
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික දර්ශක යම් ස්ථාවරත්වයක් අත්කරගෙන තිබුණද, දේශීය හා විදේශීය ආයෝජකයන් සැලකිය යුතු ප්රාග්ධනයක් මෙරට ආයෝජනය කිරීමට තවමත් ප්රවේශම් සහගතව කටයුතු කරමින් සිටී. ප්රතිපත්තිවල අඛණ්ඩතාව පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාව, රාජ්ය පරිපාලන ප්රමාද සහ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාත්මක වන වේගය ඊට බලපාන ප්රධාන කරුණු අතර වේ.
ආර්ථික දර්ශක යහපත් අතට හැරෙමින් තිබියදීත් ආයෝජක විශ්වාසය අපේක්ෂිත මට්ටමට වර්ධනය නොවීම පිළිබඳව ඇඩ්වොකාටා ආයතනයේ ප්රධාන විධායක නිලධාරී ධනාත් ප්රනාන්දු සහ කර්මාන්ත හා ව්යවසායකත්ව සංවර්ධන නියෝජ්ය අමාත්ය චතුරංග අබේසිංහ යන මහත්වරුන් අතර පැවති සාකච්ඡාවකදී අවධානය යොමු විය.
ණය තත්ත්වය, පොලී අනුපාත සහ විනිමය අනුපාත යම් ස්ථාවරත්වයකට පැමිණ තිබුණද, රජයේ ප්රතිපත්ති දිගුකාලීනව අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යනු ඇත්ද යන්න පිළිබඳව ආයෝජකයන් තුළ තවමත් සැකයක් පවතින බව නියෝජ්ය අමාත්යවරයා එහිදී පිළිගත්තේය.
විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම, ආර්ථික වර්ධනය වේගවත් කිරීම, වෙළෙඳ ප්රතිපත්ති ප්රතිසංස්කරණය සහ ඉදිරියේදී ගෙවීමට නියමිත විශාල විදේශ ණය ප්රමාණය කළමනාකරණය කිරීමේදී ශ්රී ලංකාව මුහුණ දෙන අභියෝග ද මෙම සාකච්ඡාවේදී විමසා බැලිණි.

ඉහළ ආර්ථික වර්ධනයකට පෞද්ගලික ආයෝජන අත්යවශ්යයි
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ඉදිරිපත් කර ඇති සියයට 7ක ආර්ථික වර්ධන ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා රජයේ වියදම් පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බව ධනාත් ප්රනාන්දු මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
තිරසාර ආර්ථික වර්ධනයක් ළඟා කර ගැනීමට නම් දේශීය ව්යාපාරිකයන්ගේ සහ විදේශීය ආයෝජකයන්ගේ වැඩි දායකත්වයක් අවශ්ය බව ඔහුගේ අදහස විය.
ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමේදී ප්රධාන ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළ වෙත ප්රවේශ වීම වැදගත් සාධකයක් බව නියෝජ්ය අමාත්ය චතුරංග අබේසිංහ මහතා සඳහන් කළේය. ඒ සඳහා ඉන්දියාව සහ යුරෝපා සංගමය වැනි ආර්ථිකයන් සමඟ නිදහස් වෙළෙඳ ගිවිසුම් ඇති කර ගැනීමේ අවශ්යතාව ද ඔහු අවධාරණය කළේය.
කෙසේ වෙතත්, පවතින රාජ්ය පරිපාලන ව්යුහයේ සීමාවන් හේතුවෙන් මෙම ක්රියාවලියේ ප්රගතියට බාධා එල්ල වී ඇති බව ද නියෝජ්ය අමාත්යවරයා පැවසීය.
එම අභියෝග ජය ගැනීම සහ අවශ්ය ප්රතිසංස්කරණ ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ (UNDP) සහාය ඇතිව බාහිර විශේෂඥ කණ්ඩායමක් බඳවා ගැනීමට පියවර ගත් බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
තීරුබදු ප්රතිසංස්කරණ සහ දේශීය කර්මාන්ත ආරක්ෂාව
ජාත්යන්තර වෙළෙඳාම ශක්තිමත් කිරීම සහ තරගකාරීත්වය ඉහළ නැංවීමේ අරමුණින් අතිරේක ආනයන බදු ක්රමයෙන් ඉවත් කිරීම ශ්රී ලංකාවේ යෝජිත වෙළෙඳ ප්රතිසංස්කරණවලට ඇතුළත් වේ. විශේෂයෙන් සෙස් බද්ද (CESS) සහ වරාය හා ගුවන්තොටුපළ සංවර්ධන බද්ද (PAL) ක්රමයෙන් ඉවත් කිරීම කෙරෙහි රජයේ අවධානය යොමු වී තිබේ.
මෙම බදු ඉවත් කිරීමේ ක්රියාවලිය 2029 වසර දක්වා ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර තිබීම පිළිබඳව ධනාත් ප්රනාන්දු මහතා ප්රශ්න කළේය. දේශපාලන බලපෑම් හේතුවෙන් එම වෙනස්කම් ප්රමාද වීමට හෝ ආපසු හැරවීමට ඉඩ ඇති බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
ඊට පිළිතුරු දෙමින් නියෝජ්ය අමාත්යවරයා සඳහන් කළේ, උළු නිෂ්පාදනය, ටයර් නිෂ්පාදනය සහ වානේ කර්මාන්තය ඇතුළු දේශීය කර්මාන්ත හතකට විදේශීය තරගකාරීත්වයට සූදානම් වීම සඳහා වසර හතරක ගැළපුම් කාලයක් ලබා දී ඇති බවයි.
එසේම අසාධාරණ මිල ගණන් යටතේ හෝ ප්රමිතියෙන් තොරව ආනයනය කරන භාණ්ඩවලින් දේශීය වෙළෙඳපොළ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා විශේෂ ආරක්ෂණ ක්රියාමාර්ග හඳුන්වා දීමට සැලසුම් කර ඇති බව ද ඔහු පැවසීය.
අදාළ බදු නොගෙවා භාණ්ඩ ආනයනය කරන බවට සැක කෙරෙන වෙළෙඳුන් හඳුනා ගැනීම සඳහා පසුගිය කාලය තුළ සිදු වූ ගනුදෙනු සහ වෙළෙඳපොළ තත්ත්වයන් පරීක්ෂා කරන වැඩසටහනක් දැනටමත් ආරම්භ කර ඇති බව නියෝජ්ය අමාත්යවරයා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
විදේශ ණය ගෙවීම් සහ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල
නියෝජ්ය අමාත්යවරයා සාකච්ඡාවේදී ඉදිරිපත් කළ සංඛ්යා අනුව, ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ ශ්රී ලංකාවට වාර්ෂිකව ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.4ත් 3.7ත් අතර විදේශ ණය ප්රමාණයක් ආපසු ගෙවීමට සිදුවනු ඇත.
සංචාරක කර්මාන්තය, විදේශ රැකියා සහ අපනයන මඟින් උපයන විදේශ විනිමය හරහා මෙම ණය ගෙවීමේ වගකීම් කළමනාකරණය කළ හැකි බවට මහ බැංකුව සහ මුදල් අමාත්යාංශය සිදු කළ ඇගයීම්වලින් පෙන්වා දී ඇති බව අබේසිංහ මහතා පැවසීය. ඒ සඳහා නව ජාත්යන්තර ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කර ණය ලබා ගැනීම මත රඳා නොසිටීම රජයේ අපේක්ෂාව බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
විදේශීය ආර්ථික කම්පනවලට මුහුණ දීම සඳහා වැඩි ආරක්ෂාවක් සලසා ගැනීමේ අරමුණින් මෙරට විදේශ විනිමය සංචිතය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 13ක් දක්වා ඉහළ නැංවීම රජයේ ඉලක්කය වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, ලෝකයේ පවතින ගැටුම්, ඉන්ධන මිල උච්චාවචනයන් සහ අනෙකුත් ජාත්යන්තර අවිනිශ්චිතතා එම සැලසුමට බලපෑ හැකි අවදානම් ලෙස ද හඳුනාගෙන ඇත.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ පවතින වැඩසටහන අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම ද නියෝජ්ය අමාත්යවරයා සාධාරණීකරණය කළේය. විදේශ විනිමය සංචිත ශක්තිමත් කරමින් ඉදිරි ණය ගෙවීම් සඳහා සූදානම් වන අතරතුර, ආයෝජකයන් තුළ විශ්වාසය තහවුරු කිරීමට එම වැඩසටහන වැදගත් වන බව ඔහුගේ අදහස විය.
රාජ්ය හිමිකාරීත්වය සහ පෞද්ගලික අංශයේ තරගකාරීත්වය
වාණිජ කටයුතුවලදී රජය ඉටු කළ යුතු කාර්යභාරය සම්බන්ධයෙන් ද සාකච්ඡාවට එක් වූ දෙපාර්ශ්වය අතර අදහස් වෙනස්කම් දක්නට ලැබිණි.
රජය ව්යාපාර සෘජුව පවත්වාගෙන යාම වෙනුවට නියාමන කටයුතු කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බව ධනාත් ප්රනාන්දු මහතාගේ අදහස විය.
එම අදහසට එකඟ නොවූ නියෝජ්ය අමාත්ය චතුරංග අබේසිංහ මහතා පෙන්වා දුන්නේ, පෞද්ගලික අංශයේ අධික වෙළෙඳපොළ සංකේන්ද්රණය හේතුවෙන් තරගකාරීත්වයට හෝ මහජන ප්රවේශයට බාධා ඇති විය හැකි අත්යවශ්ය ක්ෂේත්රවල රජයේ මැදිහත්වීම තවදුරටත් අවශ්ය බවයි.
විදුලිබල, ඛනිජ තෙල්, බැංකු සහ ඖෂධ යන ක්ෂේත්රවල රාජ්ය ව්යාපාරවලට තවදුරටත් උපායමාර්ගික කාර්යභාරයක් ඉටු කළ හැකි බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
පැල්වත්ත වැනි සීනි නිෂ්පාදන ආයතනවල පාඩු පිළිබඳව ද නියෝජ්ය අමාත්යවරයා අදහස් දැක්වීය. බඩඉරිඟු භාවිතයෙන් එතනෝල් නිෂ්පාදනය කිරීමට මීට පෙර අවසර ලබාදීම එම ආයතනවල මූල්ය දුෂ්කරතාවලට බලපෑ එක් හේතුවක් බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
එම තීරණය හේතුවෙන් වෙළෙඳපොළට සැපයෙන එතනෝල් ප්රමාණය ඉහළ ගොස් එහි මිල ආසන්න වශයෙන් අඩකින් පහත වැටුණු බවත්, එය සීනි නිෂ්පාදකයන්ගේ ප්රධාන ආදායම් මාර්ගයකට බලපෑ බවත් ඔහු පැහැදිලි කළේය.
පාඩු ලබන රාජ්ය ව්යාපාර වසා දැමීම පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේදී මූල්ය පාඩු පමණක් සැලකිල්ලට ගත නොහැකි බව ද අබේසිංහ මහතාගේ අදහස විය.
මොනරාගල ප්රදේශයේ පවුල් 300,000ක පමණ ජීවනෝපාය මෙම කර්මාන්තය මත රඳා පවතින බව සඳහන් කළ ඔහු, එවැනි ආයතන වසා දැමීමක් සලකා බැලීමට පෙර ඒවා මත යැපෙන ජනතාවට විකල්ප රැකියා අවස්ථා ඇති කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළේය.
ශ්රීලංකන් ගුවන් සමාගම සහ රාජ්ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරීත්වය
රාජ්ය ව්යාපාරවල අනාගතය පිළිබඳ සාකච්ඡාවේදී ශ්රීලංකන් ගුවන් සමාගම සම්බන්ධයෙන් ද අදහස් පළ විය.
ශ්රී ලංකාවේ සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා ජාතික ගුවන් සේවය තවදුරටත් වැදගත් වන බව නියෝජ්ය අමාත්යවරයා පෙන්වා දුන්නේය. එහි ජාතික අනන්යතාව පවත්වා ගනිමින් රාජ්ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරීත්වයක් (Public-Private Partnership) ඇති කිරීම රජයේ අපේක්ෂාව බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
මෙවැනි ක්රමවේදයක් යටතේ ජාත්යන්තර ගුවන් සම්බන්ධතා සහ සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා ගුවන් සමාගමෙන් ලැබෙන දායකත්වය පවත්වාගෙන යන අතරම පෞද්ගලික අංශයේ සහභාගීත්වය ද ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වීමේදී පවතින පුළුල් අභියෝගයක් මෙම සාකච්ඡාවෙන් පැහැදිලි වේ. එනම්, සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය නැවත ඇති කර ගැනීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවන අතර, අඛණ්ඩ පෞද්ගලික ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගත හැකි පරිසරයක් ද නිර්මාණය කළ යුතු වීමයි.
එම ස්ථාවරත්වය ශක්තිමත් ආර්ථික වර්ධනයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමට රජයට හැකි වේද යන්න තීරණය වන්නේ වෙළෙඳ ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාත්මක කිරීම, ආයෝජන ප්රතිපත්තිවල අඛණ්ඩතාව පවත්වා ගැනීම, රාජ්ය ව්යාපාර ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ප්රගතිය සහ අනාගත ණය වගකීම් ආර්ථික ප්රකෘතියට බාධාවක් නොවන අයුරින් කළමනාකරණය කිරීම මතය.




