ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම දත්තවලට අනුව, 2026 වසරේ මුල් මාස හත තුළ ශ්රී ලංකාවේ ඉන්ධන ආනයන වියදම එක්සත් ජනපද ඩොලර් මිලියන 3,622 ක්, එනම් ඩොලර් බිලියන 3.6 කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් දක්වා ළඟා වී තිබේ.
මෙම අගය වාර්තා වන්නේ, ශ්රී ලංකාව තවදුරටත් ආර්ථික පීඩනයන්ට මුහුණ දෙමින් සිටින අතර විදේශ විනිමය සංචිත ආරක්ෂා කර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් නැවතත් කංඡාවන් මතු වෙමින් පවතින පසුබිමකය.
2025 වසරේ අනුරූප කාලපරිච්ඡේදය සමඟ සැසඳීමේදී, ඉන්ධන ආනයන වියදම 59.9% කින් ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත.
ජූලි මාසයේදී ශ්රී ලංකාවේ ඉන්ධන ආනයනය ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යයි
ජූලි මාසයේදී පමණක් ශ්රී ලංකාව ඉන්ධන ආනයනය සඳහා එක්සත් ජනපද ඩොලර් මිලියන 453 ක් වැය කර ඇත.
එම අගය ජූනි මාසයේදී වැය කළ එක්සත් ජනපද ඩොලර් මිලියන 465 ට වඩා තරමක් අඩු අගයකි. කෙසේ වෙතත්, වසරෙන් වසර සැසඳීමේදී (Year-on-Year), ජූලි මාසයේ ඉන්ධන වියදම 2025 ජූලි මාසයට වඩා 68% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
ඉහළ ඉන්ධන ආනයන බිල්පතට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ බොරතෙල් ආනයනය ඉහළ යාමයි.
මෙම ශීඝ්ර ඉහළ යාම මගින්, වැඩිපුර බොරතෙල් ආනයනය කිරීමෙන් සැබවින්ම බලාපොරොත්තු වූ ආර්ථික ප්රතිලාභ ලැබී ඇත්දැයි නැවතත් ප්රශ්න මතු කරයි.
මෙහි ඇති එක් ප්රධාන ගැටලුවක් වන්නේ, පිරිපහදු කළ පෙට්රෝලියම් නිෂ්පාදන ආනයනය කිරීමට සාපේක්ෂව, දේශීය පිරිපහදුව හරහා එකතු කළ අගය මගින් අර්ථවත් විදේශ විනිමය ඉතිරියක් සිදු කර තිබේද යන්නයි.
එසේ නොමැති නම්, ඉහළ බොරතෙල් ආනයන බිල්පත රටේ විදේශ විනිමය සම්පත් තවදුරටත් විශාල ලෙස ක්ෂය වීමට හේතුවක් විය හැකිය.
පිරිවැය ඉහළ යාම සහ බලශක්ති සැලසුම්කරණය පිළිබඳ ප්රශ්න
තවත් ප්රශ්නයක් වන්නේ මුල් මාස හත තුළ සිදු වූ 59.9% ක ඉහළ යාම සහ ජූලි මාසයේදී වාර්තා වූ 68% ක වසරෙන් වසර ඉහළ යාම පිටුපස ඇති හේතුවයි.
මෙම ඉහළ යාම ප්රධාන වශයෙන් සිදුවූයේ ආනයනික පරිමාවන් ඉහළ යාම, ගෝලීය තෙල් මිල වෙනස්වීම්, සැපයුම් කොන්ත්රාත්තු හෝ එම සාධකවල එකතුවක් නිසාද යන්න තීරණය කිරීම වැදගත් වේ.
මෙම නවතම දත්ත මගින් ශ්රී ලංකාව ඉන්ධන ආනයනය සහ බලශක්තියට අදාළ විදේශ විනිමය පිරිවැය කළමනාකරණය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ වැඩි පාරදෘශ්යතාවයක අවශ්යතාවය අවධාරණය කරයි.
ඉන්ධන තවදුරටත් රටේ ප්රධාන ආනයන වියදමක් ලෙස පවතින බැවින්, ආර්ථිකයට ප්රමාණවත් සැපයුමක් තහවුරු කරන අතරම අනවශ්ය විදේශ විනිමය පිටතට ගලා යාම අවම කිරීම සඳහා දිගුකාලීන බලශක්ති කළමනාකරණ උපායමාර්ගයක් තීරණාත්මක වනු ඇත.
