමඟ සාකච්ඡා කර තිබේ.
මෙම ව්යාපෘතිය ප්රතිමාවකට පමණක් සීමා නොකර කාවන්තිස්ස වෙනුවෙන් කෞතුකාගාරයක් ද ඇතුළත් කළ යුතු බව දුලංජලී ප්රේමදාස මහත්මිය යෝජනා කළ බව වාර්තා වේ.
කෙසේ වෙතත්, ඉඩම් සම්බන්ධ විධිවිධාන සහ කෞතුකාගාර යෝජනාවේ විස්තර තවමත් තහවුරු වී නොමැත.
ස්මාරකයක්ද, කෞතුකාගාරයක්ද, නැතහොත් සංරක්ෂණ මධ්යස්ථානයක්ද?
මූලාශ්රයට අනුව, පරිසරවේදී නයනක රන්වැල්ල මහතා සංවිධානය කළ ඡායාරූප ප්රදර්ශනයකට ද සජිත් ප්රේමදාස මහතා සහභාගී වී තිබේ.
කාවන්තිස්සගේ ගමන් බිමන් නිරීක්ෂණය කළ සහ සංරක්ෂණ කටයුතුවලට දායක වූ පුද්ගලයන් එම අවස්ථාවට එක්වූ බව වාර්තා වේ.
හස්තියා ගමන් කළ මාර්ගයක වඩාත් ආරක්ෂිතව මාර්ගය හරහා යා හැකි ස්ථානයක් සකස් කිරීමට සහාය වූ කුමාර නමැති පුද්ගලයෙකු ද එහි සඳහන් වේ.
ව්යාපෘතියේ අවසන් ස්වරූපය කුමක් වුවද, කාවන්තිස්සගේ මතකය අලි ඇතුන් සංරක්ෂණය පිළිබඳ මහජන දැනුවත්භාවය වර්ධනය කිරීමට අවස්ථාවක් නිර්මාණය කර තිබේ.
මෙහි ප්රධාන ප්රශ්නය වන්නේ ස්මාරකයක සංකේතාත්මක වටිනාකමෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙම වැඩපිළිවෙළ වනජීවී ආරක්ෂාව සඳහා දිගුකාලීන ප්රතිලාභ ලබාදේවිද යන්නයි.
7. රුපියල් මිලියන 104.6ක සිරස අනුග්රාහකත්වය දේශපාලන ආන්දෝලනයක් වෙයි
අවධානයට ලක්ව ඇති තවත් කරුණක් වන්නේ ආසියා පැසිෆික් විකාශන සංගමයේ 63 වැනි මහා සභා රැස්වීම සඳහා ශ්රී ලංකා සංචාරක ප්රවර්ධන කාර්යාංශය හරහා රුපියල් මිලියන 104.6ක් වෙන් කිරීමයි.
2026 ඔක්තෝබර් 30 සිට නොවැම්බර් 3 දක්වා කොළඹදී පැවති මෙම උත්සවය MTV චැනල්ස් (පෞද්ගලික) සමාගම විසින් සත්කාරකත්වය දරමින් සංවිධානය කර තිබේ.
මෙම අනුග්රාහකත්වය මහා සභා රැස්වීම සහ ඊට සම්බන්ධ ක්රියාකාරකම් ආවරණය කර තිබේ.
මෙම වියදම සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය ලබාදීම විපක්ෂ නියෝජිතයන්ගේ සහ සිවිල් සමාජ ක්රියාකාරීන්ගේ විවේචනයට ලක්ව ඇත.
එම මුදල වැය කිරීම සාධාරණද යන්න සහ අපේක්ෂිත සංචාරක ප්රතිලාභ එම වියදම සාධාරණීකරණය කිරීමට ප්රමාණවත්ද යන්න විවේචකයන් ප්රශ්න කර තිබේ.
මුදල් ලබාදුන්නේ සංචාරක ප්රවර්ධන කාර්යාංශය හරහා බව රජය කියයි
කැබිනට් තීරණ දැනුම්දීමේ මාධ්ය හමුවේදී අමාත්ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතා පැහැදිලි කළේ මෙම අනුග්රාහකත්වය භාණ්ඩාගාරයෙන් සෘජුව ලබාදුන් මුදල් වෙන් කිරීමක් නොව, ශ්රී ලංකා සංචාරක ප්රවර්ධන කාර්යාංශය හරහා ලබාදුන් එකක් බවයි.
මෙම වියදම ජාත්යන්තර සංචාරක ප්රවර්ධන වැඩපිළිවෙළක් ලෙස රජය සාධාරණීකරණය කර තිබේ.
මෙම උත්සවය හරහා රුපියල් මිලියන 250 ඉක්මවන ප්රචාරණ මාධ්ය වටිනාකමක් ලබාගත හැකි බව ශ්රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් පෙන්වා දී ඇත.
එම ඇස්තමේන්තුව ජාත්යන්තර ප්රචාරණය හරහා අපේක්ෂිත වටිනාකමට අදාළ වන අතර, ස්වාධීනව තහවුරු කළ මූල්ය ආදායමක් නොවේ.
මුදල් ලබාදුන් මූලාශ්ර අතර වෙනස මෙහිදී වැදගත් වේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම අනුග්රාහකත්වයට නීතියෙන් පිහිටුවා ඇති සංචාරක ප්රවර්ධන ආයතනයක් සම්බන්ධ වූ බැවින් වියදම් අනුමැතිය, වැය කළ මුදලට ලැබෙන ප්රතිලාභ සහ මහජන වගවීම පිළිබඳ ප්රශ්න මතු කිරීම සාධාරණය.
සමගි ජන බලවේගය පාර්ලිමේන්තු ක්රියාමාර්ග සලකා බලයි
මූලාශ්ර ලිපියට අනුව, පාර්ලිමේන්තු අධීක්ෂණ ක්රමවේද හරහා මෙම වියදම ප්රශ්න කිරීම පිළිබඳව සමගි ජන බලවේගයේ මන්ත්රීවරුන් සාකච්ඡා කර තිබේ.
MTV ආයතනය මීට පෙර විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස මහතා සහ සමගි ජන බලවේගය සම්බන්ධයෙන් සිදු කළ මාධ්ය ආවරණය පිළිබඳව තමන්ගේ අසතුට ඇතැම් මන්ත්රීවරුන් ප්රකාශ කර ඇති බව ද වාර්තා වේ.
කෙසේ වෙතත්, එම අසතුට හේතුවෙන් මෙම අනුග්රාහකත්වය දේශපාලන අරමුණකින් ලබාදුන් බව තහවුරු නොවේ.
අනුග්රාහකත්වය පිළිබඳ විමර්ශනයක් ඉල්ලා අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවට වෙනම පැමිණිල්ලක් ද ඉදිරිපත් කර තිබේ.
පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් වී තිබීම පමණක් වරදක් සිදුව ඇති බව තහවුරු කිරීමක් නොවේ.
විශ්වාසනීය ඇගයීමක් සඳහා මෙම උත්සවයට අදාළ අනුමැතීන්, මුදල් සැපයීමේ විධිවිධාන, ප්රසම්පාදන කරුණු සහ මැනිය හැකි ප්රතිලාභ පරීක්ෂා කළ යුතුය.
පෞද්ගලික ආයතන සම්බන්ධ වියදම් තීරණ නීත්යනුකූල ප්රවර්ධන වැඩපිළිවෙළක් ලෙස ඉදිරිපත් කළද, ඒවා දේශපාලන මතභේදවලට තුඩු දිය හැකි ආකාරය මෙම සිදුවීම රජයට පෙන්වා දෙයි.
8. 2027 අයවැය ප්රධාන දේශපාලන පරීක්ෂණයක් විය හැකියි
මුදල් අමාත්යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා 2027 අයවැය නොවැම්බර් 12 වැනි බ්රහස්පතින්දා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
අයවැය දෙවැනි වර කියවීමේ විවාදය නොවැම්බර් 13 සිට දෙසැම්බර් 14 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිතය.
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්රකෘතිමත් වීමේ වැදගත් අවධියක මෙම අයවැය ඉදිරිපත් වේ.
ගෘහස්ථ ආදායම් වැඩිවීම, ජීවන වියදම අඩුවීම සහ ශක්තිමත් ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවීම පිළිබඳ ජනතා අපේක්ෂා සමඟ රජයේ මූල්ය වගකීම් සමබර කර ගැනීමට සිදුව තිබේ.
මූලාශ්ර ලිපියට අනුව, මුලින් අපේක්ෂා කළ සහනවලට අමතරව තවත් සහන ක්රියාමාර්ග රජය සලකා බලමින් සිටී.
සාකච්ඡාවට ලක්ව ඇති බව කියන යෝජනා අතර පහත කරුණු ඇතුළත් වේ.
- රාජ්ය අංශයේ සේවකයන් සඳහා තවදුරටත් සහාය ලබාදීම.
- පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයන්ට බලපාන බදු සහන ලබාදීම.
- ගෘහස්ථ මූල්ය පීඩනය අඩු කිරීම සඳහා අමතර ක්රියාමාර්ග ගැනීම.
- අවදානමට ලක්විය හැකි ජන කණ්ඩායම් සඳහා වෙනත් ඉලක්කගත සහන ලබාදීම.
අයවැය නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන තෙක් මෙම කරුණු වාර්තා වන අපේක්ෂාවන් පමණක් වේ.
ජනතා විශ්වාසය යළි ගොඩනැගීම සඳහා සැකසෙන අයවැයක්ද?
මෑතකදී ඇතිවූ දේශපාලන අභියෝග හේතුවෙන් වඩාත් පුළුල් සහන පැකේජයක් සලකා බැලීමට රජය පෙළඹී ඇති බව මූලාශ්ර ලිපිය සඳහන් කරයි.
අයවැය ක්රියාමාර්ග පැහැදිලි කිරීම සඳහා විශාල සමාජ මාධ්ය ප්රචාරණ ව්යාපාරයක් ක්රියාත්මක විය හැකි බවට ද එහි අනාවැකි පළ කර ඇත.
එවැනි සන්නිවේදන වැඩපිළිවෙළක් රාජ්ය මූල්ය ප්රතිපත්ති පිළිබඳ ජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා රජයන් සාමාන්යයෙන් ගන්නා ක්රියාමාර්ගවලට අනුකූල වේ.
කෙසේ වෙතත්, එම ප්රචාරණ ව්යාපාරය විශේෂයෙන්ම අහිමි වූ දේශපාලන සහාය නැවත ලබා ගැනීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති බවට වන ප්රකාශ තහවුරු වූ රජයේ අරමුණු නොව, අර්ථකථන පමණි.
අයවැයට ලැබෙන ප්රතිචාරය අවසානයේ තීරණය වන්නේ එහි සැබෑ අන්තර්ගතය මතය.
ගෘහස්ථ සුබසාධනයට සැලකිය යුතු දියුණුවක් ගෙන දෙන ක්රියාමාර්ග මහජන විශ්වාසය ශක්තිමත් කළ හැකි අතර, අපේක්ෂා ඉටු නොකරන යෝජනා තවදුරටත් විවේචනවලට හේතු විය හැකිය.
මෙහි අභියෝගය වන්නේ රාජ්ය මූල්ය ස්ථාවරත්වයට හානියක් නොවන පරිදි සහන ලබාදීමයි.
9. රජයේ ඉඩම් අත්පත් කරගත් බවට චෝදනා එල්ල වූවන්ට එරෙහි නව මෙහෙයුමක්ද?
මූලාශ්රයේ සඳහන් අවසන් ප්රධාන සිදුවීම වන්නේ අතීතයේ සිදු වූ රජයේ ඉඩම් ගනුදෙනු පිළිබඳ විමර්ශන ආරම්භ කිරීමට රජය සූදානම් වන බවට පළවන වාර්තාය.
එම දේශපාලන වාර්තාවට අනුව, දේශපාලනඥයන්, දේශපාලන සබඳතා ඇති පුද්ගලයන් හෝ ව්යාපාරිකයන් රජයේ ඉඩම් අසාමාන්ය ලෙස වාසිදායක මිල ගණන් යටතේ හෝ අවිධිමත් ක්රියාපටිපාටි හරහා ලබාගෙන තිබිය හැකි ගනුදෙනු පිළිබඳව මෙම වැඩපිළිවෙළ යටතේ සොයා බැලීමට නියමිතය.
එවැනි ඇතැම් ඉඩම්වල හෝටල්, සංචාරක ව්යාපෘති සහ වෙනත් වාණිජ ආයතන ඉදිකර ඇති බවට ද චෝදනා එල්ල වී තිබේ.
විමර්ශන ආයතන දැනටමත් සැලකිය යුතු තොරතුරු ප්රමාණයක් රැස්කරගෙන ඇති නමුත් වෙනත් විමර්ශන හේතුවෙන් ඒවායේ කටයුතු ප්රමාද වී ඇති බව මූලාශ්රය සඳහන් කරයි.
කෙසේ වෙතත්, නිල නිවේදන හෝ හඳුනාගත් නඩු ගොනු මඟින් මෙම ප්රකාශ ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
2027දී විමර්ශන ආරම්භ වේවිද?
2027 වසරේ මුල් මාස කිහිපය තුළ මෙම විමර්ශන ප්රසිද්ධියට පත්විය හැකි බව මූලාශ්රය පෙන්වා දෙයි.
එවැනි විමර්ශනයකදී එක් එක් ගනුදෙනුවේ නීතිමය පදනම, ඉඩම් තක්සේරු කිරීමේ ක්රියාවලිය, අදාළ අනුමැතීන් සහ හිමිකම් වාර්තා තහවුරු කර ගැනීම අවශ්ය වේ.
අසාමාන්ය ලෙස වාසිදායක විකුණුම් හෝ බදු ගිවිසුමක් පැවතීම පමණක් අපරාධමය වරදක් සිදුව ඇති බව තහවුරු කිරීමට ප්රමාණවත් නොවේ.
එසේම, දේශපාලන සබඳතා පැවතීම පමණක් ඉඩම් ගනුදෙනුවක් නීති විරෝධී බව ස්වයංක්රීයව ඔප්පු නොකරයි.
විමර්ශන නිල වශයෙන් නිවේදනය කළහොත්, ඒවායේ විශ්වාසනීයත්වය සාක්ෂි, සාධාරණ ක්රියාපටිපාටි සහ නීතිය සමානව ක්රියාත්මක කිරීම මත රඳා පවතිනු ඇත.
එතෙක් මෙම වාර්තා වන මෙහෙයුම නිල තහවුරු කිරීමක් අවශ්ය දේශපාලන ප්රකාශයක් ලෙස පවතී.
10. මෙම දේශපාලන පෙරළි 2027 වසරට කෙසේ බලපානු ඇත්ද?
මෙම සියලු සිදුවීම් එකට සලකා බැලීමේදී ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන නායකත්වය මුහුණ දෙන අභියෝග කිහිපයක් පැහැදිලි වේ.
නීතිමය පරීක්ෂාවන්ට සහ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් ගැටලුවලට ප්රතිචාර දක්වන අතරම, මතභේදයට තුඩු දී ඇති ආරක්ෂක නීති සම්බන්ධයෙන් ඉදිරියට කටයුතු කළ යුතු ආකාරය රජය තීරණය කළ යුතුය.
පළාත් සභා මැතිවරණ සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ සඳහා වන ඉල්ලීම් ඉදිරියටත් වැදගත් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. විශේෂයෙන් අර්ථවත් ප්රාදේශීය නියෝජනයක් අපේක්ෂා කරන දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයන් සහ ජනතාව අතර මෙම කරුණු වැදගත් වනු ඇත.
විපක්ෂය තුළ එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ සමගි ජන බලවේගය සහයෝගීතාව, නායකත්වය සහ තරුණ ඡන්දදායකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් වැදගත් උපායමාර්ගික තීරණවලට මුහුණ දී සිටී.
මේ අතර, කාවන්තිස්ස ස්මාරකය වනජීවී සංරක්ෂණය දේශපාලන අනන්යතා සහ මහජන අපේක්ෂා සමඟ සම්බන්ධ විය හැකි ආකාරය පෙන්වා දී තිබේ.
ආසියා පැසිෆික් විකාශන සංගමයේ අනුග්රාහකත්වය පිළිබඳ මතභේදය රාජ්ය ආයතන සම්බන්ධ වියදම් පිළිබඳ අවධානය නැවත යොමු කර ඇති අතර, එළඹෙන අයවැය ආසන්න කාලයේ දේශපාලන න්යාය පත්රයේ ප්රධාන මාතෘකාවක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
අතීත රජයේ ඉඩම් ගනුදෙනු පිළිබඳ විමර්ශන ආරම්භ විය හැකි බවට පළවන වාර්තා 2027 වසර සඳහා තවත් විභව දේශපාලන ගැටලුවක් එක් කරයි. කෙසේ වෙතත්, එම විමර්ශනවල විෂය පථය සහ කාලසටහන තවමත් තහවුරු වී නොමැත.
දේශපාලන මූලාශ්ර වාර්තාවේ සඳහන් සියලු අනාවැකි අනිවාර්යයෙන්ම සැබෑ වනු ඇතැයි කිව නොහැකිය.
ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ සැබෑ දේශපාලන සිදුවීම් සහ අනුමාන අතර වෙනස පැහැදිලි වනු ඇත.
ජනාධිපති දිසානායක මහතාගේ රජයට ඇති ප්රධාන අභියෝගය වන්නේ මැතිවරණ පොරොන්දු මහජන විශ්වාසය දිනාගත හැකි තීරණ බවට පරිවර්තනය කිරීමයි.
විපක්ෂයට ඇති අභියෝගය වන්නේ රජය මුහුණ දෙන දුෂ්කරතා මත පමණක් රඳා නොසිට විශ්වාසනීය විකල්ප ඉදිරිපත් කිරීමයි.
රටට වඩාත් වැදගත් වන්නේ මෙම දේශපාලන උපායමාර්ග සහ බල අරගල පමණක් නොව, ඒවා හරහා වඩාත් ශක්තිමත් ආයතන, සාධාරණ නියෝජනයක්, ආර්ථික සහන සහ වැඩි මහජන වගවීමක් ඇතිවේද යන්නයි.




