හිඟ වැටුප් සහ නීතියෙන් හිමිවිය යුතු සේවක ප්‍රතිලාභ ලබාදෙන ලෙස ඉල්ලමින් මව්බිම සහ සිලෝන් ටුඩේ (Ceylon Today) පුවත්පත්වල මාධ්‍යවේදීන් ඇතුළු සේවක පිරිසක් අඟහරුවාදා (3) කොළඹ පිහිටි සිය කාර්යාල ඉදිරිපිට විරෝධතාවක නිරත වූහ. සේවක අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමට රජය දක්වන කැපවීම ප්‍රායෝගිකව පරීක්ෂාවට ලක්වන සිදුවීමක් බවට මෙම ආරවුල පත්ව තිබේ.
හිටපු මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍ය ටිරාන් අලස් සමඟ සම්බන්ධතාවක් පවතින සිලෝන් නිව්ස්පේපර්ස් (පුද්ගලික) සමාගම (Ceylon Newspapers (Private) Limited) යටතේ ක්‍රියාත්මක වන මෙම පුවත්පත් දෙකේ වත්මන් සහ හිටපු සේවකයන්, වැටුප් ගෙවීම ප්‍රමාද වීම සහ සේවක අර්ථසාධක අරමුදලට (EPF) හා සේවා නියුක්තිකයන්ගේ භාර අරමුදලට (ETF) ගෙවිය යුතු දායක මුදල් හිඟව පවතින බවට චෝදනා ඉදිරිපත් කර තිබේ.
අත්සන් එකතු කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් ද සමඟ පැවති මෙම විරෝධතාව කොළඹ 7, රොස්මිඩ් පෙදෙසේ පිහිටි අදාළ පුවත්පත් කාර්යාල ආසන්නයේදී සංවිධානය කර තිබුණි.
විරෝධතාවට එක්වූ මාධ්‍යවේදීන්ට අනුව, මෙම ගැටලුව නොගෙවූ වැටුප්වලට පමණක් සීමා නොවේ. මාධ්‍ය සේවකයන්ගේ මූල්‍ය සුරක්ෂිතභාවය, නීතියෙන් නියම කර ඇති සේවායෝජක වගකීම් ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ දේශපාලන සම්බන්ධතා ඇති මාධ්‍ය ආයතන හිමිකාරිත්වය සේවා කොන්දේසි කෙරෙහි ඇති කළ හැකි බලපෑම ද මෙහිදී අවධානයට ලක්ව තිබේ.
මාධ්‍යවේදීන් සිය ඉල්ලීම් රැගෙන මහමඟට
දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ තමන්ට හිමි ආදායම් ලැබීම ප්‍රමාද වීම හේතුවෙන් මූල්‍ය දුෂ්කරතාවලට මුහුණදීමට සිදුව ඇති බව පවසන සේවක පිරිසක් මෙම විරෝධතාවට එක්ව සිටියහ.
හිඟ වැටුප් ගෙවීම, නීතියෙන් නියම කර ඇති හිඟ දායක මුදල් පියවීම සහ කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුවේ මැදිහත්වීම ලබාදීම විරෝධතාකරුවන්ගේ ප්‍රධාන ඉල්ලීම් විය.
සාමාන්‍යයෙන් මහජනතාව මුහුණදෙන ගැටලු පිළිබඳ වාර්තා කරන මාධ්‍යවේදීන්ටම තම සේවක අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් ප්‍රසිද්ධියේ විරෝධතා පැවැත්වීමට සිදුවීම මෙම සිද්ධියෙන් ඉස්මතු වන විශේෂ කරුණකි.
බලවත් ආයතනවල ක්‍රියාකාරිත්වය විමර්ශනය කිරීම සහ වෙනත් ආකාරයකින් අවධානයට ලක් නොවිය හැකි ජනතා ගැටලුවලට හඬක් ලබාදීම හරහා මාධ්‍ය සේවකයෝ වැදගත් මහජන කාර්යභාරයක් ඉටු කරති. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගේම රැකියා සහ මූල්‍ය සුරක්ෂිතභාවය අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක පවතින විට එම කාර්යභාරය නිසි ලෙස ඉටුකිරීමේ හැකියාව ද දුර්වල විය හැකිය.
ඒ අනුව, මාධ්‍යවේදීන් සේවය කරන තත්ත්වයන් සහ මාධ්‍ය ආයතන මූල්‍ය හෝ පරිපාලන දුෂ්කරතාවලට මුහුණදෙන අවස්ථාවලදී සේවකයන්ට හිමිවන ආරක්ෂාවන් පිළිබඳව ද මෙම ආරවුල ප්‍රශ්න මතුකර තිබේ.
EPF සහ ETF දායක මුදල් සම්බන්ධයෙන් ගැටලු
නොගෙවූ වැටුප්වලට අමතරව, සේවක අර්ථසාධක අරමුදලට (EPF) සහ සේවා නියුක්තිකයන්ගේ භාර අරමුදලට (ETF) ගෙවිය යුතු දායක මුදල් හිඟව පවතින බවට ද විරෝධතාවට එක්වූ සේවකයන් චෝදනා කර තිබේ.
මෙම අරමුදල් දෙකම සුදුසුකම් ලබන සේවකයන්ගේ මූල්‍ය අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ නීතියෙන් ස්ථාපිත කර ඇති පද්ධතියේ කොටසකි.
සේවායෝජකයකු විසින් නීතියෙන් නියම කර ඇති දායක මුදල් ගෙවීමට අපොහොසත් වීම, අදාළ නීති යටතේ බලධාරීන් විසින් පරීක්ෂා කර අවශ්‍ය පියවර ගත යුතු කරුණකි.
සේවකයන්ගේ පැමිණිලි සම්බන්ධයෙන් ගෙවිය යුතුව තිබූ දායක මුදල් ප්‍රමාණය, සැබවින්ම ගෙවා ඇති මුදල් සහ තවදුරටත් හිඟ මුදල් පවතින්නේද යන්න පිළිබඳ පැහැදිලි ගිණුම් විස්තරයක් ලබාදීම අවශ්‍ය වේ.
මෙම චෝදනා ප්‍රසිද්ධියේ වාර්තා වී තිබුණද, ඒවාට අදාළ නිශ්චිත මූල්‍ය ප්‍රමාණය සහ නීතිමය වගකීම් උල්ලංඝනය වී ඇත්නම් ඊට වගකිව යුතු පාර්ශ්වයන් කවුරුන්ද යන්න ලේඛනගත සාක්ෂි සහ නිසි විමර්ශන ක්‍රියාවලියක් මගින් තහවුරු කළ යුතුය.
කම්කරු බලධාරීන් මීට පෙර විමර්ශනයකට නියෝග කර තිබුණා
මෙම ආන්දෝලනය අලුතින් මතුවූවක් නොවේ.
2026 ජූලි 3 වැනිදා කම්කරු නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය මහින්ද ජයසිංහ විසින් සිලෝන් නිව්ස්පේපර්ස් සමාගම සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් වූ පැමිණිලි විමර්ශනය කරන ලෙස කම්කරු කොමසාරිස් ජනරාල්වරයාට උපදෙස් ලබාදී තිබුණි. EPF සහ ETF දායක මුදල් ගෙවීමට අපොහොසත් වූ බවට එල්ල වූ චෝදනා ද එම පැමිණිලි අතර විය.
සමාගමේ සේවා තත්ත්වයන් සම්බන්ධයෙන් මතුවූ ගැටලු හේතුවෙන් එම උපදෙස් ලබාදී තිබුණි.
නවතම විරෝධතාවත් සමඟ එම මැදිහත්වීම සහ එය ප්‍රකාශයට පත්කළ දින සිට ලබා ඇති ප්‍රගතිය පිළිබඳව යළි අවධානය යොමුව තිබේ.
අදාළ විමර්ශනය අවසන් කර තිබේද, එමගින් අනාවරණය වූ කරුණු මොනවාද සහ ඉන් අනතුරුව ගෙන ඇති පියවර කවරේද යන්න දැනගැනීමට සේවකයන්ට අයිතියක් තිබේ.
නීති උල්ලංඝනය කිරීම් හඳුනාගෙන ඇත්නම්, නීතියට අනුකූලව කටයුතු කිරීම තහවුරු කිරීමට සහ නීත්‍යනුකූලව ගෙවිය යුතු හිඟ මුදල් අයකර ගැනීමට ගන්නා පියවර පිළිබඳව අදාළ බලධාරීන් පැහැදිලි කළ යුතුය.
එම චෝදනා තහවුරු වී නොමැති නම්, ඒ බව ද පැහැදිලිව දැනුම්දිය යුතුය.
මාධ්‍ය සංවිධාන සේවකයන් සමඟ එක්වෙයි
මාධ්‍ය සහ මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංවිධාන කිහිපයක නියෝජිතයන්ගේ සහාය ද මෙම විරෝධතාවට හිමිව තිබේ.
නිදහස් මාධ්‍ය ව්‍යාපාරය, ශ්‍රී ලංකා වෘත්තීය ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය සහ මාධ්‍ය සේවක වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය ඇතුළු සංවිධාන විසින් මීට පෙර කම්කරු බලධාරීන් වෙත පැමිණිලි ඉදිරිපත් කර ඇති බව වාර්තා වේ.
ශ්‍රී ලංකා තරුණ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ සහ අනෙකුත් මාධ්‍ය සංවිධානවල නියෝජිතයන් ද ගැටලුවට මුහුණදී සිටින සේවකයන්ට සිය සහයෝගය පළකර තිබේ.
ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී බිඟුන් මේනක ගමගේ මහතා මාධ්‍යවේදීන් මුහුණදෙන මූල්‍ය දුෂ්කරතා පිළිබඳව අවධානය යොමුකර ඇති අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රය සැබෑ ලෙස වැඩිදියුණු කිරීමට ගන්නා ඕනෑම උත්සාහයකදී සේවක අයිතිවාසිකම් තහවුරු කිරීමේ වැදගත්කම ද පෙන්වා දී තිබේ.
වෘත්තීය සංවිධානවල සහභාගිත්වය හේතුවෙන් මෙම ආරවුල එක් සේවා ස්ථානයක ගැටලුවකට පමණක් සීමා නොවී, සමස්ත මාධ්‍ය කර්මාන්තයේ සේවක ආරක්ෂාව පිළිබඳ පුළුල් සංවාදයක් දක්වා වර්ධනය වී තිබේ.
නීතියට අනුව රජය මැදිහත් වන බව ඇමැති කියයි
මාධ්‍ය සේවකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පවතින නීතිමය රාමුව තුළ මැදිහත් වීමට රජය සූදානම් බව සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස ප්‍රකාශ කර තිබේ.
මෙම ආරවුල සම්බන්ධයෙන් නැඟුණු ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දෙමින් අමාත්‍යවරයා සඳහන් කර ඇත්තේ මාධ්‍ය ආයතන සම්බන්ධ පැමිණිලි විසඳීම සඳහා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශය අදාළ බලධාරීන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන බවයි.
එමෙන්ම, නීතියෙන් නියම කර ඇති දායක මුදල් නොගෙවීම සහ සේවක අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධ අනෙකුත් නීති උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳ විමර්ශන, දේශපාලන සම්බන්ධතා ඇති පුද්ගලයන්ට හෝ ආයතනවලට විශේෂ සැලකිල්ලක් නොදක්වා සිදුකළ යුතු බව ද ඔහු ප්‍රකාශ කර තිබේ.
එම ප්‍රකාශය වැදගත්ය. රජය හමුවේ දැන් පවතින අභියෝගය වන්නේ පොරොන්දු වූ නීතිමය සහ පරිපාලන ක්‍රියාමාර්ග මගින් සැබෑ ප්‍රතිඵල ලැබෙන බව පෙන්වාදීමයි.
විමර්ශනයක් පැවැත්වීමෙන් පමණක් හිඟ වැටුප් පියවෙන්නේ හෝ සේවකයන්ට නීතියෙන් හිමි දායක මුදල් ලැබෙන බවට සහතිකයක් ලැබෙන්නේ නැත.
දේශපාලන සම්බන්ධතා ඇති හිමිකාරිත්වය සහ කර්තෘ මණ්ඩල ස්වාධීනත්වය
දේශපාලන සම්බන්ධතා ඇති පුද්ගලයන් විසින් මාධ්‍ය ආයතන හිමිකරගෙන සිටීම, ජනමාධ්‍යකරණය, වාණිජ අවශ්‍යතා සහ දේශපාලන බලය අතර පවතින සම්බන්ධතාව පිළිබඳ පුළුල් ප්‍රශ්න මතුකරයි.
මාධ්‍ය ආයතනයකට දේශපාලන සම්බන්ධතා ඇති හිමිකරුවකු සිටීමෙන් පමණක් එහි කර්තෘ මණ්ඩල කටයුතුවලට මැදිහත්වීම් සිදුවන බව හෝ නීතිවිරෝධී සේවා ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කරන බව තහවුරු වන්නේ නැත.
කෙසේ වෙතත්, එවැනි තත්ත්වයන් තුළ විනිවිදභාවයෙන් යුත් පාලනයක් සහ නීතිය සමානව ක්‍රියාත්මක කිරීම විශේෂයෙන් වැදගත් වේ.
මාධ්‍ය ආයතනයක හිමිකරුගේ ධනය, දේශපාලන පසුබිම හෝ සමාජ තත්ත්වය කුමක් වුවද, එහි සේවකයන්ට අනෙකුත් ඕනෑම ක්ෂේත්‍රයක සේවකයන්ට හිමිවන නීතිමය ආරක්ෂාවන් සමානව හිමිවිය යුතුය.
කර්තෘ මණ්ඩල ස්වාධීනත්වය සහ සාධාරණ සේවා කොන්දේසි එකිනෙකට සම්බන්ධ කරුණු ලෙස සැලකිය යුත්තේ ඇයිද යන්න ද මෙම ආරවුල මගින් පෙන්වා දෙයි.
දීර්ඝ කාලයක් මූල්‍ය අවිනිශ්චිතතාවකට මුහුණදෙන මාධ්‍යවේදීන්ට ස්වාධීනව කටයුතු කිරීම, බලවත් පාර්ශ්වයන් ප්‍රශ්න කිරීම හෝ වෘත්තීයමය ප්‍රතිවිපාකවලට බිය නොවී විමර්ශන සිදුකිරීම අපහසු විය හැකිය.
එබැවින් මාධ්‍ය නිදහස ආරක්ෂා කිරීම යනු ප්‍රවෘත්ති පළකිරීමේ අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. ප්‍රවෘත්ති නිෂ්පාදනය කරන පුද්ගලයන්ගේ සේවක අයිතිවාසිකම්වලට ගරු කිරීම ද ඊට ඇතුළත් වේ.
නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් රජය හමුවේ අභියෝගයක්
වගවීම සහ ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳව නැවත නැවතත් අවධාරණය කර ඇති ජාතික ජන බලවේග රජයට, මෙම ආරවුල තමන් ප්‍රකාශ කළ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය පෙන්වාදීමට සිදුවන අවස්ථාවක් බවට පත්ව තිබේ.
මෙහි මූලික ප්‍රශ්නය වන්නේ ප්‍රකට හිටපු අමාත්‍යවරයකු සමඟ සම්බන්ධතාවක් ඇති ආයතනයකට එරෙහිව පැමිණිලි ඉදිරිපත් වූ විට ද කම්කරු නීති සමානව ක්‍රියාත්මක කිරීමට බලධාරීන් කටයුතු කරන්නේද යන්නයි.
සෑම සේවායෝජකයකුටම එකම නීතිමය ප්‍රමිතියක් අදාළ විය යුතුය. දේශපාලන සම්බන්ධතා විශේෂ සැලකිල්ලක් ලබාදීමට හේතුවක් නොවිය යුතු අතර, ඒවා සාක්ෂි හෝ නිසි නීතිමය ක්‍රියාපටිපාටිය වෙනුවට භාවිත කළ නොහැකිය.
ජූලි මාසයේ ආරම්භ කළ විමර්ශනයේ වර්තමාන තත්ත්වය පැහැදිලි කිරීම, තහවුරු වී ඇති හිඟ මුදල් ප්‍රමාණය නිශ්චය කිරීම සහ නීතියෙන් ගෙවිය යුතු මුදල් නිසි ලෙස ගෙවීම තහවුරු කිරීම සඳහා රජය දැන් පියවර ගත යුතුය.
එමෙන්ම, සේවකයන් ඉදිරිපත් කර ඇති චෝදනාවලට පිළිතුරු ලබාදීමට සහ සමාගමේ ස්ථාවරය පැහැදිලි කිරීමට සිලෝන් නිව්ස්පේපර්ස් සමාගමට සහ එහි කළමනාකාරීත්වයට ද අවස්ථාව ලබාදිය යුතුය.
සිය සේවා ස්ථානය ඉදිරිපිට රැස්වූ මාධ්‍යවේදීන්ට මෙම ආරවුලේ අවසන් ප්‍රතිඵලය වැදගත් වන්නේ ප්‍රායෝගික කරුණු කිහිපයක් මතය. ඒ නීතියෙන් හිමිවිය යුතු වැටුප් සහ අනෙකුත් ප්‍රතිලාභ ලබාගැනීම, අසාධාරණ සැලකීම්වලින් ආරක්ෂාව ලැබීම සහ දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වයකින් තොරව කම්කරු නීති ක්‍රියාත්මක කළ හැකි බවට විශ්වාසයක් ඇතිවීමයි.
එවැනි ප්‍රතිඵලයක් මගින් සේවක අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරන බවට රජය ප්‍රසිද්ධියේ කරන ඕනෑම ප්‍රකාශයකට වඩා, ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා රජය දක්වන සැබෑ කැපවීම පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාදෙනු ඇත.
