2010–2011 කාලසීමාව තුළ ගාලු මුවදොර පිහිටි ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් රජය සතු ඉඩමක් පැවරීම සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනයක් පවත්වන ලෙස දූෂණ විරෝධී සංවිධානයක් ඉල්ලා තිබේ. පළමු ඉඩම් ඔප්පුව සකස් කළ වේගය, අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය, දේපළ තක්සේරු කිරීම් සහ තරගකාරී ලංසු කැඳවීමක් සිදු නොවීම පිළිබඳව එම සංවිධානය ප්‍රශ්න මතු කරයි.
හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ පාලන සමයේදී ගාලු මුවදොර පිහිටි රජයට අයත් ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් අක්කර 10ක පමණ ඉඩමක් ෂැංග්‍රි-ලා සමාගමට සම්බන්ධ ආයතනයක් වෙත පැවරීම පිළිබඳ විමර්ශනයක් ඉල්ලා දූෂණ විරෝධී සංවිධානයක් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) වෙත විධිමත් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.
අල්ලස, දූෂණය සහ නාස්තියට එරෙහි පුරවැසි බලය සංවිධානය විසින් 2026 ඔක්තෝබර් 29 වැනිදා ඉදිරිපත් කළ මෙම පැමිණිල්ලෙන්, සමස්ත වටිනාකම රුපියල් මිලියන 13,749ක් හෙවත් රුපියල් බිලියන 13.749ක් ලෙස වාර්තා වන ගනුදෙනු පිළිබඳ පරීක්ෂණයක් ඉල්ලා ඇත.
එම සංවිධානයේ සභාපති ජාමුණි කමන්ත තුෂාර මහතා චෝදනා කරන්නේ රාජ්‍ය දේපළ බැහැර කිරීම සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාත්මක වන නියමිත ක්‍රියාපටිපාටි අනුගමනය නොකර මෙම ඉඩම් පැවරීම් සිදුකර ඇති බවයි.
පළමු ගනුදෙනුවට අදාළ ලේඛන කටයුතු අවසන් කළ වේගය, අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය සහ නිල තක්සේරු වාර්තා පැවතියේද යන්න මෙන්ම විවෘත ටෙන්ඩර් කැඳවීමක් හෝ ප්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියක් නොපවත්වා දේපළ පැවරීමට ගත් තීරණය පිළිබඳව ද සංවිධානය ප්‍රශ්න කර තිබේ.
මෙම ඉඩම් පැවරීම් සිදුකිරීම සඳහා රජයේ ඉඩම් ආඥාපනත යටතේ පවතින බලතල අයුතු ලෙස භාවිත කර ඇති බවට ද පැමිණිල්ලෙන් චෝදනා කරයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම චෝදනා අධිකරණයක් හෝ ස්වාධීන විමර්ශනයක් මඟින් මෙතෙක් තහවුරු කර නොමැත.
ඉඩම් ගනුදෙනුව නීත්‍යනුකූල විදේශ ආයෝජන වැඩපිළිවෙළක් බවට එවකට රජය නිකුත් කළ ප්‍රකාශවලින් එය ආරක්ෂා කර තිබුණි. මේ අතර, ශ්‍රී ලංකා ආයෝජන මණ්ඩලය සහ ෂැංග්‍රි-ලා හොටෙල් ලංකා (පුද්ගලික) සමාගම අතර පසුව ගිවිසුම්වලට එළඹ ඇති බව නිල පාර්ලිමේන්තු වාර්තා තහවුරු කරයි.
එබැවින් නැවත ඉදිරිපත් කර ඇති මෙම පැමිණිල්ල මඟින් මුල් අනුමැතිය, ඉඩම් තක්සේරු කිරීම් සහ පැවරීම්වලට අදාළ ලේඛන, ඉල්ලා සිටින විමර්ශනයේ ප්‍රධාන කරුණු බවට පත් කර තිබේ.
රුපියල් බිලියන 13.749ක් වටිනා ඉඩම් පැවරීම් දෙකක්
පැමිණිල්ලට අනුව, පළමු ඉඩම් පැවරීමට ටික කලකට පෙර, 2010 නොවැම්බර් 19 වැනිදා ඉඩම මිලදී ගත් සමාගම සමාගම් රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා යටතේ ලියාපදිංචි කර තිබේ.
ලබාදී ඇති තොරතුරුවල එම සමාගම ෂැංග්‍රි-ලා ගොල්ෆ් ෆේස් ලංකා (පුද්ගලික) සමාගම ලෙස හඳුන්වා ඇති අතර, එහි ලියාපදිංචි අංකය PV 75660 ලෙස සඳහන් වේ. මොහොමඩ් සජ්ජාඩ් මව්සූම් එහි අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස නම් කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, වෙනත් නිල පාර්ලිමේන්තු වාර්තාවල ව්‍යාපෘතියට අදාළ සමාගම ෂැංග්‍රි-ලා හොටෙල් ලංකා (පුද්ගලික) සමාගම ලෙස හඳුන්වා ඇති අතර, මොහොමඩ් සජ්ජාඩ් මව්සූන් එහි අධ්‍යක්ෂවරුන් අතර සිටින බව සඳහන් වේ.
සමාගම් නාමවල සහ පුද්ගල නාම ඉංග්‍රීසි අක්ෂරවලින් ලියා ඇති ආකාරයේ පවතින මෙම වෙනස්කම්, මුල් සමාගම් ලියාපදිංචි ලේඛන සහ ඉඩම් ඔප්පු සමඟ සැසඳීමෙන් පැහැදිලි කරගත යුතුය.
පැමිණිල්ලේ ඉඩම් ගනුදෙනු දෙකක් හඳුනාගෙන තිබේ.
– පළමු ඉඩම් කොටස: අංක 9132 දරන මිනින්දෝරු සැලැස්මේ අංක 01 දරන, හෙක්ටයාර 2.4361ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් ඉඩම් කොටස 2010 දෙසැම්බර් 29 දිනැති අංක 4/10/33433 දරන ඔප්පුව මඟින් පවරා තිබේ. එම ඔප්පුව එවකට ජනාධිපති ලේකම් ලලිත් වීරතුංග මහතා විසින් අත්සන් කර ඇති බව වාර්තා වේ. ගනුදෙනුවේ සඳහන් වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 75ක් වන අතර, එය එවකට රුපියල් මිලියන 8,250කට ආසන්න මුදලකි.
– දෙවන ඉඩම් කොටස: එම මිනින්දෝරු සැලැස්මේ අංක 02 දරන, හෙක්ටයාර 1.6108ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් ඉඩම් කොටස 2011 මාර්තු 15 වැනිදා රුපියල් මිලියන 5,499ක පමණ මුදලකට පවරා තිබේ. එවකට පළ වූ වාර්තාවලට අනුව එය ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 50කට සමාන වේ.
මෙම ඉඩම් කොටස් දෙකේ සමස්ත භූමි ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 4.0469ක් පමණ වන අතර, පැමිණිල්ලේ එය අක්කර 10ක් සහ පර්චස් 11ක් ලෙස විස්තර කර තිබේ.
ගනුදෙනු දෙකේ සමස්ත වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 125ක් පමණ වන අතර, අදාළ ගනුදෙනු සඳහා සඳහන් කර ඇති රුපියල් අගයන් අනුව එය රුපියල් මිලියන 13,749කි.
2011 නොවැම්බර් මාසයේදී එවකට ඉඩම් හා ඉඩම් සංවර්ධන අමාත්‍ය ජනක බණ්ඩාර තෙන්නකෝන් මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී මෙම ඉඩම් පැවරීම් පිළිබඳ තොරතුරු ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේදී මෙම මූල්‍ය තොරතුරු ප්‍රසිද්ධියේ වාර්තා විය.
එබැවින් මෙම ගනුදෙනු සිදුවූ බව සහ ඒවායේ වාර්තාගත මූල්‍ය වටිනාකම ඓතිහාසික පුවත් වාර්තාවලින් තහවුරු වේ. කෙසේ වෙතත්, එම ගනුදෙනු අවසන් කිරීම සඳහා අනුගමනය කළ ක්‍රියාපටිපාටි නීතිමය වශයෙන් දෝෂ සහිත වූයේද යන්න වෙනම විමසා බැලිය යුතු කරුණකි.
දින තුනකින් ඔප්පු කටයුතු අවසන් කිරීම පිළිබඳ විමර්ශනයක්
පැමිණිල්ලේ ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන්නේ ඉඩමට අදාළ මිනින්දෝරු සැලැස්ම සකස් කිරීම සහ පළමු ඉඩම් පැවරීම ලියාපදිංචි කිරීම අතර පැවති ඉතා කෙටි කාල පරතරයයි.
එම සංවිධානය පහත සිදුවීම් අනුපිළිවෙළ හඳුන්වා දී තිබේ.
2010 දෙසැම්බර් 27: අදාළ ඉඩම ආවරණය වන මිනින්දෝරු සැලැස්ම සකස් කර තිබේ.
2010 දෙසැම්බර් 28: ඉඩම් පැවරීමේ ඔප්පුව සකස් කර ඇති බව වාර්තා වේ.
2010 දෙසැම්බර් 29: ගනුදෙනුව ලියාපදිංචි කර තිබේ.
රාජ්‍ය ඉඩම් සම්බන්ධ ක්‍රියාපටිපාටි සාමාන්‍යයෙන් පරිපාලනමය සහ නීතිමය අවශ්‍යතා රැසකට යටත් වන බැවින්, මෙම සියලු පියවර දින තුනක් තුළ අවසන් කිරීම විමර්ශනයට ලක් කළ යුතු බව පැමිණිලිකරුවෝ තර්ක කරති.
මෙම ගනුදෙනුවට අසාමාන්‍ය ලෙස විශේෂ වාසිදායක සැලකිල්ලක් ලබාදී තිබුණේද සහ අවශ්‍ය සියලු අනුමැතීන් ඊට පෙර ලබාගෙන තිබුණේද යන්න ඔවුහු ප්‍රශ්න කරති.
කෙසේ වෙතත්, අවසන් ලේඛන කටයුතු ඉතා කෙටි කාලයකින් සිදුකිරීම පමණක් සමස්ත ආයෝජන අනුමැති ක්‍රියාවලිය හෝ ඉඩම් තක්සේරු කිරීම ද එම දින තුන තුළම සිදු වූ බව අනිවාර්යයෙන් තහවුරු නොකරයි.
එවකට පළ වූ වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ ඔප්පුව අත්සන් කිරීමට පෙර සිටම යෝජිත ෂැංග්‍රි-ලා ආයෝජනය පිළිබඳ සාකච්ඡා පැවති බවයි.
2010 දෙසැම්බර් 16 වැනිදා රජයේ නියෝජිතයන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 500ක යෝජිත හෝටල් ආයෝජනයක් පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධියේ අදහස් දක්වා තිබුණි.
එමෙන්ම 2010 දෙසැම්බර් 28 වැනිදා ශ්‍රී ලංකා ආයෝජන මණ්ඩලය ෂැංග්‍රි-ලා ව්‍යාපෘතියට අනුමැතිය ලබාදී ඇති බව ද වාර්තා විය.
මෙම සිදුවීම් පෙන්වා දෙන්නේ පැමිණිල්ලේ සඳහන් ලියාපදිංචි දිනයට පෙර සිටම ව්‍යාපෘතියේ ඇතැම් අංශ සලකා බලා තිබූ බවයි.
යෝජිත ඉඩම් පැවරීම සඳහා රජය මුලින්ම අනුමැතිය ලබාදුන්නේ කවදාද, ඉඩම මැනීම සහ තක්සේරු කිරීම සිදුකළේ කවදාද, එමෙන්ම අදාළ නීතිමය අවශ්‍යතාවලට අනුකූලව ඔප්පුව අත්සන් කර තිබුණේද යන්න විමර්ශකයන් විසින් තහවුරු කරගත යුතුය.
පැමිණිලිකරුවන් හඳුනාගත් බව කියන අක්‍රමිකතා පහක්
අල්ලස, දූෂණය සහ නාස්තියට එරෙහි පුරවැසි බලය සංවිධානය විමර්ශනයක් ඉල්ලා සිටීමට ප්‍රධාන හේතු පහක් හඳුනාගෙන තිබේ.
1. රජයේ ඉඩම් ආඥාපනත උල්ලංඝනය කළ බවට චෝදනාව: ඔප්පුවල සඳහන් නීතිමය රාමුව යටතේ රාජ්‍ය දේපළ බැහැර කිරීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාපටිපාටි මෙම ඉඩම් පැවරීම්වලදී අනුගමනය කර නොමැති බව සංවිධානය ප්‍රකාශ කරයි.
2. අසාමාන්‍ය ලෙස වේගවත් ලේඛන කටයුතු: මිනින්දෝරු සැලැස්ම සකස් කිරීම, ඔප්පුව සකස් කිරීම සහ පළමු ඉඩම් පැවරීම ලියාපදිංචි කිරීම අතර පැවති දින තුනක කාලසීමාව පිළිබඳ පැමිණිල්ලෙන් ප්‍රශ්න මතු කරයි.
3. මතභේදයට ලක්ව ඇති අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය: තමන්ට ලබාගත හැකි වූ ලේඛන අනුව අවශ්‍ය අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය ලබාදී තිබූ බව තහවුරු කළ නොහැකි බව සංවිධානය චෝදනා කරයි.
4. රජයේ තක්සේරු කිරීම් පිළිබඳ ප්‍රශ්න: රජයේ තක්සේරු දෙපාර්තමේන්තුවේ නිසි තක්සේරු වාර්තා මත පදනම්ව ඉඩම්වල මිල තීරණය කර තිබුණේද යන්න තහවුරු කරන ලෙස පැමිණිලිකරුවෝ ඉල්ලා සිටිති.
5. තරගකාරී ලංසු කැඳවීමක් නොපැවැත්වීම: විවෘත ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලියක් හෝ ප්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියක් නොපවත්වා තෝරාගත් ආයෝජකයෙකුට දේපළ පවරා ඇති බව පැමිණිල්ලෙන් පෙන්වා දෙයි.
මෙම චෝදනා ගනුදෙනුවේ නීත්‍යනුකූලභාවය, විනිවිදභාවය සහ වැය කළ මුදලට සරිලන වටිනාකමක් ලැබුණේද යන කරුණු සම්බන්ධයෙනි.
කෙසේ වෙතත්, අදාළ නීති, නිල අනුමැතීන් සහ මූලික සාක්ෂි වැඩිදුර පරීක්ෂා නොකර මෙම චෝදනා තනි තනිව හෝ සමස්තයක් ලෙස දූෂණයක් සිදුව ඇති බව තහවුරු නොකරයි.
අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය නොතිබූ බවට එල්ල වන චෝදනාව එවකට රජයේ ප්‍රකාශ සමඟ පරස්පරයි
අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය නොතිබූ බවට එල්ල වන චෝදනාව විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතු කරුණකි. මන්ද එය මුල් ආයෝජන කාලසීමාවේදී ප්‍රසිද්ධියේ සිදුකළ ප්‍රකාශ සමඟ පරස්පර වන බැවිනි.
2011 වසරේදී රජයේ නියෝජිතයන් ෂැංග්‍රි-ලා ගනුදෙනුව ආරක්ෂා කරමින් ප්‍රකාශ කළේ අදාළ නීතිමය රාමුව යටතේ ඉඩම් පැවරීම සිදුකර ඇති බවයි.
එවකට පළ වූ වාර්තාවල ද නිලධාරීන් අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය සහ රජයේ තක්සේරුවක් ලබාගෙන ඇති බව ප්‍රකාශ කළ බව සඳහන් විය.
එවකට ආර්ථික සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ලක්ෂ්මන් යාපා අබේවර්ධන මහතා ද මෙම ගනුදෙනුව ප්‍රසිද්ධියේ සාධාරණීකරණය කළේය. සමාගම ශ්‍රී ලංකාවේ ලියාපදිංචි කිරීම සහ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියට අදාළ ආයෝජන බැඳීම් පිළිබඳව ද ඔහු කරුණු ඉදිරිපත් කළේය.
මෙම ව්‍යාපෘතිය මඟින් සැලකිය යුතු විදේශ ආයෝජන ප්‍රමාණයක් රටට ලැබෙන අතර, සංචාරක යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට ද දායක වන බව එවකට රජය අවධාරණය කළේය.
එහෙත් මෙම ප්‍රකාශ මඟින් අවශ්‍ය සෑම අනුමැතියක්ම නීත්‍යනුකූලව ලබාදී තිබූ බව නිශ්චිතව තහවුරු නොවේ.
කෙසේ වෙතත්, අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය නොතිබූ බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පමණක් එම අනුමැතිය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය විසඳිය නොහැකි බව මෙම ප්‍රකාශවලින් පැහැදිලි වේ.
නිසි විමර්ශනයකදී මුල් අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශ, තීරණ, තක්සේරු වාර්තා සහ ගනුදෙනුවට අනුමැතිය ලබාදුන් ලිපි හුවමාරු සොයාගත යුතුය.
අනුමැතීන් ලබාදී තිබුණේ නම්, අවසානයේ ක්‍රියාත්මක කළ නිශ්චිත ඉඩම් කොටස්, මිල ගණන් සහ ගිවිසුම් විධිවිධාන එම අනුමැතීන් මඟින් ආවරණය වූයේද යන්න විමර්ශකයන් විසින් පරීක්ෂා කළ යුතුය.
අවශ්‍ය අනුමැතීන් නොතිබුණේ නම්, එහි නීතිමය ප්‍රතිවිපාක තීරණය වන්නේ ඉඩම් පැවරීම්වලට අදාළ ව්‍යවස්ථාපිත විධිවිධාන සහ සිදුවීම්වල තත්ත්වයන් අනුවය.
ෂැංග්‍රි-ලා ව්‍යාපෘතියේ ගිවිසුම් පාර්ලිමේන්තු වාර්තාවලින් තහවුරු වෙයි
මෙම ගනුදෙනුව පිළිබඳ තොරතුරු නිල පාර්ලිමේන්තු වාර්තාවල ද සඳහන් වේ.
2018 වසරේ අංක 0177 දරන පාර්ලිමේන්තු ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දෙමින් රජය, ශ්‍රී ලංකා ආයෝජන මණ්ඩලය සහ ෂැංග්‍රි-ලා හොටෙල් ලංකා (පුද්ගලික) සමාගම අතර ඇතිකරගත් ගිවිසුම් හඳුන්වා දී තිබේ.
එම පිළිතුරේ 2011 පෙබරවාරි 7 දිනැති අංක 228 දරන ගිවිසුම සහ 2015 අප්‍රේල් 1 දිනැති අංක 24 දරන පරිපූරක ගිවිසුම සඳහන් කර තිබුණි.
සමස්ත ඉඩම් ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 4.0469ක් ලෙස එහි හඳුන්වා ඇති අතර, රජයේ ඉඩම් ආඥාපනතේ 23(2) වගන්තිය යටතේ රාජ්‍ය ප්‍රදානයක් ලෙස එම දේපළ පවරා ඇති බව ද සඳහන් වේ.
නවතම පැමිණිල්ලට අමතරව නිල ලේඛනමය සාක්ෂි මාලාවක් මෙම වාර්තා මඟින් ලබාදෙන බැවින් ඒවා වැදගත් වේ.
මුල් ඉඩම් පැවරීමේ ඔප්පු සහ පසුව ඇතිකරගත් ආයෝජන හා පරිපූරක ගිවිසුම් අතර වෙනස හඳුනාගැනීමේ අවශ්‍යතාව ද මෙම වාර්තා මඟින් පෙන්වා දෙයි.
ආයෝජන මණ්ඩල ගිවිසුම් පැවතීම පමණක් මුල් ඉඩම් පැවරීම සියලු නීතිමය අවශ්‍යතාවලට අනුකූලව සිදු වූ බව ස්වයංක්‍රීයව තහවුරු නොකරයි.
එසේම, අක්‍රමිකතාවක් සිදු වූ බවට පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කිරීම පමණක්, අදාළ නීතිමය නිගමනවලින් තොරව ලියාපදිංචි කළ ඔප්පු හෝ පසුව ඇතිකරගත් ගිවිසුම් අවලංගු නොකරයි.
රජය තමන්ට නීතියෙන් පැවරී ඇති බලතල සීමාව තුළ කටයුතු කළේද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා මුල් ලේඛන අත්‍යවශ්‍ය වනු ඇත.
රජයේ ඉඩම් ආඥාපනත යටතේ ඇති බලතල පිළිබඳ පරීක්ෂාවක්
රජයේ ඉඩම් ආඥාපනත යටතේ ජනාධිපතිවරයාට පැවරී ඇති බලතල, තෝරාගත් ආයෝජකයෙකුට වටිනා රාජ්‍ය දේපළ පැවරීම සඳහා අයුතු ලෙස භාවිත කර ඇති බව පැමිණිලිකරුවෝ චෝදනා කරති.
අදාළ 23(2) වගන්තිය මඟින් ආඥාපනත යටතේ අත්සන් කළ යුතු ලේඛන සත්‍යාපනය කිරීම පිළිබඳ විධිවිධාන සලසා ඇත.
රාජ්‍ය ඉඩම් විකිණීම, බදු දීම සහ වෙනත් ආකාරවලින් පැවරීම සම්බන්ධ පුළුල් බලතල එම නීතියේ වෙනත් විධිවිධාන යටතේ දක්වා තිබේ.
එබැවින් ඉඩම් බැහැර කිරීම සඳහා පවතින සියලු මූලික බලතලවල එකම මූලාශ්‍රය ලෙස 23(2) වගන්තිය පමණක් සැලකීම වෙනුවට, සමස්ත නීතිමය රාමුව පරීක්ෂා කර ගනුදෙනුවේ නිශ්චිත නීතිමය පදනම තක්සේරු කළ යුතුය.
ඔප්පුව අත්සන් කිරීමේදී ජනාධිපති ලේකම්වරයාගේ කාර්යභාරය, එම ලේඛනය අත්සන් කළ බලතල සහ ලියාපදිංචිය සඳහා පැවති අවශ්‍යතා ද සලකා බැලිය යුතුය.
බලතල අයුතු ලෙස භාවිත කර ඇති බව විමර්ශකයන් තහවුරු කළහොත් ඊට වගකිවයුත්තන් සම්බන්ධයෙන් පියවර ගත යුතු බව පැමිණිල්ලෙන් ඉල්ලා තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, දැනට හඳුනාගෙන ඇති තොරතුරු අනුව, මෙහි විස්තර කර ඇති නිශ්චිත ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා, ලලිත් වීරතුංග මහතා හෝ ඉඩම මිලදී ගත් සමාගම වරදක් සිදුකර ඇති බවට නිගමනයක් ලබාදී නොමැත.
නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග සහ ඉඩම් නැවත රජයට පවරාගැනීම ඉල්ලා පැමිණිල්ලක්
අදාළ ඉඩම් පැවරීම් සහ ඒවාට අවශ්‍ය අනුමැතීන් ලබාගත් තත්ත්වයන් පිළිබඳ ස්වාධීන විමර්ශනයක් පවත්වන ලෙස සංවිධානය අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවෙන් ඉල්ලා තිබේ.
මෙම ගනුදෙනුවලට සම්බන්ධ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ සහ අනෙකුත් පාර්ශ්වයන්ගේ ක්‍රියාකලාපය පරීක්ෂා කිරීම ද එම ඉල්ලීමට ඇතුළත් වේ.
යම් වරදක් සිදුව ඇති බව තහවුරු වුවහොත් ඊට වගකිවයුත්තන්ට එරෙහිව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස පැමිණිලිකරුවෝ ඉල්ලා සිටිති.
එමෙන්ම ඉඩම් පැවරීම් නීතිවිරෝධී බව තහවුරු වුවහොත් අදාළ දේපළ නැවත රජයට ලබාගැනීම සඳහා පියවර ගන්නා ලෙස ද ඔවුහු ඉල්ලා තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, විමර්ශනයකින් යම් වරදක් අනාවරණය වූ පමණින් දේපළ නැවත ලබාගැනීම ස්වයංක්‍රීයව සිදුවන්නේ නැත.
ගනුදෙනු අවලංගු කිරීමට හෝ ආපසු හැරවීමට ඇති හැකියාව අදාළ නීතිය, මුල් ඉඩම් පැවරීම්වල නීත්‍යනුකූලභාවය, පසුව ඇති වූ ගිවිසුම්ගත අයිතිවාසිකම් සහ අවශ්‍ය විය හැකි අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග මත රඳා පවතී.
කෙසේ වෙතත්, නවතම පැමිණිල්ල මඟින් යුද්ධයෙන් පසු කොළඹ ක්‍රියාත්මක වූ වඩාත් කැපී පෙනෙන විදේශ ආයෝජන ව්‍යාපෘතියක් නැවත විමර්ශනයට ලක් කිරීමේ අවශ්‍යතාව මතු කර තිබේ.
දැන් මතුවන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ අදාළ බලධාරීන් මුල් ඉඩම් ඔප්පු, මිනින්දෝරු සැලසුම්, අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණ, තක්සේරු වාර්තා සහ ආයෝජන ගිවිසුම් ලබාගෙන පරීක්ෂා කරන්නේද යන්නයි.
වාර්තා වන අක්‍රමිකතා නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් බව පෙන්වා දෙන්නේද, නැතහොත් දූෂණ චෝදනා තහවුරු කරන්නේද යන්න තීරණය කරනු ඇත්තේ ගනුදෙනුව සිදුකළ වේගය පමණක් නොව, එම මුල් ලේඛන සහ ඒවායෙන් අනාවරණය වන කරුණු මතය.
