ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල නැවතත් ඉහළ යාම හමුවේ, ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) විසින් සිදුකරන මාසික ඉන්ධන මිල සංශෝධනයට සමගාමීව අද මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් මිල ඉහළ යාමේ ප්‍රවණතාවක් පවතින බව වාර්තා වේ.
මෙම මිල සංශෝධනය සෙනසුරාදා රාත්‍රියේ ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට නියමිත අතර, සංශෝධිත නව මිල ගණන් නොවැම්බර් මාසයේ ආරම්භයත් සමඟ ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිතය.
කෙසේ වෙතත්, ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමේ හැකියාවක් පැවතුණද, සංශෝධිත නව මිල ගණන් ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව විසින් මෙතෙක් නිල වශයෙන් නිවේදනය කර නොමැත.
ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ඉහළ යාමෙන් බලපෑම්
මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇතිවී තිබෙන භූ-දේශපාලනික නොසන්සුන්තාවයන් හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල නැවත ඉහළ යාම, මෙරට ඉන්ධන මිල වැඩිවීමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා ඇත.
විශේෂයෙන්ම හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වැනි ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර නාවික මාර්ගවල ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු සහ බාධා කිරීම් හේතුවෙන් ලෝක තෙල් සැපයුමේ පිරිවැය සහ විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳ අවිනිශ්චිත තාවයක් මතුව තිබේ.
ජාත්‍යන්තර පෙට්‍රෝලියම් ප්‍රවාහනයේදී මෙම කලාපය ඉතා වැදගත් වන බැවින්, එදිරිවාදිකම් ඇතිවන ප්‍රදේශවලින් පරිබාහිරව සිටින රටවලට පවා එහි බලපෑම එල්ල වේ.
ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල ඉහළ යාම සමඟ නාවික ගාස්තු සහ රක්ෂණ ගාස්තු ඉහළ යාම, ශ්‍රී ලංකාවට පෙට්‍රෝලියම් නිෂ්පාදන ආනයනය කිරීමේ පිරිවැය වැඩි කිරීමට හේතු වේ.
රජයේ ඉන්ධන මිල සූත්‍රයට අනුව සිදුකරන ගණනය කිරීම් මත පදනම්ව මෙම අතිරේක පිරිවැය අවසානයේ සිල්ලර පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් මිල කෙරෙහි බලපෑ හැකිය.
ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව සහ පෞද්ගලික සමාගම් මිල පරීක්ෂාවක
පවතින මාසික මිල නියම කිරීමේ ක්‍රමවේදය යටතේ, ලෝක වෙළඳපොළේ පවතින තත්ත්වයන් සහ අනෙකුත් අදාළ පිරිවැය සැලකිල්ලට ගනිමින් ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව වරින් වර සිල්ලර ඉන්ධන මිල සංශෝධනය කරනු ලබයි.
ලංකා IOC සහ සිනොපෙක් (Sinopec) ඇතුළු පෞද්ගලික ඉන්ධන සැපයුම්කරුවන් ද මෙම නවතම සංශෝධනයට අනුව ඔවුන්ගේ මිල ගණන් පරීක්ෂා කිරීමට නියමිතය.
කෙසේ වෙතත්, එම සමාගම්වලට වෙනම සිල්ලර මිල සටහන් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ හැකියාව පවතී. එබැවින් ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව සිදුකරන මිල සංශෝධනය සෑම සමාගමක් විසින්ම එක හා සමානව ක්‍රියාත්මක කරනු ඇතැයි ස්ථිරවම පැවසිය නොහැක.
ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල වෙනස්වීම් හැරුණු විට, ආනයන පිරිවැය, ප්‍රවාහන ගාස්තු, මෙහෙයුම් වියදම්, බදු සහ විදේශ විනිමය අනුපාත ආදී කරුණු රැසක් කෙරෙහි මාසික මිල සූත්‍රයේදී අවධානය යොමු කෙරේ.
එබැවින්, ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල ඉහළ ගිය පමණින් මෙරට සෑම ඉන්ධන වර්ගයකම මිල එක හා සමාන ලෙස ඉහළ යන්නේ නැත.
වත්මන් පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් මිල ගණන්
ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව විසින් සිදුකළ අවසන් මිල සංශෝධනය සැප්තැම්බර් 30 වනදා නිවේදනය කෙරුණු අතර එය ඔක්තෝබර් 01 වනදා සිට ක්‍රියාත්මක විය.
එම සංශෝධනයට අනුව පැවැති මිල ගණන් වූයේ:
| Fuel category | Current price per liter |
| Petrol 92 Octane | Rs. 414 |
| Petrol 95 Octane | Rs. 475 |
| Auto Diesel | Rs. 392 |
| Super Diesel | Rs. 528 |
| Kerosene | Rs. 285 |
ඔක්තෝබර් මාසයේ සිදුකළ සංශෝධනයේදී ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් ලීටරයක් රුපියල් 15 කින්ද, ඔටෝ ඩීසල් ලීටරයක් රුපියල් 10 කින්ද, සුපර් ඩීසල් ලීටරයක් රුපියල් 50 කින්ද ඉහළ දමන ලදී.
ඔක්ටේන් 95 පෙට්‍රල් සහ භූමිතෙල් මිලෙහි කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවීය.
මේවා මීට පෙර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ මිල ගණන් වන අතර ඉදිරියේදී සිදුවීමට නියමිත නොවැම්බර් මාසයේ මිල සංශෝධනය තවමත් ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැත.
ඩොලර් අනුපාතය ආනයන පිරිවැයට සහනයක් විය හැකිය
ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ඉහළ යාම වැදගත් සාධකයක් වුවද, එක්සත් ජනපද ඩොලරයට සාපේක්ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියලේ අගය ස්ථාවරව පැවතීම මෙරට මිල ගණන් කෙරෙහි යම් බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය.
ඉන්ධන ආනයනය කරනු ලබන්නේ විදේශ විනිමය ගෙවීම් මගින් වන බැවින්, රුපියල වෙනස් වීම අවසාන පිරිවැයට ඍජුවම බලපායි.
රුපියලේ අගය යම් මට්ටමකට ස්ථාවරව පැවතීම මගින් ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ඉහළ යාමේ පීඩනය යම් ප්‍රමාණයකට පාලනය කර ගැනීමට උපකාරී විය හැකි නමුත්, එහි සැබෑ බලපෑම තීරණය වන්නේ ආනයන පිරිවැය සහ මිල ගණනය කිරීම සඳහා යොදාගන්නා විනිමය අනුපාත මතය.
මීට අමතරව, මෙරට බදු, ප්‍රවාහන වියදම් සහ මිල සූත්‍රයේ අනෙකුත් කොටස් ද ඉන්ධන මිල කෙරෙහි බලපානු ලබයි.
එබැවින්, වාහන හිමියන්ට සිදුවන සැබෑ බලපෑම පැහැදිලි වන්නේ සංශෝධිත නව සිල්ලර මිල ගණන් නිල වශයෙන් නිවේදනය කිරීමෙන් පසුවය.
මහජනතාව මධ්‍යම රාත්‍රී නිවේදනය ගැන අවධානයෙන්
පෙට්‍රල් හෝ ඩීසල් මිල ඉහළ යාමක් සිදු වුවහොත්, එය මාර්ග ප්‍රවාහනය මත පදනම් වන පවුල් සහ ව්‍යාපාරවල මූල්‍ය පීඩනය වැඩි කිරීමට හේතු වනු ඇත.
ඩීසල් මිල ඉහළ යාම පොදු ප්‍රවාහනය, භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය, කෘෂිකර්මාන්තය සහ අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ බෙදාහැරීමට බලපාන අතර, පෙට්‍රල් මිල ඉහළ යාම පෞද්ගලික වාහන හිමියන්ගේ ගමන් වියදම් කෙරෙහි ඍජුවම බලපායි.
වාහන සමූහ පවත්වාගෙන යන හෝ දිගු දුර භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කරන ව්‍යාපාර සඳහා, සුළු මිල ඉහළ යාමක් පවා ඔවුන්ගේ මෙහෙයුම් පිරිවැය ඉහළ නැංවීමට හේතු වේ.
එබැවින්, රියදුරන් සහ ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ නිරත පිරිස් අද රාත්‍රියේ නිකුත් කිරීමට නියමිත නිවේදනය දෙස බලපොරොත්තු සහගතව බලා සිටිති.
කෙසේ වෙතත්, ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව සහ අනෙකුත් ඉන්ධන සැපයුම්කරුවන් විසින් සංශෝධිත මිල ගණන් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන තෙක්, මිල ඉහළ යාමේ හැකියාව පුරෝකථනයක් මිස තහවුරු කළ තීරණයක් නොවේ.
