කොළඹ පැවති ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය සමුළුවක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයෙන් රුපියල් මිලියන 104.6ක මුදලක් වෙන් කිරීමට ගත් තීරණය සම්බන්ධයෙන් දේශපාලන හා මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ පුළුල් සංවාදයක් මතුව තිබේ. රාජ්‍ය මුදල් පරිහරණයේ විනිවිදභාවය, මූල්‍ය වගවීම සහ පෞද්ගලික මාධ්‍ය ආයතන අතර සමානාත්මතාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න රැසක් මෙම තීරණයත් සමඟ කරළියට පැමිණ ඇත.
ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය සමුළුවක පසුබිම
ආසියා-ශාන්තිකර විකාශකයන්ගේ සංගමයේ (Asia-Pacific Broadcasting Union – ABU) 63 වැනි මහා සභා රැස්වීම 2026 ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා සිට නොවැම්බර් 3 වැනිදා දක්වා කොළඹ Cinnamon Life – City of Dreams පරිශ්‍රයේදී පැවැත්විණි.
ශ්‍රී ලංකාවේදී ABU මහා සභා රැස්වීමක් පැවැත්වූ පළමු අවස්ථාව මෙය වන අතර, සමුළුවේ සත්කාරක විකාශන ආයතනය ලෙස කටයුතු කළේ කැපිටල් මහරාජා සමූහයට අයත් MTV Channel (Pvt) Limited ආයතනයයි.
රටවල් 66ක විකාශන ආයතන නියෝජනය කරමින් 350කට අධික නියෝජිත පිරිසක් ඊට සහභාගි වූ බව වාර්තා වේ. නොවැම්බර් 1 වැනිදා පැවති සමාරම්භක උත්සවයට ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ද සහභාගි විය.
‘Media for Peace and Humanity: Truth, Trust and Transformation’ යන තේමාව යටතේ පැවති සමුළුවේදී කෘත්‍රිම බුද්ධිය, ඩිජිටල් මාධ්‍ය පරිවර්තනය, සයිබර් ආරක්ෂාව සහ මාධ්‍ය විශ්වසනීයත්වය ඇතුළු ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක් පිළිබඳ සාකච්ඡා පැවැත්විණි.
සමුළුව අතරතුර කැපිටල් මහරාජා සමූහයේ සමූහ අධ්‍යක්ෂ ශෙවාන් ඩැනියෙල් ABU උප සභාපති ධුරයට තේරී පත්වීම ද විශේෂත්වයකි. එම ධුරයට පත්වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකිකයා ලෙස ඔහු වාර්තා අතරට එක්විය.
රුපියල් මිලියන 104.6ක අනුග්‍රහය
මෙම ජාත්‍යන්තර සමුළුව සඳහා ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය හරහා රුපියල් 104,603,876ක මුදලක් ලබාදීමට අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය හිමිව ඇති බව අදාළ වාර්තාවල සඳහන් වේ.
විදේශ කටයුතු, විදේශ රැකියා සහ සංචාරක අමාත්‍ය විජිත හේරත් විසින් සැප්තැම්බර් 17 වැනිදා ඉදිරිපත් කරන ලද කැබිනට් සංදේශයක් මත මෙම යෝජනාව ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා ඊට අනුමැතිය ලැබී ඇති බව වාර්තා වේ.
අදාළ මුදල MTV Channel (Pvt) Limited ආයතනයට වාරික දෙකකින් ලබාදීමට සැලසුම් කර තිබිණි.
ඒ අනුව පළමු වාරිකය ලෙස සියයට 60ක් හෙවත් රුපියල් 62,762,325.60ක් සහ දෙවැනි වාරිකය ලෙස සියයට 40ක් හෙවත් රුපියල් 41,841,550.40ක් වෙන් කර තිබේ.
සමුළුව සාර්ථකව අවසන් වූ බව තහවුරු කෙරෙන වාර්තා ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු දෙවැනි වාරිකය නිදහස් කිරීමට නියමිතව තිබූ බව ද සඳහන් වේ.
ශාලා පහසුකම්, ආහාරපාන, සංවිධාන කටයුතු සහ විදේශීය නියෝජිතයන් සඳහා සංවිධානය කළ විනෝද චාරිකා ඇතුළු වියදම් මෙම අනුග්‍රහය යටතට ඇතුළත් වී තිබේ.
මුදල් මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් නොවන බවට රජයේ පැහැදිලි කිරීම
මෙම මූල්‍ය අනුග්‍රහය සම්බන්ධයෙන් එල්ල වූ විවේචනවලට පිළිතුරු දෙමින් කැබිනට් ප්‍රකාශක අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස සඳහන් කර ඇත්තේ අදාළ මුදල මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් සෘජුව ලබාගත් බදු ආදායමක් නොවන බවයි.
සංචාරකයන්ගෙන් අයකරන ඇමෙරිකානු ඩොලර් පහක ගාස්තුව සහ හෝටල් ක්ෂේත්‍රයේ ආදායමෙන් අයකරන සියයට එකක දායකත්වය මගින් සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයට ලැබෙන අරමුදල් මේ සඳහා භාවිත කර ඇති බව ඔහු පැහැදිලි කර තිබේ.
එසේ වුවද, සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය රාජ්‍ය ආයතනයක් වන බැවින් එහි අරමුදල් පරිහරණය කිරීමේදී මූල්‍ය රෙගුලාසි, විගණන ක්‍රමවේද සහ මහජන වගවීම පිළිබඳ අවශ්‍යතා නොසලකා හැරිය නොහැකි බව විවේචකයන්ගේ අදහසයි.
සංචාරක ප්‍රවර්ධනයට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ
රජයේ පාර්ශ්වයෙන් ඉදිරිපත් කරන ප්‍රධාන තර්කය වන්නේ ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය නියෝජිතයන් විශාල පිරිසක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීම තුළින් රටේ සංචාරක කර්මාන්තයට සැලකිය යුතු ප්‍රතිලාභ අත්වන බවයි.
විදේශීය නියෝජිතයන්ගේ නවාතැන්, ආහාරපාන සහ අනෙකුත් වියදම් මගින් දේශීය ආර්ථිකයට සෘජු ආදායමක් ලැබෙන අතර ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය ඔස්සේ ශ්‍රී ලංකාවට ප්‍රචාරණයක් ද ලැබෙන බව එම පාර්ශ්වය පෙන්වා දෙයි.
සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයේ ඇස්තමේන්තු අනුව සමුළුව මගින් රුපියල් මිලියන 250කට අධික ප්‍රචාරණ මාධ්‍ය වටිනාකමක් ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, එම ප්‍රචාරණ වටිනාකම ගණනය කළ ක්‍රමවේදය සහ එහි සත්‍ය ප්‍රතිලාභ පිළිබඳ ස්වාධීන ඇගයීමක් සිදුකළ යුතු බවට ද අදහස් පළවී තිබේ.
පෞද්ගලික මාධ්‍ය ආයතනයකට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබාදීම පිළිබඳ ප්‍රශ්න
මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති ප්‍රධාන විවේචනයක් වන්නේ රාජ්‍ය විද්‍යුත් මාධ්‍ය ආයතන ක්‍රියාත්මක වන පසුබිමක පෞද්ගලික මාධ්‍ය ආයතනයක සත්කාරකත්වයෙන් පැවැත්වූ සමුළුවකට රාජ්‍ය අරමුදල් ලබාදීමයි.
රජය පෙන්වා දී ඇත්තේ සමුළුවේ සත්කාරක විකාශන ආයතනය තෝරාගනු ලැබුවේ ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නොව ABU විධායක මණ්ඩලය විසින් බවයි.
කෙසේ වෙතත්, සත්කාරක ආයතනය තෝරාගැනීම සහ එම ආයතනයට රාජ්‍ය මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබාදීම වෙන වෙනම සලකා බැලිය යුතු තීරණ දෙකක් බව විවේචකයන්ගේ ස්ථාවරය වී තිබේ.
ඉදිරියේදී වෙනත් පෞද්ගලික මාධ්‍ය ආයතනයක් මෙවැනි ජාත්‍යන්තර සමුළුවක් ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වීමට ඉදිරිපත් වුවහොත් එම ආයතනයට ද සමාන මූල්‍ය අනුග්‍රහයක් ලබාගත හැකිද යන්න මෙහිදී මතුවන ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්තිමය ප්‍රශ්නයකි.
අල්ලස් කොමිසමට පැමිණිල්ලක්
මෙම මුදල් වෙන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙනුවෙන් සමාජ මාධ්‍ය ක්‍රියාකරුවන්ගේ සංගමය විසින් නොවැම්බර් 3 වැනිදා අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවට පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර ඇති බව ද වාර්තා වේ.
කෙසේ වෙතත්, පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පමණක් අදාළ ගනුදෙනුවේ දූෂණයක් හෝ නීතිවිරෝධී ක්‍රියාවක් සිදුවී ඇති බව තහවුරු නොවේ. ඒ සම්බන්ධයෙන් නිගමනයකට එළඹිය හැක්කේ නිසි විමර්ශනයකින් අනතුරුවය.
පාර්ලිමේන්තුවේදීත් උණුසුම් සංවාදයක්
නොවැම්බර් 4 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේදී ද මෙම මූල්‍ය අනුග්‍රහය සම්බන්ධයෙන් සංවාදයක් ඇතිවිය.
සමගි ජන බලවේගයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මුජිබර් රහුමාන් සහ අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස අතර එම අදහස් හුවමාරුව සිදුව තිබේ.
සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයේ මුදල් රාජ්‍ය අරමුදල් බව පෙන්වා දුන් මුජිබර් රහුමාන්, එම අරමුදල් අයථා පරිහරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් හිටපු අමාත්‍ය බැසිල් රාජපක්ෂට එරෙහිව පවතින නඩුවක් ද සිහිපත් කර තිබේ.
ඊට පිළිතුරු දුන් අමාත්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස සඳහන් කර ඇත්තේ මෙවර අරමුදල් යොදවා ඇත්තේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන කටයුත්තක් සඳහා වන අතර, මන්ත්‍රීවරයා සඳහන් කළ පෙර සිදුවීම මැතිවරණ ප්‍රචාරණ කටයුත්තක් සඳහා මුදල් යෙදවීම සම්බන්ධයෙන් වන බවයි.
විනිවිදභාවය පිළිබඳ ඉතිරිව ඇති ප්‍රශ්න
මෙම සමුළුව සඳහා මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබාදීමේදී අනුගමනය කළ නීතිමය හා පරිපාලන ක්‍රමවේදය, එක් එක් කාර්යය සඳහා වැය කළ මුදල් ප්‍රමාණය සහ අනුග්‍රහය ලබාදීම සඳහා භාවිත කළ නිර්ණායක පිළිබඳ පැහැදිලි තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීම වැදගත් වේ.
එමෙන්ම රුපියල් මිලියන 250ක ප්‍රචාරණ වටිනාකම ගණනය කළ ආකාරය සහ සමුළුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක කර්මාන්තයට ලැබුණු සැබෑ ප්‍රතිලාභ පිළිබඳ වාර්තාවක් ප්‍රසිද්ධ කිරීම ද මෙම සංවාදයට පිළිතුරු සැපයීමට උපකාරී වනු ඇත.
ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ සමුළුවක් ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වීම රටට වැදගත් අවස්ථාවක් වන අතර, එමගින් ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා අවස්ථා උදා විය හැකිය.
එහෙත් එවැනි ප්‍රතිලාභ අපේක්ෂාවෙන් රාජ්‍ය අරමුදල් වැය කිරීමේදී විනිවිදභාවය, සාධාරණත්වය සහ වගවීම තහවුරු කිරීම ද අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ඒ අනුව මෙම සිදුවීමේදී තීරණාත්මක ප්‍රශ්නය වන්නේ ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය සමුළුවක් පැවැත්වීමේ වැදගත්කම නොව, ඒ සඳහා රාජ්‍ය අරමුදල් ලබාදීමේ ක්‍රමවේදය සහ එම වියදමෙන් රටට ලැබුණු ප්‍රතිලාභ ප්‍රමාණවත් ලෙස තහවුරු කළ හැකිද යන්නයි.
