අනුරාධපුර පූජා නගර සංවර්ධන සැලැස්මට අදාළව ඓතිහාසික රුවන්වැලි මහා සෑය වටා ආරක්ෂිත වැටක් ඉදිකිරීමේ යෝජනාවක් සම්බන්ධයෙන් මේ දිනවල විවාදයක් මතුව තිබේ. මෙම යෝජනාව මඟින් බෞද්ධ උරුමයට සහ සෑයේ පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමට හානි සිදුවිය හැකි බවට ඇතැම් පාර්ශ්ව චෝදනා කරන අතර, රජය එම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ.
දේශ හිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින්, යෝජිත ආරක්ෂිත වැට ඉදිකිරීම සඳහා සෑය වටා ඇති මල් ආසන ඉවත් කිරීමේ සැලසුමක් ද පවතින බව ප්‍රකාශ කර තිබේ.
එමෙන්ම, මෙම ව්‍යාපෘතිය හරහා රුවන්වැලි මහා සෑය වන්දනාමාන කරන චෛත්‍යයක් ලෙස පවතින තත්ත්වයෙන් වෙනස් කිරීමේ අවදානමක් පවතින්නේද යන්න පිළිබඳව ද ඔහු ප්‍රශ්න මතු කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මේවා අදාළ පාර්ශ්ව විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති චෝදනා වන අතර, ඒවා ස්වාධීනව තහවුරු කර ඇති කරුණු ලෙස සැලකිය නොහැකිය.
මේ අතර, බුද්ධ ශාසන, ආගමික සහ සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍යවරයා මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ රුවන්වැලි මහා සෑය සහ අනෙකුත් ප්‍රධාන පූජනීය ස්ථාන පවතින තත්ත්වයෙන්ම සංරක්ෂණය කරන බවයි.
රජයේ පැහැදිලි කිරීම අනුව, යෝජිත වැට සෑයට ආසන්නව ඉදිකිරීමක් නොවන අතර, මාර්ගයට ආසන්නව පිහිටි අතිරේක භූමි ප්‍රදේශ ද සංවර්ධන සැලැස්මට ඇතුළත් කරගැනීමේ නගර සැලසුම් කටයුත්තකට අදාළ වේ. සෑයේ මල් ආසන ඉවත් කිරීමක් හෝ එහි පෞරාණිකත්වයට හානි කරන කටයුත්තක් සිදු කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බවට පළවන ප්‍රකාශ ද අමාත්‍යවරයා ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ.
අනුරාධපුර පූජා නගර සංවර්ධන සැලැස්ම සහ ඉන්දීය ආධාර
අනුරාධපුර පූජා නගරය සංවර්ධනය කිරීමේ පුළුල් වැඩසටහනක් සඳහා ඉන්දීය රජයේ මූල්‍ය ආධාර ලබාගැනීමට සැලසුම් කර ඇති බව රජයේ නිල තොරතුරුවල සඳහන් වේ.
2026 ඔක්තෝබර් 1 වැනිදා නිකුත් කළ නිල තොරතුරු අනුව, මෙම සංවර්ධන වැඩසටහනේ මූලික ඇස්තමේන්තුගත වටිනාකම රුපියල් බිලියන 7.7කි. ප්‍රවේශ මාර්ග සංවර්ධනය, අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය, සනීපාරක්ෂක පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම සහ අබලන් වූ ස්ථාන ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම ඇතුළු කටයුතු එයට ඇතුළත් වේ.
රජයේ නිල ප්‍රකාශ අනුව, සංවර්ධන කටයුතු සිදු කිරීමේදී පූජා නගරයේ ඓතිහාසික හා ආගමික අනන්‍යතාව ආරක්ෂා කිරීම අපේක්ෂා කෙරේ.
චූඩා මාණික්‍යය පිළිබඳ කරුණු
රුවන්වැලි මහා සෑයේ චූඩා මාණික්‍යය සම්බන්ධයෙන් ද සමාජ මාධ්‍ය තුළ විවිධ අදහස් පළවිය හැකි බැවින්, ඒ පිළිබඳ පැරණි සිදුවීම් වර්තමාන මතභේදයෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනීම වැදගත් වේ.
Daily Mirror පුවත්පත 2020 ජුනි මාසයේ වාර්තා කළ පරිදි, වසර 80ක් පමණ පැරණි චූඩා මාණික්‍යය 2019 නොවැම්බර් මාසයේදී නව චූඩා මාණික්‍යයකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කර තිබූ අතර, පැරණි චූඩා මාණික්‍යය 2020 ජුනි මාසයේදී විහාරස්ථාන භූමියේ විශේෂයෙන් සකස් කළ ස්ථානයක තැන්පත් කර තිබේ. එම වාර්තාවේ දැක්වෙන්නේ පැරණි චූඩා මාණික්‍යය දිරාපත්වීමේ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීම හේතුවෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ බවට විහාරාධිපති හිමියන් පැහැදිලි කළ බවයි.
ඒ අනුව, චූඩා මාණික්‍යය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමේ එම ඓතිහාසික සිදුවීම වර්තමානයේ මතුව ඇති ආරක්ෂිත වැට පිළිබඳ මතභේදය සමඟ පටලවා නොගැනීම වැදගත් වේ.
තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීම් අවශ්‍යයි
මෙම කරුණ සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති විවාදය හමුවේ, යෝජිත වැටේ නිශ්චිත ස්ථානය, මල් ආසන සම්බන්ධයෙන් ඇති සැලසුම්, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අනුමැතිය සහ අදාළ ගැසට් නිවේදනයේ නිශ්චිත විධිවිධාන පිළිබඳව නිල ලේඛන මඟින් තවදුරටත් තහවුරු කරගැනීම වැදගත් වේ.
එම කරුණු පැහැදිලි වීමෙන් පසුව, රුවන්වැලි මහා සෑයේ පෞරාණිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සහ අනුරාධපුර පූජා නගරයේ සංවර්ධන කටයුතු සිදු කිරීම අතර පවතින සම්බන්ධය පිළිබඳව වඩාත් නිවැරදි අවබෝධයක් ලබාගත හැකි වනු ඇත.
