ශ්රී ලංකාවේ මන්නාරම් ද්රෝණියේ බලපත්ර ලබාදීමේ වටය යටතේ වර්ග කිලෝමීටර 34,000 කට ආසන්න ප්රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි මුහුදු තීරයේ ගවේෂණ බ්ලොක් (blocks) හතරක් ජාත්යන්තර බලශක්ති ආයෝජකයන් වෙත පිරිනමයි.
කොළඹ — වසර ගණනාවක් පුරා සීමිත මට්ටමක පැවැති ගවේෂණ කටයුතුවලින් පසුව, ශ්රී ලංකාවේ මුහුදු තීරයේ ඇති පෙට්රෝලියම් සම්පත් වාණිජමය වශයෙන් සංවර්ධනය කිරීමේ ප්රයත්නයන් නැවත ආරම්භ කරමින්, මන්නාරම් ද්රෝණියේ වර්ග කිලෝමීටර 34,000 කට ආසන්න ප්රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි මුහුදු තීරයේ ගවේෂණ බ්ලොක් හතරක් ජාත්යන්තර බලශක්ති සමාගම් වෙත විවෘත කිරීමට ශ්රී ලංකාව පියවර ගෙන තිබේ.
SL2026-01 ලෙස නම් කර ඇති ‘ශ්රී ලංකා බලපත්ර ප්රදානය කිරීමේ වටය 2026’ යනු දශකයකට වැඩි කාලයකට පසු රට තුළ ක්රියාත්මක වන පළමු ප්රධාන ජාත්යන්තර මුහුදු තීරයේ බලපත්ර පිරිනැමීමේ වටයයි. මේ සඳහා වන ලංසු කැඳවීම 2027 පෙබරවාරි 02 වන දිනෙන් අවසන් වන අතර, ඉන් අනතුරුව විධිමත් ඇගයීම් සහ ප්රදාන ක්රියාවලියක් හරහා සුදුසුකම් ලබන ලංසුකරුවන් තෝරා ගැනීමට නියමිතය.
බලශක්ති අමාත්ය අනුර කරුණාතිලක මහතා සඳහන් කළේ, මෙම පියවර ශ්රී ලංකාවේ මුහුදු තීරයේ ඇති සම්පත් වගකීමෙන් යුතුව සංවර්ධනය කිරීම, ජාත්යන්තර ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම සහ කලාපයේ දිගුකාලීන බලශක්ති ආරක්ෂණ භාවය තහවුරු කිරීම සඳහා වන පුළුල් උපාය මාර්ගයේ කොටසක් බවයි.
මූලික වශයෙන් පෙර ගෙවීම් මත පමණක් පදනම් නොවී, ශ්රී ලංකාවට ලැබෙන ආර්ථික වටිනාකම තීරණය වන්නේ ගවේෂණ කටයුතු සහ ඉදිරියේදී සිදුවන නිෂ්පාදන කටයුතු සිදුකෙරෙන කොන්දේසි හා පදනම මතය.
වර්ග කිලෝමීටර 34,000 කට ආසන්න ප්රදේශයක් විවෘතයි
මෙම බලපත්ර වටය යටතේ 2026-MB-01, 2026-MB-02, 2026-MB-03 සහ 2026-MB-04 ලෙස හඳුනාගත් ගවේෂණ බ්ලොක් හතරක් ඉදිරිපත් කෙරේ.
සමස්තයක් වශයෙන්, මීටර 100 සිට මීටර 3,000 දක්වා වන මුහුදු ගැඹුරු ප්රදේශයන්හි පැතිර පවතින වර්ග කිලෝමීටර 33,964 කට ආසන්න භූමි ප්රමාණයක් මින් ආවරණය වේ.
මන්නාරම් ද්රෝණියේ හයිඩ්රෝකාබන් පැවැත්ම පිළිබඳ සාක්ෂි පෙර සිදුකළ ගවේෂණයන්ගෙන් දැනටමත් තහවුරු වී ඇත.
2011 වසරේදී ‘කෙයාන් ලංකා’ (Cairn Lanka) සමාගම මගින් සිදුකරන ලද ගවේෂණාත්මක කැණීම්වලදී ස්වාභාවික වායු සහ ඝනීභවනය වූ ඛනිජ තෙල් (condensate) සොයාගැනීමට හැකිවූ අතර, ශ්රී ලංකා පෙට්රෝලියම් සංවර්ධන අධිකාරිය පවසන පරිදි, ක්රියාකාරී පෙට්රෝලියම් පද්ධතියක් එහි පවතින බව ඉන් තහවුරු විය.
එම පූර්ව සොයාගැනීම්, ජාත්යන්තර ගවේෂකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ මෙම නවතම උත්සාහය සඳහා වැදගත් භූ විද්යාත්මක පදනමක් සපයයි.
පෙට්රෝලියම් සංවර්ධන අධිකාරියේ අධ්යක්ෂ ජනරාල් ආචාර්ය නීල් ද සිල්වා මහතා ප්රකාශ කළේ, පවතින භූමි ප්රමාණය, තාක්ෂණික තොරතුරු සහ ශ්රී ලංකාවේ ශක්තිමත් කරන ලද නියාමන රාමුව එකතුවීමෙන් ජාත්යන්තර සමාගම්වලට මෙම ද්රෝණිය දෙස අලුතින් බැලීමට හොඳ අවස්ථාවක් ලැබෙන බවයි.
ආයෝජකයින් වෙත භූ විද්යාත්මක, භූ භෞතික සහ කැණීම් ළිං පිළිබඳ දත්ත සඳහා ප්රවේශය ලබා දී ඇති අතර, ඊට කිලෝමීටර 11,000 කට අධික 2D භූකම්පන දත්ත, බස්නාහිර මන්නාරමේ සීමිත 3D භූකම්පන දත්ත, ද්රෝණි අධ්යයන සහ වෙනත් තාක්ෂණික තොරතුරු ඇතුළත් වේ.
බලශක්ති ආයෝජකයන් ඉලක්ක කරගත් ජාත්යන්තර ප්රචාරණ වැඩසටහනක්
මුහුදු තීරයේ ගවේෂණ කටයුතු සිදු කිරීමට හැකි තාක්ෂණික හා මූල්යමය සුදුසුකම් සහිත සමාගම් සොයා ගැනීම සඳහා ශ්රී ලංකාව මෙම බලපත්ර වටය ජාත්යන්තර මට්ටමින් ප්රවර්ධනය කරමින් සිටී.
මේ යටතේ ආයෝජක හමුවක් (roadshow) සැප්තැම්බර් 29 සහ 30 යන දිනවල ලන්ඩන් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිත අතර, ඔක්තෝබර් 21 වන දින අතථ්ය (virtual) ආයෝජක දැනුවත් කිරීමක් සහ නොවැම්බර් 16 සහ 17 යන දිනවල කුවාලලම්පූර් හිදී ආයෝජක සාකච්ඡා පැවැත්වීමට සැලසුම් කර ඇත.
මෙම ජාත්යන්තර ප්රචාරණයේ අරමුණ වන්නේ ලංසු තැබීමේ අවසාන දිනයට පෙර, අපේක්ෂිත ආයෝජකයින්ට තාක්ෂණික තොරතුරු වෙත ප්රවේශ වීමට සහ පෙට්රෝලියම් සංවර්ධන අධිකාරිය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වීමට අවස්ථාව ලබා දීමයි.
මන්නාරම් ද්රෝණියේ බ්ලොක් හතරක ගවේෂණ සහ නිෂ්පාදන සඳහා ආයෝජන යෝජනා කැඳවීමට රජය දැරූ සැලසුමට 2025 මැයි මාසයේදී අමාත්ය මණ්ඩල අනුමැතිය හිමිවිය. අනතුරුව, ආයෝජන යෝජනා කැඳවීම සහ මෙම ක්රියාවලිය නිල වශයෙන් නියාමනය කෙරෙන නියෝගයට 2026 සැප්තැම්බර් 11 වන දින පැවැති බලශක්ති කටයුතු පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු අමාත්යාංශ උපදේශක කාරක සභාවේදී අනුමැතිය හිමිවිය.
එම නියෝගය 2021 අංක 21 දරන පෙට්රෝලියම් සම්පත් පනත යටතේ පනවා ඇති අතර, එය 2026 ජූලි 16 වන දිනැති අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රයක් මගින් මීට පෙර ප්රකාශයට පත් කර තිබුණි.
නිෂ්පාදන කටයුතු සාර්ථක ගවේෂණය මත පදනම් වේ
වාණිජමය මට්ටමේ නිෂ්පාදනයක් පිළිබඳ ඕනෑම බලාපොරොත්තුවක් රඳා පවතින්නේ ඉදිරි ගවේෂණ කටයුතුවලින් අනාවරණය වන කරුණු මතය.
පූර්ව කැණීම් මගින් ක්රියාකාරී පෙට්රෝලියම් පද්ධතියක් පවතින බව තහවුරු කර තිබුණද, මෙම ප්රදේශ භාරගන්නා සමාගම්වලට එම සොයාගැනීම් ආර්ථික වශයෙන් වාසිදායක ලෙස සංවර්ධනය කළ හැකිද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා අවශ්ය තාක්ෂණික හා වාණිජමය කටයුතු තවදුරටත් සිදු කිරීමට සිදුවනු ඇත.
සාර්ථක ගවේෂණයකින් පසුව ඉදිරි වසර කිහිපය තුළදී වාණිජමය මට්ටමේ තෙල් හෝ ගෑස් නිෂ්පාදනයක් කරා ළඟා වීමට හැකි වනු ඇතැයි රජය අපේක්ෂා කරයි.
කෙසේ වෙතත්, එම කාලරාමුව භූකම්පන ඇගයීම්, ගවේෂණාත්මක සහ ඇගයීම් කැණීම්, ආයෝජන තීරණ මෙන්ම වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක සොයාගැනීම් නිෂ්පාදනයට ගැනීමට අවශ්ය යටිතල පහසුකම් වැනි අදියර කිහිපයක් මත පදනම් වේ.
එම නිසා ශ්රී ලංකාව ඉදිරියේ ඇති ආසන්නතම සන්ධිස්ථානය වන්නේ මෙම බලපත්ර ප්රදානය කිරීමේ ක්රියාවලියයි. මුහුදු තීරයේ ඇති බ්ලොක් හතර සඳහා ඉදිරිපත් වීමට සූදානම් වන්නේ කුමන ජාත්යන්තර සමාගම්ද යන්න සහ ඒවායේ තාක්ෂණික හා වාණිජමය කොන්දේසි මොනවාද යන්න තීරණය වන්නේ පෙබරවාරි 02 වන දිනට නියමිත ලංසු අවසාන දිනයෙනි.
