උඩරට දුම්රිය මාර්ගය යළි ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමෙන් පසුවද නැවත නැවතත් සිදුවන නායයෑම් හේතුවෙන්, මගී දුම්රිය සේවා යළි ආරම්භ කිරීමට පෙර භූ තාක්ෂණික ඇගයීම්, ජලවහන පද්ධති පරීක්ෂා කිරීම් සහ පැහැදිලි ආරක්ෂක නිර්ණායක ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අවශ්‍යතාව මතුව තිබේ.
කඩිගමුව ආසන්නයේ සිදුවූ නායයෑම් හේතුවෙන් රඹුක්කන, පේරාදෙණිය සහ ගම්පොළ අතර දුම්රිය සේවා යළි අත්හිටුවීමට සිදුවීමත් සමඟ වැදගත් ඉංජිනේරුමය ගැටලුවක් මතුව තිබේ. එනම්, දුම්රිය මාර්ගය අවට භූමිය තවදුරටත් නායයෑමේ අවදානමට ලක්ව පවතින විට, හානියට පත් දුම්රිය පීලි යළි සකස් කිරීම පමණක් මගීන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට ප්‍රමාණවත්ද යන්නයි.
අඛණ්ඩව පැවති අධික වර්ෂාපතනය හේතුවෙන් කඩිගමුව දුම්රිය ස්ථානය ආසන්නයේ පස් දුම්රිය මාර්ගයට ගලා ඒමත් සමඟ, 2026 ඔක්තෝබර් 25 වැනිදා මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය අදාළ මාර්ග කොටසේ දුම්රිය ධාවනය අත්හිටුවනු ලැබීය.
ඔක්තෝබර් 24 සහ 25 යන දිනවල සිදුකළ හදිසි අලුත්වැඩියා කටයුතුවලින් අනතුරුව මෙම තීරණය ගෙන තිබිණි. දුම්රිය මාර්ගයට වැටී තිබූ පස් සහ ගල් ඉවත් කිරීමට කටයුතු කර තිබුණද, අඛණ්ඩ වර්ෂාව හේතුවෙන් තවදුරටත් පස් කඳු කඩාවැටීමේ අවදානමක් පවතින බව දුම්රිය බලධාරීහු අනතුරු ඇඟවූහ.
මෙම නවතම බාධාව ඇතිවූයේ 2025 වසරේ අගභාගයේදී ඇතිවූ දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් සිදුවූ දැඩි හානි හේතුවෙන් වසා දැමුණු අදාළ දුම්රිය මාර්ග කොටස, ඔක්තෝබර් 2 වැනිදා යළි විවෘත කර සති තුනකට මඳක් වැඩි කාලයක් ගතවීමෙන් අනතුරුවය.
ඔක්තෝබර් 5 වැනිදා කඩිගමුව ආසන්නයේදී මගී දුම්රියක් මාර්ගයට වැටී තිබූ පස් සහ ගල්වල ගැටී පීලි පැනීමකට ලක්වූ අතර, එම සිදුවීම ප්‍රතිසංස්කරණය කළ දුම්රිය මාර්ගයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳවද ගැටලු මතු කළේය.
මෙම සිදුවීම් මගින් පැහැදිලි වන්නේ දුම්රිය මාර්ගයේ දෘශ්‍යමාන හානි අලුත්වැඩියා කිරීම සහ දුම්රිය ධාවනය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය පරිදි ඒ අවට බෑවුම්, අත්තිවාරම් සහ ජලවහන පද්ධති ප්‍රමාණවත් ලෙස ස්ථාවර බව තහවුරු කිරීම යනු එකිනෙකට වෙනස් කරුණු දෙකක් බවයි.
කඩිගමුව ආසන්නයේ දුම්රිය සේවා හදිසියේ අත්හිටුවීම
කඩිගමුව ආසන්නයේ හදිසි අලුත්වැඩියා කටයුතු සිදුකිරීම සඳහා ඔක්තෝබර් 24 සහ 25 යන දිනවල රඹුක්කන, පේරාදෙණිය සහ ගම්පොළ අතර දුම්රිය සේවා අත්හිටුවන බව දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව මුලින්ම නිවේදනය කළේය.
අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් පස් දුම්රිය මාර්ගයට ගලා ඒම නිසා එම මාර්ග කොටස හරහා ගමන් කරන දුම්රියවලට අනතුරුදායක තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබිණි.
අලුත්වැඩියා කටයුතු සිදුකළද, තවදුරටත් නායයෑම් ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ මට්ටමක පැවතීම හේතුවෙන් ඔක්තෝබර් 25 වැනිදා මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට දුම්රිය සේවා අත්හිටුවීම දින නියමයක් නොමැතිව දීර්ඝ කිරීමට බලධාරීහු පසුව තීරණය කළහ.
අවලංගු කළ දුම්රිය සේවා සඳහා කලින් ආසන වෙන්කරවාගෙන සිටි මගීන්ට දුම්රිය ස්ථානවලින් සම්පූර්ණ මුදල ආපසු ලබාගත හැකි බව දැනුම් දෙනු ලැබීය.
මෙම දුම්රිය සේවා අත්හිටුවීම හේතුවෙන් දෛනික මගීන්ට, සංචාරකයන්ට සහ එම මාර්ගය මත රඳා පවතින ව්‍යාපාරවලට බලපෑම් එල්ල විය. විකල්ප ප්‍රවාහන ක්‍රම භාවිත කිරීමට සිදුවීමෙන් අමතර වියදම් සහ ප්‍රමාදයන් ද ඇතිවේ.
කෙසේ වෙතත්, දුම්රිය මාර්ගයක ආරක්ෂාව තහවුරු කළ නොහැකි අවස්ථාවක එම මාර්ග කොටස තාවකාලිකව වසා දැමීම අත්‍යවශ්‍ය පූර්වාරක්ෂක පියවරකි. විශේෂයෙන්ම දැඩි බෑවුම් සහ කඳු කපා සකස් කළ මාර්ග ඔස්සේ දුම්රිය ධාවනය වන ප්‍රදේශවල මෙය ඉතා වැදගත් වේ.
මෙහිදී වඩාත් වැදගත් ප්‍රශ්නය වන්නේ දුම්රිය මාර්ගය යළි විවෘත කිරීමට පෙර කුමන ඉංජිනේරුමය සාක්ෂි සහ තහවුරු කිරීම් අවශ්‍යද යන්නයි.
ඔක්තෝබර් 5 දුම්රිය පීලි පැනීමෙන් තවදුරටත් පවතින අවදානම් හෙළිවෙයි
නවතම නායයෑම් සිදුවීමට පෙර, ඔක්තෝබර් 5 වැනිදාද දුම්රිය අනතුරක් සිදුවිය. පේරාදෙණිය හන්දියේ සිට කොළඹ කොටුව බලා ධාවනය වූ මගී දුම්රියක්, දුම්රිය මාර්ගයට කඩා වැටී තිබූ පස් සහ ගල් ගොඩක ගැටීමෙන් මෙම අනතුර සිදුවිය.
අලුයම 4.35ට පමණ ගංගොඩ, කඩිගමුව සහ ඉහළ කෝට්ටේ දුම්රිය ස්ථාන අතර මාර්ග කොටසේදී මෙම පීලි පැනීම සිදුවිය.
වාර්තා වූ ආකාරයට දුම්රිය එන්ජිම සහ එක් මැදිරියක් පීලි පැනීමට ලක්වූ අතර, දුම්රියේ ඉදිරිපස කොටසටද හානි සිදුවිය.
මෙම අනතුරෙන් මගීන් කිසිවෙකුටත් තුවාල සිදුවූ බවට වාර්තා නොවීය.
දිට්වා සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් දීර්ඝ කාලයක් අත්හිටුවා තිබූ අදාළ දුම්රිය මාර්ග කොටස ඔක්තෝබර් 2 වැනිදා යළි විවෘත කිරීමෙන් දින කිහිපයකට පසුව මෙම දුම්රිය ධාවනය වී තිබිණි.
දුම්රිය සේවකයන් මාර්ගයට වැටී තිබූ පස් සහ ගල් ඉවත් කර, පීලි පැන තිබූ දුම්රිය නැවත පීලි මත තැබීමේ කටයුතු අවසන් කරන තෙක් දුම්රිය සේවා තාවකාලිකව අත්හිටුවනු ලැබීය.
ඉන් අනතුරුව දුම්රිය ධාවනය යළි ආරම්භ කළද, අස්ථාවර බෑවුම් සහිත ප්‍රදේශ හරහා දිවෙන දුම්රිය මාර්ගයක තත්ත්වය කෙතරම් ඉක්මනින් වෙනස් විය හැකිද යන්න මෙම සිදුවීමෙන් පැහැදිලි විය.
එක් පරීක්ෂාවකදී දුම්රිය මාර්ගය බාධාවලින් තොරව පැවතීම, පසුව ඇතිවන වර්ෂාවකදී ඒ ආසන්නයේ පස් සහ පාෂාණ ස්ථර ආරක්ෂිතව පවතිනු ඇති බවට සහතිකයක් නොවේ.
මෙහිදී විමසා බැලිය යුත්තේ මාර්ගයට වැටුණු පස් සහ ගල් ඉවත් කළ හැකිද යන්න පමණක් නොව, ඒවා කඩා වැටීමට හේතුවූ තත්ත්වයන් ප්‍රමාණවත් ලෙස ඇගයීමට ලක්කර තිබේද යන්නයි.
දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් ස්ථාන 103කට හානි
2025 වසරේ අගභාගයේදී දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් පුළුල් හානියක් සිදුවීමෙන් පසුව උඩරට දුම්රිය මාර්ගය සැලකිය යුතු ඉංජිනේරුමය අභියෝග රැසකට මුහුණ දී තිබේ.
ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහන අතරතුර නිකුත් කළ සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව රඹුක්කන සහ ගම්පොළ අතර ස්ථාන 103කට හානි සිදුවී තිබිණි.
එම හානි අතර පහත සිදුවීම් ඇතුළත් විය.
ප්‍රධාන නායයෑම් 36ක්.
පස් කඳු කඩා වැටීම්, බෑවුම් අස්ථාවර වී කඩා වැටීම් සහ දුම්රිය මාර්ගයේ පස් හා ගල් තට්ටු ජලයට සේදී යෑම් සම්බන්ධ සිදුවීම් 67ක්.
මාස කිහිපයක් පුරා අලුත්වැඩියා කටයුතු සිදුකිරීමෙන් අනතුරුව, ඔක්තෝබර් 2 වැනිදා කොළඹ කොටුව, පේරාදෙණිය සහ ගම්පොළ අතර සාමාන්‍ය මගී දුම්රිය සේවා යළි ආරම්භ කෙරිණි.
එම අවස්ථාවේදී උඩරට දුම්රිය පද්ධතියෙන් ආසන්න වශයෙන් සියයට 75ක් යළි ක්‍රියාත්මක තත්ත්වයට පත්කර ඇති බව රජය ප්‍රකාශ කළේය.
කෙසේ වෙතත්, පේරාදෙණිය කළු පාලමේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු අවසන් කර නොතිබීම හේතුවෙන් පේරාදෙණිය සහ මහනුවර අතර දුම්රිය සේවා තවදුරටත් අත්හිටුවා තිබිණි.
කඳුකර දුම්රිය ජාලයේ අනෙකුත් මාර්ග කොටස්වලද අලුත්වැඩියා කටයුතු සිදුකෙරෙමින් පැවතිණි.
ඔක්තෝබර් 5 වැනිදා සිදුවූ දුම්රිය පීලි පැනීම සහ ඉන් අනතුරුව කඩිගමුව ආසන්නයේ නැවත ඇතිවූ නායයෑම් මගින්, දැඩි භූමි අස්ථාවරත්වයකට ලක්වූ ප්‍රදේශයක දුම්රිය සේවා යළි ස්ථාපිත කිරීමේ දුෂ්කරතාව පැහැදිලි වේ.
මෙම සිදුවීම් පමණක් පදනම් කරගෙන මීට පෙර සිදුකළ ඉංජිනේරුමය අලුත්වැඩියා දෝෂ සහිත බව හෝ දුම්රිය මාර්ගය යළි විවෘත කිරීමට ගත් තීරණය වැරදි බව නිගමනය කළ නොහැකිය.
එහෙත්, අධික වර්ෂාවකදී නැවත බෑවුම් චලනය වීමේ හැකියාව ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහනේදී ප්‍රමාණවත් ලෙස සැලකිල්ලට ගෙන තිබේද යන්න සොයා බැලීමට මෙම සිදුවීම් සාධාරණ හේතුවක් සපයයි.
දුම්රිය පීලි අලුත්වැඩියා කළද බෑවුම් අනාරක්ෂිතව පැවතිය හැක්කේ ඇයි?
නායයෑමකින් පසු දුම්රිය මාර්ගයක් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සාමාන්‍යයෙන් ආරම්භ වන්නේ කඩා වැටුණු පස් සහ ගල් ඉවත් කිරීම, දුම්රිය පීලි පරීක්ෂා කිරීම සහ හානියට පත් යටිතල පහසුකම් අලුත්වැඩියා කිරීමෙනි.
දුම්රිය පීලි සහ සිල්පර යළි නිසි ස්ථානවල තැබීම, පීලි යට ඇති ගල් තට්ටුව ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සහ දුම්රිය මාර්ගයේ පදනම අවශ්‍ය මට්ටමට හා නිවැරදි පිහිටීමට සකස් කිරීම සිදුකළ හැකිය.
මෙවැනි කටයුතු අත්‍යවශ්‍ය වුවද, ඒවා මගින් දුම්රිය මාර්ගයට යාබද බෑවුම්වල අස්ථාවරත්වය අනිවාර්යයෙන්ම ඉවත් නොවේ.
කඳුකර ප්‍රදේශවලදී වැසි ජලය පොළොව තුළට කාන්දු වීමෙන් පස් සහ පැළුම් සහිත පාෂාණ ස්ථර තුළ ජල පීඩනය ඉහළ යා හැකිය.
පසෙහි සිදුරු තුළ පවතින ජල පීඩනය ඉහළ යන විට පසෙහි ඵලදායී ශක්තිය අඩුවිය හැකි අතර, එමඟින් බෑවුම් චලනය වීමට හෝ නායයෑමට ඇති අවදානම වැඩිවේ.
විශේෂයෙන්ම ජලය බැස යන කානු අවහිර වී තිබීම, පස් රඳවා තබන ආරක්ෂක ඉදිකිරීම්වලට හානි සිදුවීම හෝ බෑවුමක පාදම දුර්වල වීම වැනි තත්ත්වයන් යටතේ මෙම ක්‍රියාවලිය වඩාත් අනතුරුදායක විය හැකිය.
කඳු කපා දුම්රිය මාර්ග ඉදිකිරීමද අමතර ඉංජිනේරුමය අභියෝග ඇති කරයි. ඊට හේතුව එවැනි කැණීම් මගින් අවට භූමියට ස්වභාවිකව ලැබෙන ආධාරක තත්ත්වය වෙනස් වීමයි.
පාෂාණ ස්ථර, පසෙහි සංයුතිය, ජලය බැස යන ආකාරය සහ බෑවුමේ ආනතිය යන සියලු කරුණු එහි ස්ථාවරත්වයට බලපායි.
ඇතැම් අවස්ථාවලදී දෘශ්‍යමානව පවතින ඉතා සුළු පස් හෝ ගල් ප්‍රමාණයක් පවා දුම්රිය මාර්ගයට ඉහළින් හෝ පහළින් පිහිටි විශාල අස්ථාවර භූමි ප්‍රදේශයක් පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමක් විය හැකිය.
එබැවින් දුම්රිය පීලි මුල් ස්ථානයට යළි සකස් කිරීමෙන් ක්ෂණික බාධාව ඉවත් කළ හැකි වුවද, නායයෑමට හේතුවූ තත්ත්වයන් එමඟින් සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් නොවිය හැකිය.
ආරක්ෂිත දුම්රිය ධාවනයක් සඳහා ඉංජිනේරුවන් දුම්රිය පීලි පමණක් නොව, ඒවාට ආධාරක වන භූමිය සහ අවට භූමි ප්‍රදේශය පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතුය.
භූ තාක්ෂණික ඇගයීම් මතුපිට අලුත්වැඩියාවලට පමණක් සීමා නොවිය යුතුය
නායයෑමේ අවදානම සහිත දුම්රිය මාර්ග කොටස් පිළිබඳ සම්පූර්ණ ආරක්ෂක ඇගයීමකදී එකිනෙකට සම්බන්ධ කරුණු කිහිපයක් පරීක්ෂා කළ යුතුය.
ඒ අතර දුම්රිය පීලි යට ඇති ගල් තට්ටුවේ තත්ත්වය, පස් බැමි, දුම්රිය මාර්ගයේ අත්තිවාරම්, බෑවුම් ආරක්ෂා කරන ආධාරක ඉදිකිරීම් සහ ජලවහන පද්ධති ඇතුළත් වේ.
එමෙන්ම භූමියේ ඇති පැළුම්, භූගත ජලය එක්රැස් වීම, බෑවුම්වල හැඩය හා පිහිටීම වෙනස් වීම සහ භූමිය ක්‍රමයෙන් චලනය වන බවට පවතින ලක්ෂණ පිළිබඳවද ඉංජිනේරුවන්ට විමර්ශනය කිරීමට සිදුවිය හැකිය.
අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී භූමියේ චලනය සහ භූගත ජල පීඩනය නිරීක්ෂණය කළ හැකි උපකරණ භාවිත කිරීමෙන්, දෘශ්‍ය පරීක්ෂාවකින් පමණක් ලබාගත නොහැකි තොරතුරු රැස්කරගත හැකිය.
ඉන් අනතුරුව බෑවුම්වල ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ ගණනය කිරීම් මගින් ආරක්ෂක පියවර අවශ්‍යද යන්න තීරණය කිරීමට හැකිවේ.
අදාළ ස්ථානයේ තත්ත්වය අනුව ජලවහන පද්ධති වැඩිදියුණු කිරීම, පස් රඳවා තබන ඉදිකිරීම් සකස් කිරීම, බෑවුම් ශක්තිමත් කිරීම, ගල් කඩා වැටීම වැළැක්වීමේ ආරක්ෂක ක්‍රම යෙදීම හෝ අඛණ්ඩ නිරීක්ෂණ කටයුතු සිදුකිරීම වැනි පියවර ගත හැකිය.
එක් එක් ස්ථානයේ පවතින විශේෂිත තත්ත්වයන් පරීක්ෂා නොකර සුදුසු ඉංජිනේරුමය විසඳුම කුමක්ද යන්න තීරණය කළ නොහැකිය.
කඩිගමුව ප්‍රදේශයේ නැවත නැවතත් පස් චලනය වීම හේතුවෙන් ඒ අවට භූමියේ තත්ත්වය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කිරීම වැදගත් වේ.
නවතම නායයෑම් හුදකලා සිදුවීම්ද, නැතහොත් දිගුකාලීන මැදිහත්වීම් අවශ්‍ය වන පුළුල් භූමි අස්ථාවරත්වයක ලක්ෂණද යන්න තාක්ෂණික ඇගයීමක් මගින් තහවුරු කළ යුතුය.
කඩිගමුවේ නැවත නැවතත් සිදුවන නායයෑම් පිළිබඳ NBRI ආයතනය විමර්ශනය කරයි
කලින් ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ සංවිධානය ලෙස හැඳින්වූ ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතනය (NBRI), ශ්‍රී ලංකාවේ නායයෑම් අවදානම් ඇගයීම සහ භූ තාක්ෂණික පරීක්ෂණ සම්බන්ධයෙන් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.
ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා NBRI ආයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ විද්‍යාඥ වසන්ත සේනාධීර මහතා තහවුරු කළේ කඩිගමුව ආසන්නයේ නැවත ඇතිවන බෑවුම් කඩා වැටීම් පිළිබඳව එම ආයතනය විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇති බවයි.
දිට්වා සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් අස්ථාවර වූ බෑවුම්, නැවත වර්ෂාවට නිරාවරණය වීමේදී යළි සක්‍රිය විය හැකි බව ඔහු පැහැදිලි කළේය.
සුළි කුණාටුවෙන් හානියට පත් දුම්රිය මාර්ග කොටස් යළි ඉදිකිරීම සඳහා NBRI ආයතනය සැලසුම් ලබාදී තිබූ අතර, එම කොටස් පසුව ප්‍රතිසංස්කරණය කර තිබිණි.
කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු අවසන් කිරීමෙන් පමණක් තවදුරටත් බෑවුම් චලනය නොවන බවට සහතිකයක් ලබාදිය නොහැකි බව එම ආයතනය අනතුරු ඇඟවීය.
නැවත නැවතත් සිදුවන නායයෑම් අවදානම අවම කිරීම සඳහා ගත හැකි දිගුකාලීන ක්‍රියාමාර්ග හඳුනාගැනීම මෙම විමර්ශනයේ අරමුණ විය.
දුම්රිය ආරක්ෂාව පිළිබඳ පවතින සාකච්ඡාවට මෙම කරුණු වැදගත් පසුබිමක් සපයයි.
අලුත්වැඩියා කළ දුම්රිය මාර්ග කොටසක නැවත නායයෑමක් සිදුවීමෙන් පමණක් එහි ඉංජිනේරුමය කටයුතු වැරදි ලෙස සැලසුම් කර හෝ ක්‍රියාත්මක කර ඇති බව අදහස් නොවේ.
විශේෂයෙන්ම භූමිය දැඩි ලෙස අස්ථාවර වී ඇති අවස්ථාවලදී, ප්‍රබල කාලගුණික සිදුවීම්වලින් පසුවද බෑවුම්වල අස්ථාවරත්වය දිගටම පැවතිය හැකිය.
එබැවින් දුම්රිය සේවා ආරක්ෂිතව යළි ආරම්භ කිරීමට පෙර ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග තීරණය කිරීමේදී NBRI ආයතනයේ විමර්ශන ප්‍රතිඵල සහ දුම්රිය ඉංජිනේරුවන්ගේ ඇගයීම් වැදගත් වනු ඇත.
කෙසේ වෙතත්, එම විමර්ශනයේ අවසන් නිගමන සහ එක් එක් ස්ථානයට අදාළ විශේෂිත නිර්දේශ මෙම ලිපිය සඳහා ස්වාධීනව තහවුරු කරගෙන නොමැත.
කාලගුණ අනතුරු ඇඟවීම් පමණක් දුම්රිය මාර්ගයේ ආරක්ෂාව සහතික නොකරයි
ඵලදායී අවදානම් කළමනාකරණයක් සඳහා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව, NBRI ආයතනය සහ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව අතර සම්බන්ධීකරණයක්ද අවශ්‍ය වේ.
කාලගුණ අනාවැකි මගින් අධික වර්ෂාව ඇතිවිය හැකි කාලසීමා හඳුනාගත හැකි අතර, නායයෑම් අනතුරු ඇඟවීම් මගින් පුළුල් ප්‍රදේශයක පවතින අවදානම් පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදෙයි.
කෙසේ වෙතත්, අවදානම් සහිත දුම්රිය මාර්ග ආශ්‍රිත බෑවුම් සෘජුව පරීක්ෂා කිරීම වෙනුවට මෙම පද්ධති දෙකෙන් එකක්වත් ආදේශකයක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය.
වර්ෂාව තාවකාලිකව අඩුවීමෙන් පසුවද භූගත ජල පීඩනය ඉහළ මට්ටමක පැවතිය හැකිය.
එසේම සාමාන්‍ය නායයෑම් අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර නොතිබීමෙන්, දුම්රිය මාර්ගය දිගේ පිහිටි සියලුම බෑවුම් ස්ථාවර බව තහවුරු නොවේ.
වඩාත් සම්පූර්ණ ප්‍රවේශයක් සඳහා කාලගුණික තොරතුරු, භූ තාක්ෂණික ඇගයීම්, පෙර සිදුවූ අනතුරු පිළිබඳ වාර්තා සහ සෘජු ස්ථානීය පරීක්ෂණ ඒකාබද්ධ කළ යුතුය.
අඛණ්ඩව වර්ෂාව පවතින කාලසීමාවලදී දුම්රිය බලධාරීන්ට නිරීක්ෂණ කටයුතු වැඩි කිරීමට, දුම්රිය ධාවනය සීමා කිරීමට හෝ තත්ත්වය අනාරක්ෂිත වන ස්ථානවල දුම්රිය සේවා අත්හිටුවීමට සිදුවිය හැකිය.
දුම්රිය මාර්ග යළි විවෘත කිරීම පිළිබඳ තීරණ, එක් එක් ස්ථානයේ පවතින අවදානමට ගැළපෙන පරිදි ලේඛනගත කළ නිර්ණායක මත පදනම් විය යුතුය.
මෙවැනි නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමෙන් දුම්රිය නිලධාරීන් දැනට මෙම වගකීම් නොසලකා හරින බවක් අදහස් නොවේ.
ඒ වෙනුවට, නැවත නැවතත් සිදුවන දුම්රිය සේවා බාධා මගින් පැහැදිලි වන්නේ සුදුසු තාක්ෂණික සාක්ෂි මත පදනම් වූ, පැහැදිලි සහ අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කරන ක්‍රියාපටිපාටිවල වැදගත්කමයි.
දේශපාලන සැමරුම්වලට වඩා මහජන ආරක්ෂාවට ප්‍රමුඛත්වය දිය යුතුය
උඩරට දුම්රිය මාර්ගය හුදෙක් ප්‍රවාහන මාර්ගයක් පමණක් නොවේ.
එය ශ්‍රී ලංකාවේ ඉංජිනේරු උරුමයේ වැදගත් කොටසක් වන අතර, ප්‍රජාවන් එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීම, ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලට සහාය වීම සහ රටේ සංචාරක කර්මාන්තයට දායක වීම යන කාර්යයන් ඉටු කරයි.
එබැවින් දීර්ඝ කාලයක් පැවති බාධාවකින් පසුව දුම්රිය සේවා යළි ආරම්භ කිරීම, දුම්රිය ඉංජිනේරුවන් සහ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු භාරව සිටින ආයතන ලබාගත් සැලකිය යුතු ජයග්‍රහණයකි.
කෙසේ වෙතත්, අවට භූමියේ දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ ගැටලු තවදුරටත් පවතින්නේ නම්, දුම්රිය මාර්ගයක් යළි විවෘත කිරීම මූලික වශයෙන් දේශපාලන ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකිය නොයුතුය.
උත්සව, මහජන සැමරුම් සහ ප්‍රකාශිත දුම්රිය කාලසටහන් යළි ක්‍රියාත්මක කිරීම, තාක්ෂණික ආරක්ෂක ඇගයීම් සඳහා ආදේශකයක් විය නොහැකිය.
හානියට පත් දුම්රිය මාර්ග කොටස් අලුත්වැඩියා කළ ආකාරය සහ සේවා යළි ආරම්භ කිරීමට පෙර සිදුකළ පරීක්ෂණ පිළිබඳව දැනගැනීමට මගීන්ට සාධාරණ අයිතියක් ඇත.
භූ තාක්ෂණික පරීක්ෂණවල සොයාගැනීම්, ජලවහන පද්ධතිවල සිදුකළ වැඩිදියුණු කිරීම්, තවදුරටත් පවතින අවදානම් සහ නිරීක්ෂණ ක්‍රමවේද පිළිබඳ පැහැදිලි තොරතුරු මහජනතාවට ලබාදීමෙන් ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහන පිළිබඳ විශ්වාසය වැඩි කළ හැකිය.
එවැනි විනිවිදභාවයක් මගින් වළක්වාගත නොහැකි කාලගුණික සිදුවීම් සහ ඉංජිනේරුමය මැදිහත්වීම් මගින් නිවැරදි කළ හැකි අඩුපාඩු අතර වෙනස හඳුනාගැනීමටද උපකාරී වේ.
ඔක්තෝබර් 5 වැනිදා සිදුවූ දුම්රිය පීලි පැනීම සහ ඉන් අනතුරුව කඩිගමුවේ ඇතිවූ නායයෑම් මගින් සියලුම ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු ප්‍රමාණවත් නොවූ බව තහවුරු නොවේ.
එහෙත්, භූමිය තවදුරටත් අස්ථාවර වීමේ අවදානමක් පවතින ප්‍රදේශවල අඛණ්ඩ ඇගයීම් සිදුකිරීමේ අවශ්‍යතාව මෙම සිදුවීම් මගින් තවදුරටත් අවධාරණය කෙරේ.
දුම්රිය කාලසටහන්වලට වඩා මගී ජීවිතවලට ප්‍රමුඛත්වය දිය යුතුය
එබැවින් කඩිගමුව ආසන්නයේ දුම්රිය සේවා අත්හිටුවීමට ගත් තීරණය තාවකාලික ප්‍රවාහන බාධාවක් ලෙස පමණක් නොසැලකිය යුතුය.
අඛණ්ඩ වර්ෂාවට සහ නැවත නැවතත් සිදුවන නායයෑම්වලට නිරාවරණය වන කඳුකර භූමි ප්‍රදේශ හරහා දුම්රිය යටිතල පහසුකම් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී මුහුණදීමට සිදුවන දිගුකාලීන අභියෝගය එමඟින් පැහැදිලි වේ.
දුම්රිය සේවා යළි ආරම්භ කිරීමට පෙර, අලුත්වැඩියා කළ දුම්රිය මාර්ගය සහ එයට ආධාරක වන භූමිය අපේක්ෂිත දුම්රිය ධාවන තත්ත්වයන්ට ඔරොත්තු දිය හැකි බව දුම්රිය බලධාරීන් තහවුරු කරගත යුතුය.
අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී එම ඇගයීමට විශේෂඥ භූ තාක්ෂණික උපදෙස්, නිරීක්ෂණ දත්ත සහ NBRI වැනි ආයතනවල නිර්දේශද ඇතුළත් කළ යුතුය.
එම සොයාගැනීම් පිළිබඳව පැහැදිලි සන්නිවේදනයක් සිදුකිරීමෙන්, දේශපාලනික හෝ මෙහෙයුම් පීඩනයන්ට වඩා ඉංජිනේරුමය කරුණු මත පදනම්ව තීරණ ගනු ලබන බවට මගීන්ට වැඩි විශ්වාසයක් ඇති කළ හැකිය.
දුම්රිය කාලසටහන යළි ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් දෛනික මගීන් මුහුණදෙන ක්ෂණික අපහසුතා අවම කළ හැකි වුවද, අනාරක්ෂිත මාර්ග කොටසක් යළි විවෘත කිරීමෙන් ඇතිවිය හැකි ප්‍රතිවිපාක ඊට වඩා බෙහෙවින් බරපතළ විය හැකිය.
අවසානයේදී දුම්රිය ආරක්ෂාව රඳා පවතින්නේ වානේ පීලි දෙකක් නිසි ලෙස සකස් කර තිබීම මත පමණක් නොවේ. ඒවාට යටින් පිහිටි භූමිය, දෙපස ඇති බෑවුම් සහ ජලය ගලා යෑම පාලනය කරන පද්ධතිද ස්ථාවරව පැවතිය යුතුය.
දුම්රියක් ප්‍රමාද වීමෙන් මගීන්ට කාලය අහිමි විය හැකිය. එහෙත් එම අපහසුතාව, වළක්වාගත හැකි අනතුරක් වැළැක්වීමේ වගකීමට වඩා වැදගත් විය නොහැකිය.
