
2026 වසරේ මුල් මාස හය තුළ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව රුපියල් බිලියන 29.2ක ශුද්ධ ලාභයක් වාර්තා කර ඇති බව මුදල් අමාත්යාංශය අනාවරණය කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම ලාභය වාර්තා වී ඇත්තේ රජය විසින් සංස්ථාවට රුපියල් බිලියන 41ක ඉන්ධන සහනාධාරයක් ලබාදී ඇති පසුබිමක වීම විශේෂත්වයකි.
මුදල් අමාත්යාංශය නිකුත් කළ 2026 වසරේ මධ්ය වාර්ෂික මූල්ය තත්ත්ව වාර්තාවට අනුව, පසුගිය වසරේ අදාළ කාලසීමාව තුළ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව වාර්තා කළ ශුද්ධ ලාභය රුපියල් බිලියන 17කි. ඒ අනුව 2026 ජනවාරි සිට ජූනි දක්වා කාලය තුළ සංස්ථාවේ ශුද්ධ ලාභය සියයට 71.8කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
එහෙත් මෙම ලාභ වර්ධනය පිටුපස ඇති මූල්ය තත්ත්වය විමසා බැලීමේදී වෙනස් චිත්රයක් දැකගත හැකිය. සංස්ථාවේ දළ ලාභය 2025 වසරේ මුල් අර්ධයේ වාර්තා වූ රුපියල් බිලියන 32.8 සිට 2026 වසරේ එම කාලය තුළ රුපියල් බිලියන 8.9 දක්වා පහත වැටී තිබේ. එය සියයට 72.9ක කැපී පෙනෙන අඩුවීමකි.

රජයේ සහනාධාරය ලාභයට බලපෑවේ කෙසේද?
2026 අප්රේල් සිට ජූනි දක්වා කාලය තුළ මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් ලබාදුන් රුපියල් බිලියන 41ක සහනාධාරය සංස්ථාවේ මූල්ය ප්රතිඵල කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇතිකර තිබේ.
එම සහනාධාරය ලැබීමත් සමඟ සංස්ථාවේ මෙහෙයුම් ලාභය රුපියල් බිලියන 23.9 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, 2025 වසරේ අදාළ කාලසීමාව තුළ එය රුපියල් බිලියන 11.1ක් ලෙස වාර්තා වී තිබුණි.
මැදපෙරදිග කලාපයේ අර්බුදය උග්රවීමත් සමඟ ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළේ ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළ යාම දේශීය ඉන්ධන වෙළෙඳපොළට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළේය.
එම බලපෑම අවම කිරීමේ අරමුණින් රජය 2026 වසරේ දෙවැනි කාර්තුව තුළ දේශීය ඉන්ධන වෙළෙඳපොළේ ක්රියාකරුවන් වෙත රුපියල් බිලියන 57කට ආසන්න සහනාධාර මුදලක් ලබාදී තිබේ.
එම මුදලින් රුපියල් බිලියන 41ක්ම ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව වෙත වෙන්කර තිබීම කැපී පෙනේ.
ඉන්ධන අලෙවියෙන් ලැබූ ආදායමත් ඉහළට
ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට එල්ල වූ බාධා සහ දේශීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් සංස්ථාවේ විකුණුම් ආදායමද සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වී තිබේ.
ඒ අනුව 2026 වසරේ ජනවාරි සිට ජූනි දක්වා කාලය තුළ සංස්ථාවේ ශුද්ධ විකුණුම් ආදායම රුපියල් බිලියන 576.6ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.
2025 වසරේ අදාළ කාලසීමාව තුළ එම ආදායම රුපියල් බිලියන 410.7ක් වූ අතර, මෙවර එය සියයට 40.4කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, විකුණුම් ආදායම ඉහළ ගිය පමණින් සංස්ථාවේ මූලික ව්යාපාරික ලාභදායීත්වයද වර්ධනය වී ඇති බව නිගමනය කළ නොහැකිය. ඊට හේතුව ඉන්ධන ආනයනය සහ අලෙවිය සඳහා දැරීමට සිදුවූ පිරිවැයද වේගයෙන් ඉහළ ගොස් තිබීමයි.
තෙල් ආනයන වියදම ඩොලර් බිලියන 1.74 දක්වා ඉහළට
2026 වසරේ මුල් මාස හය තුළ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ ඉන්ධන ආනයන වියදම සියයට 73.8කින් ඉහළ ගොස් ඇති බවද මුදල් අමාත්යාංශයේ වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
2025 වසරේ අදාළ කාලසීමාව තුළ ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1ක් ලෙස වාර්තා වූ ආනයන වියදම, 2026 මුල් අර්ධයේදී ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.74ක් දක්වා වර්ධනය වී තිබේ.
මෙම පිරිවැය ඉහළ යාමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස සංස්ථාවේ විකුණුම් පිරිවැයද සියයට 50.2කින් වැඩි වී රුපියල් බිලියන 567.6ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
ඒ අනුව සංස්ථාවේ විකුණුම් ආදායම වර්ධනය වූ වේගයට වඩා වැඩි වේගයකින් විකුණුම් පිරිවැය ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය දළ ලාභය සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටීමට බලපා තිබේ.
බිලියන 29.2ක ලාභය පිටුපස ඇති සැබෑ තත්ත්වය
මෙම මූල්ය දත්ත අනුව ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව 2026 මුල් අර්ධයේදී ශුද්ධ ලාභයේ කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් වාර්තා කර තිබුණද, එම ප්රතිඵලය තක්සේරු කිරීමේදී රජයෙන් ලැබුණු සහනාධාරයද සැලකිල්ලට ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
විශේෂයෙන්ම දළ ලාභය සියයට 72.9කින් පහත වැටී තිබියදී ශුද්ධ ලාභය සියයට 71.8කින් ඉහළ යාම, සංස්ථාවේ මෙහෙයුම් කාර්යසාධනය සහ රජයේ මූල්ය සහාය අතර පවතින වෙනස පැහැදිලිව පෙන්වා දෙයි.
ඒ අනුව ඉදිරියේදී ජාත්යන්තර ඉන්ධන මිලෙහි වෙනස්වීම්, දේශීය මිල තීරණය කිරීමේ ක්රමවේදය සහ රජයේ සහනාධාර ප්රතිපත්තිය සංස්ථාවේ මූල්ය ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි තීරණාත්මක බලපෑමක් ඇතිකරනු ඇත.
රජයේ සහනාධාර මත රඳා නොසිට දිගුකාලීනව ලාභදායී සහ මූල්යමය වශයෙන් තිරසර ආයතනයක් ලෙස ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව පවත්වාගෙන යා හැකිද යන්න මෙහිදී මතුවන ප්රධාන ප්රශ්නයයි.




