ඔක්ස්ෆර්ඩ් ඉකොනොමික්ස් (Oxford Economics) ආයතනය විසින් මෑතකදී සිදුකළ ඇගයීමකට අනුව, ක්‍රය ශක්ති සාම්‍යය (Purchasing Power Parity – PPP) පදනම් කරගෙන ගණනය කිරීමේදී ලොව ඉහළම සිගරට් මිල පවතින රට ශ්‍රී ලංකාව බව අනාවරණය වී තිබේ.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) දත්ත පදනම් කරගනිමින් සකස් කර ඇති මෙම වාර්තාව මගින් වර්තමාන වෙළෙඳපොළ තත්ත්වයන් විශ්ලේෂණය කර ඇති අතර, ආර්ථික තත්ත්වයන් එකිනෙකට වෙනස් රටවල් සඳහා එකම දුම්කොළ බදු ප්‍රමිතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ඵලදායීතාව පිළිබඳව ද ප්‍රශ්න මතුකර තිබේ.
වාර්තාවේ සඳහන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ දත්තවලට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාවගේ දේශීය මිලදී ගැනීමේ හැකියාවට සාපේක්ෂව සිගරට්වල සිල්ලර මිල ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් ඉහළම අගයන් අතර පවතී.
මෙරට නීත්‍යනුකූලව අලෙවි කරන සිගරට්වල සිල්ලර මිලෙන් 80%කට වැඩි ප්‍රමාණයක් වර්තමානයේ රජය විසින් අය කරනු ලබන බදුවලින් සමන්විත වේ.
කෙසේ වෙතත්, සිගරට්වල සිල්ලර මිල තුළ බදු ප්‍රතිශතය ඉහළ යාමෙන් පමණක් දුම්පානය කරන පුද්ගලයන්ගේ ප්‍රතිශතය ඊට සමාන අයුරින් අඩුවන බව තහවුරු නොවන බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ තාක්ෂණික මාර්ගෝපදේශ උපුටා දක්වමින් ඔක්ස්ෆර්ඩ් ඉකොනොමික්ස් ආයතනය අවධාරණය කරන්නේ, සිගරට් මිලදී ගැනීමට පාරිභෝගිකයන්ට ඇති ආර්ථික හැකියාව සහ ඔවුන් විසින් ගෙවනු ලබන අවසන් සිල්ලර මිල, සිගරට් මිලදී ගැනීමේ තීරණ සහ දුම්පානය කිරීමේ හැසිරීම් කෙරෙහි බලපාන වැදගත් සාධක බවයි.
ඒ අනුව, එක් එක් රටවල ආර්ථික තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට නොගෙන ලොව පුරා එකම ආකාරයේ දුම්කොළ බදු ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් මෙම වාර්තාව අනතුරු අඟවයි.
ඒ වෙනුවට, රටක ජාතික ආදායම් මට්ටම, දේශීය මිලදී ගැනීමේ හැකියාව, පාරිභෝගික හැසිරීම් රටා සහ නීතිවිරෝධී දුම්කොළ වෙළෙඳපොළේ ව්‍යාප්තිය සැලකිල්ලට ගනිමින් දුම්කොළ බදු ප්‍රතිපත්ති සකස් කළ යුතු බව වාර්තාව නිර්දේශ කරයි.
මහජන සෞඛ්‍ය අරමුණු, රජයේ බදු ආදායම් පිළිබඳ අවශ්‍යතා සහ නීතිවිරෝධී සිගරට් වෙළෙඳාම ආශ්‍රිත අවදානම් අතර සමබරතාවක් පවත්වා ගනිමින් ඵලදායී දුම්කොළ බදු ප්‍රතිපත්ති සකස් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ පවතින පුළුල් සංවාදයට මෙම වාර්තාවේ සොයාගැනීම් ද වැදගත් දායකත්වයක් සපයයි.
