ශ්රී ලංකාවේ මෝටර් රථ ප්රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව තුළ සිදුව ඇති බව කියන බරපතල දූෂණ වංචාවක්, පක්ෂග්රාහී තීරණ සහ රුපියල් මිලියන 700ක මතභේදාත්මක ටෙන්ඩර් ගනුදෙනුවක් මඟින් රාජ්ය පාලනය, වගවීම සහ මහජන මුදල් අවභාවිතය පිළිබඳ බරපතල ප්රශ්න රාශියක් මතු කර තිබේ.
———————-
වාහන ලියාපදිංචිය, ධාවන යෝග්යතා සහතික නිකුත් කිරීම සහ රියදුරු බලපත්ර ලබාදීම වැනි වැදගත් මහජන සේවාවන් ඉටුකරන මෝටර් රථ ප්රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව, මේ වන විට මුළු රටේම අවධානය දිනාගත් දූෂණ විමර්ශනයක් හේතුවෙන් දැඩි අර්බුදයකට ලක්ව ඇත.
මෝටර් රථ ප්රවාහන කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා මෑතකදී අත්අඩංගුවට ගැනීමත් සමඟ මෙම ගැටලුව හුදකලා සිදුවීමක් නොව, බලය අවභාවිත කිරීම සහ පෞද්ගලික මූල්ය වාසි ලබාගැනීම මත පදනම් වූ ක්රමවේදයක බිඳවැටීමක් බවට කරුණු හෙළිවෙමින් පවතී.
මෙම මතභේදයේ කේන්ද්රය වී ඇත්තේ දෙපාර්තමේන්තුවේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් තම තනතුරු භාවිතා කරමින් රුපියල් මිලියන ගණනක මහජන මුදල් අවභාවිත කළ බවට එල්ල වන බරපතල චෝදනාවන්ය. මහජන අවශ්යතා ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටින ආයතනයක්, දූෂණය සහ මූල්ය වංචා සඳහා මඟ පාදන යාන්ත්රණයක් ලෙස ක්රියා කර ඇති බවට දැන් චෝදනා එල්ල වේ.
එමෙන්ම, අධීක්ෂණය සහ වගවීම බිඳ වැටී තිබීම ද කනස්සල්ලට කරුණකි. මේ සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු ලේකම්වරයා සහ අමාත්යවරයා මෙම අක්රමිකතාවල බරපතලකම අවතක්සේරු කර හෝ නොසලකා හැර ඇති බව පෙනේ. මේ හේතුවෙන් රජයේ ඉහළම මට්ටමේ නායකත්වයේ අසාර්ථකත්වය සහ ආයතනික නොසැලකිලිමත්භාවය පිළිබඳ සැකය තවදුරටත් තහවුරු වී ඇත.
මෙහිදී ලේකම්වරයාගේ භූමිකාව විශේෂ විවේචනයට ලක්ව තිබේ. ඔහු ශ්රී ලංකා පරිපාලන සේවයට (SLAS) අයත් නොවන නිලධාරියෙකු වීම නිසා රාජ්ය පරිපාලනය සහ පාලනය පිළිබඳ ඔහුගේ අවබෝධය පිළිබඳව සැක මතු වී ඇත. ඔහු මීට පෙර අධ්යාපන අමාත්යාංශයේ ලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කළ සමයේද දුර්වල ප්රතිඵල හේතුවෙන් දැඩි විවේචනයට ලක් වූ අතර, එම රටාවම දැන් මෝටර් රථ ප්රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව තුළ ද දක්නට ලැබෙන බව නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ප්රමාද වී ඇති වාහන අංක තහඩු ටෙන්ඩරය වටා ඇති මතභේදය මහජන විශ්වාසය තවදුරටත් පළුදු කර තිබේ. ඉතා මතභේදාත්මක මිලදී ගැනීමේ තීරණයක් අනුව, අනෙකුත් ලංසුකරුවන්ට වඩා රුපියල් මිලියන 700ක් වැඩි මුදලක් ඉදිරිපත් කළ තුන්වන ලංසුකරුට මෙම කොන්ත්රාත්තුව පිරිනමා ඇති අතර, මෙය ටෙන්ඩර් පටිපාටියේ විනිවිදභාවය පිළිබඳ ප්රශ්න මතු කරයි.
මෙම තීරණයට එළඹි ආකාරය ද දැඩි පරීක්ෂාවට ලක්ව ඇත. ලංසුකරුවන් ඉදිරිපත් කළ සාම්පල මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ ද්රව්ය විද්යාගාරයේදී පරීක්ෂා කර ඇති අතර, එය සිදුව ඇත්තේ එම විශ්වවිද්යාලයේම වැඩබලන උපකුලපතිවරයා ලෙස මීට පෙර කටයුතු කළ වත්මන් ලේකම්වරයාගේ උපදෙස් මත බව වාර්තා වේ.
වැදගත්ම කරුණ නම්, මෙම විද්යාගාරය ශ්රී ලංකා ප්රතීතන මණ්ඩලය (Sri Lanka Accreditation Board) විසින් පිළිගත් ආයතනයක් නොවීමයි. එබැවින් අවසාන ටෙන්ඩර් තීරණයට බලපෑ මෙම පරීක්ෂණ ක්රියාවලියේ නීත්යානුකූලභාවය සහ විශ්වසනීයත්වය පිළිබඳ බරපතල සැකයක් පවතී.
පිළිගැනීමක් නොමැති මෙම විද්යාගාරයේ වාර්තා මත පදනම්ව අඩුම මිල ගණන් ඉදිරිපත් කළ ලංසුකරුවන් දෙදෙනෙකුම නුසුදුස්සන් කර ඇති අතර, එමඟින් වැඩිම මිලක් ඉදිරිපත් කළ ලංසුකරුට අවස්ථාව සලසා දී ඇති බව පෙනේ.
මෙහිදී අසාධාරණයට ලක් වූ ලංසුකරුවන් ජනාධිපති අභියාචනා මණ්ඩලයට පැමිණිලි කළ අතර, එහිදී ක්රියා පටිපාටියේ දෝෂ පවතින බව පිළිගනිමින් ප්රතික්ෂේප කළ සාම්පල පිළිගත් විද්යාගාරයක් හරහා නැවත පරීක්ෂා කරන ලෙස උපදෙස් දී තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, සැකය තවදුරටත් තහවුරු කරමින්, නැවත පරීක්ෂාව සඳහා යොමු කර ඇත්තේ ප්රතික්ෂේප කළ සාම්පල පමණි. දැනට තෝරාගෙන සිටින ලංසුකරුගේ සාම්පලය ස්වාධීන පිළිගත් විද්යාගාර පරීක්ෂාවකට ලක් කර නැති අතර, මෙය යම් කරුණක් සැඟවීමට හෝ විනිවිදභාවය තොරව සිදුකළ ක්රියාවක් දැයි ප්රශ්න මතු වේ.
මෙම මතභේදයට තවත් සුවිශේෂී සම්බන්ධයක් එක් වී ඇත. ජයග්රාහී ලංසුකරු, දශක දෙකකට වැඩි කාලයක් මෙම අංක තහඩු කොන්ත්රාත්තුව දැරූ පෙර සැපයුම්කරුගේ බෑණනුවන් බව වාර්තා වේ. මේ හරහා රජයේ ප්රසම්පාදන පද්ධතිය තුළ පවතින පක්ෂග්රාහීත්වය, නෑදෑ හිතවත්කම් සහ දිගුකාලීන ඒකාධිකාරයන් පිළිබඳ බරපතල කනස්සල්ලක් මතු වේ.
මෙම සිදුවීම් ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය පාලනය සහ මහජන මූල්ය කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් අහිතකර ප්රතිඵල ගෙන දිය හැකිය.
පිළිගත් ආයතනයක් විසින් සහතික නොකළ නිෂ්පාදනයක් සඳහා කැබිනට් මණ්ඩලය අනුමැතිය ලබා දී ඇති අතර, මූල්ය අක්රමිකතා හේතුවෙන් අංක තහඩු සඳහා විශාල මුදලක් ගෙවීමට මහජනතාවට සිදුව ඇත.
මෙය සාමාන්ය පරිපාලන දෝෂයකින් ඔබ්බට ගිය, මහජන විශ්වසය, ආයතනික ගරුත්වය සහ නීතියේ ආධිපත්යය බිඳ වැටුණු බරපතල අර්බුදයකි.
සිවිල් සංවිධාන සහ මහජන වගකීම් පිළිබඳ කණ්ඩායම් දැන් විනිවිදභාවය ඉල්ලා සිටිය යුතුය. විමර්ශන නිලධාරීන් මෙම චෝදනා පිළිබඳව ස්වාධීන සහ පුළුල් පරීක්ෂණයක් වහාම ආරම්භ කළ යුතුය. එසේ නොමැති වුවහොත්, දූෂණයට ඉඩ දෙන බවටත් මහජන මුදල් අවභාවිත කරන්නන්ට දඬුවම් නොලැබෙන බවටත් වන මතය ජනතාව තුළ තවදුරටත් තහවුරු වනු ඇත.
