රාජ්‍ය ආදායම් ඉලක්ක හෝ මූල්‍ය විනය පළුදු නොකරමින්, ඉදිරි 2027 අයවැය මගින් තෝරාගත් බදු කිහිපයක් තවදුරටත් අඩු කිරීමට පියවර ගන්නා බව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ප්‍රතිඥා දෙයි.
කොළඹදී පැවැති ජාතික බුද්ධිමත්තු සංවිධානයේ (NIO) ජාතික මහා සම්මේලනය අමතමින් ජනාධිපතිවරයා කියා සිටියේ, බඩුමිල ඉහළ යාම හමුවේ ජනතාව මුහුණ දී සිටින පීඩනය තමන් පිළිගන්නා බවත්, ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කරගනිමින් ජීවන පිරිවැය පහත හෙළීමට ආණ්ඩුව මාර්ග සොයමින් සිටින බවත්ය.
තමන් බලයට පත්වූ පසු කිසිදු අලුත් බද්දක් හඳුන්වා දී නොමැති අතර, දැනට පවතින ඇතැම් බදු ලිහිල් කිරීමට කටයුතු කර ඇති බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
රජයේ මූල්‍ය වගකීම් ඉටුකිරීමට අවශ්‍ය ආදායමට බලපෑමක් නොවන පරිදි, ඉදිරි අයවැයේදී තවදුරටත් බදු සහන ලබාදීම කෙරෙහි අවධානය යොමුකරන බව ඔහු පැවසීය.
රාජ්‍ය ආදායම් සාර්ථකත්වය සහ මූල්‍ය විනය
පසුගිය ආණ්ඩුවල මූල්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වය වත්මන් පාලනය සමඟ සංසන්දනය කළ දිසානායක මහතා කියා සිටියේ, පෙර පැවැති ආණ්ඩු ලබාගෙන ඇත්තේ ඔවුන්ගේ අපේක්ෂිත ආදායම් ඉලක්කවලින් 90% ක් පමණක් බවයි.
නමුත් වත්මන් පාලනය යටතේ, රජය ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් පවත්වාගෙන යමින් අපේක්ෂිත ඉලක්කයන්ටත් වඩා වැඩි ආදායමක් උපයා ගැනීමට සමත්ව ඇති බව ඔහු පැවසීය.
ප්‍රාථමික අතිරික්තයක් යනු පවතින ණය සඳහා පොලී ගෙවීමට පෙර රජයේ ආදායම එහි වියදම්වලට වඩා වැඩි වීමයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ ණය බර අඩු කිරීමට සහ මැක්‍රෝ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීමට මෙම තත්ත්වය අත්‍යවශ්‍ය බව ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
ඔහුගේ අදහස් දැක්වීමෙන් පැහැදිලි වූයේ, රාජ්‍ය ආදායමට හානි වන පරිදි සහන දෙනවා වෙනුවට, සමස්ත මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කරගනිමින් ජනතාවගේ බදු සහන ඉල්ලීම් ඉටුකිරීමට ආණ්ඩුව අපේක්ෂා කරන බවයි.
සැප්තැම්බර් උද්ධමනය අපේක්ෂිත ඉලක්ක ඉක්මවා යයි
ජීවන පිරිවැය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ජනාධිපතිවරයා පිළිගත්තේ ආණ්ඩුව පවත්වාගෙන යාමට අපේක්ෂා කළ මට්ටමට වඩා උද්ධමනය ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.
2026 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පාරිභෝගික මිල දර්ශකයට අනුව උද්ධමනය 8.1% ක් ලෙස සටහන් වූ අතර කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය 8.0% ක් ලෙස සටහන් විය.
මෙම අගයන් දෙකම මහ බැංකුවේ උද්ධමන ඉලක්කය වන 5% සීමාවට (ප්‍රතිශත ලක්ෂ්‍ය 2 ක වෙනස්වීම් සීමාවන්ට) වඩා වැඩි අගයයන් වේ.
මෙහිදී ජනාධිපතිවරයා මෙසේ පැවසීය:
“මේ මොහොතේ උද්ධමනයට යම් බලපෑමක් ඇවිත් තියෙනවා. අපේ බලාපොරොත්තුව වුණේ උද්ධමනය 5% ට අඩුවෙන් තබා ගැනීමයි. අපි උද්ධමනය 2% ත් 7% ත් අතර පවත්වාගෙන යා යුතුයි. ඒක අපේ නෛතික වගකීමක් වගේ දෙයක්.”
“නමුත් සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෙම උද්ධමනය 8% ට වඩා යම් තරමකට වැඩි අගයකට ඇවිත් තියෙනවා. ඒක යම් දුරකට අපේ රටේ ජනතාවට භාණ්ඩ හා සේවා මිලදී ගැනීමේදී අපහසුතාවලට මුහුණ දීමට හේතු වෙලා තියෙනවා.”
“ඊට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා තිබෙන්නේ මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇතිවෙලා තියෙන යුද තත්ත්වයයි. ඒ යුද තත්ත්වය අපේ සැපයුම් මාර්ගවලට විශාල බලපෑමක් එල්ල කරලා තියෙනවා.”
මෑතකදී ඇතිවූ උද්ධමන පීඩනයට ප්‍රධාන ලෙස බලපෑවේ මැදපෙරදිග අර්බුදය නිසා ජාත්‍යන්තර සැපයුම් මාර්ගවලට එල්ල වූ බාධාවන් බව ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
ප්‍රවාහන සහ සැපයුම් ජාලයන්හි ඇතිවන බාධා කිරීම් මගින් ආනයනික භාණ්ඩ හා අත්‍යවශ්‍ය සේවාවල පිරිවැය ඉහළ යන ආකාරයත්, බාහිර ආර්ථික කම්පනයන්ට ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දෙන ආකාරයත් ඔහුගේ මෙම ප්‍රකාශයෙන් පැහැදිලි විය.
දිගුකාලීන ආර්ථික යථා තත්ත්වයට පත්වීමට අවශ්‍ය මූල්‍ය විනය පවත්වා ගනිමින්ම, අධික ජීවන පිරිවැයෙන් පීඩා විඳින ජනතාවට සහන සැලසීම ආණ්ඩුවේ ප්‍රමුඛතාවය බව දිසානායක මහතා පැවසීය.
දේශපාලන ජයග්‍රහණයකින් පමණක් රටක් පරිවර්තනය කළ නොහැක
ආර්ථික අභියෝගවලට අමතරව, සිය ආණ්ඩුවේ පවතින පුළුල් වගකීම් පිළිබඳවද අදහස් දැක්වීමට ජනාධිපතිවරයා මෙම අවස්ථාව යොදා ගත්තේය.
මැතිවරණයක් ජයගෙන බලයට පත්වීම පමණක් සැබෑ සාමාජික හෝ ආර්ථික පරිවර්තනයක් නොවන බව ඔහු තර්ක කළේය.
අර්ථවත් වෙනසක් සඳහා ආණ්ඩුවේ අරමුණ පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක්, ඵලදායී නායකත්වයක්, සංවිධානාත්මක වැඩපිළිවෙලක් සහ සිය ඉලක්ක වෙනුවෙන් නොසැලී කැපවීමක් අවශ්‍ය බව ඔහු පැවසීය.
ජාතික ජන බලවේගය (NPP) බලයට ගෙන ඒමට මුල් වූ දේශපාලන ව්‍යාපාරයේ මුල් අවධිය ජනාධිපතිවරයා මෙහිදී මතක් කළේය.
එම මුල් අවධියේදී, මෙම ව්‍යාපාරය සමාජයේ සීමිත පිරිසකට පමණක් ආකර්ෂණය වූවක් වූ අතර වෘත්තිකයන් සහ ස්ථාපිත සමාජ කණ්ඩායම් අතර ඊට දැඩි සැක සංකා පැවැති බව ඔහු පැවසීය.
දිසානායක මහතාට අනුව, එම බෙදීම් නැති කර ගැනීමට ජාතික බුද්ධිමත්තු සංවිධානය විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.
අතීතයේ තමන් සමඟ එකතු වීමට මැලි වූ සමාජ සහ වෘත්තීය ප්‍රජාවන් සමඟ සබඳතා ගොඩනගා ගැනීමට එම සංවිධානයෙන් මහත් රුකුලක් ලැබුණු බව ඔහු පැවසීය.
2024 මැතිවරණ ජයග්‍රහණයට බුද්ධිමතුන්ගෙන් ලැබුණු දායකත්වය
NIO සංවිධානයේ උත්සාහය නිසා ව්‍යාපාරයේ මහජන සහයෝගය පුළුල් වූ අතර, 2024 දී ලබාගත් විශිෂ්ට මැතිවරණ ජයග්‍රහණයටද එය හේතු වූ බව දිසානායක මහතා පැවසීය.
ව්‍යාපාරය පිළිබඳ සමාජය තුළ පැවැති මතය වෙනස් කිරීමට සහ එහි ආකර්ෂණය වැඩි කිරීමට විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන්, වෘත්තිකයන් සහ අනෙකුත් බුද්ධිමතුන් ඉටුකළ කාර්යභාරය ඔහු අගය කළේය.
කෙසේ වෙතත්, මැතිවරණ ජයග්‍රහණය යනු දේශපාලන බලය හුවමාරු වීමක් පමණක් බවත්, එම ජනවරම සමාජයේ සහ ආර්ථිකයේ ස්ථිරසාර වෙනසක් බවට පරිවර්තනය කිරීම වඩාත් දුෂ්කර කාර්යය බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය.
ජනාධිපතිවරයා මෙසේද පැවසීය:
“බලය ලබා ගැනීමෙන් පමණක් පරිවර්තනයක් සිදුවන්නේ නැහැ. ඒ සඳහා අප බලය ලබාගත් අරමුණ සහ ඒ වෙනුවෙන් ඉටුකළ යුතු කාර්යභාරය පිළිබඳ පැහැදිලි දැක්මක් සහිත නායකත්වයක් සහ මෙහෙයුම් යාන්ත්‍රණයක් අවශ්‍ය වෙනවා.”
“එසේම, අතහැර දැමීමකින් තොරව අඛණ්ඩව වැඩ කිරීමේ දැඩි උනන්දුවක් සහ නොපසුබට උත්සාහයක් තිබිය යුතුයි. වත්මන් රජයට ඒ ශක්තිය ලබාදෙන ප්‍රධාන බලවේගයක් බවට ජාතික බුද්ධිමත්තු සංවිධානය පත්වෙලා තියෙනවා.”
ඔහුගේ ප්‍රකාශය මගින් ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිසංස්කරණ න්‍යාය පත්‍රය ඉදිරියට ගෙන යාමේ වගකීම දේශපාලන නායකත්වයට මෙන්ම ඊට සහය දුන් පුළුල් ජන ව්‍යාපාරයටද පැවරෙන බව පෙන්වා දුන්නේය.
2027 අයවැය ආසන්න වෙමින් පවතින බැවින්, මෙම කැපවීම හමුවේ ආණ්ඩුවට වහාම පරීක්ෂණයකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත: එනම් උද්ධමනයෙන් පීඩා විඳින ජනතාවට අර්ථවත් බදු සහන ලබාදෙන අතරම, ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්කර ගැනීමට අවශ්‍ය රාජ්‍ය ආදායම් මට්ටම සහ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය රැක ගැනීමට ආණ්ඩුව සමත් වේද යන්නයි.
