ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි විශාලතම සහ කාගේත් ආදරය දිනාගත් වන ඇත් රජෙකු වූ ‘කාවන්තිස්ස’ ඊයේ (ඔක්තෝබර් 16) සවස අවාසනාවන්ත ලෙස මියගියේය. මෙම සිදුවීමත් සමග, තුවාල ලැබීම, නීති විරෝධී විදුලි වැටවල් සහ මිනිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් නිසා අකාලයේ දිවි අහිමි වූ ශ්‍රී ලංකාවේ වටිනා ඇතුන්ගේ ශෝකජනක ඉතිහාසය දෙස නැවතත් කාගේත් අවධානය යොමු වී තිබේ.
සියඹලාංගමුව ප්‍රදේශයේ ඇද වැටී සිටි කාවන්තිස්ස ඇතා, දකුණු ඉදිරිපස පාදයට වැදී තිබූ වෙඩි තුවාලයක් සඳහා සති ගණනාවක් තිස්සේ පශු වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී, ඔක්තෝබර් 16 වනදා සවස 6.18 ට පමණ මියගියේය.
මෙම හස්තියාගේ අභාවය සිදුවූයේ භාතිය, පළමුවන දීගදන්තු, රේවත, බරණ සහ පරාක්‍රම වැනි ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ ඇතුන් රැසකගේ අවාසනාවන්ත මිය යෑම් වලින් පසුවය.
සොබාදහමට ආදරය කරන අයට, ඡායාරූප ශිල්පීන්ට සහ ජාතික උද්‍යාන ආශ්‍රිතව ජීවත්වන ජනතාවට මෙම ඇතුන් යනු නිකම්ම නිකම් සතුන් පිරිසක් නොවේ. ඇතුන්ගේ වෙනස්ම ආකාරයේ දළ යුගල, සිරුරේ ස්වභාවය සහ හැසිරීම් රටාව නිසා වසර ගණනාවක් තිස්සේම මිනිසුන් ඔවුන්ව වෙන් වෙන් වශයෙන් දැන සිටියහ.
තක්සේරු කිරීම් අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ වන අලි සංඛ්‍යාව 7,000 ත් 7,500 ත් අතර ප්‍රමාණයක් වේ. නමුත් මෙරට සිටින පිරිමි අලින්ගෙන් කැපී පෙනෙන තළා දළ පිහිටන්නේ 5% කටත් 6 කටත් අතර ඉතා සුළු පිරිසකට පමණි.
එබැවින්, වැඩිහිටි වියට පත් සෑම ඇත් රජෙකුම ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වාභාවික උරුමයේ ඉතා වටිනා සහ කැපී පෙනෙන කොටසක් නියෝජනය කරයි.
එමෙන්ම, කෘෂිකාර්මික කටයුතු ව්‍යාප්ත වීම, වනාන්තර අහිමි වීම, අන්තරායකර විදුලි රැහැන් සහ තුවක්කු භාවිතය නිසා ඇතුන්ගේ ජීවිතයට එල්ල වී ඇති තර්ජනය හමුවේ දැනට පවතින වනජීවී ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදවල ඇති අඩුපාඩු ද මෙම අහිමි වීමෙන් පැහැදිලි වේ.
1. භාතිය: නිකවැරටියේ නිහතමානී දැවැන්තයා
මියගිය දිනය: 2025 ජූලි 15 | අනුමාන වයස: අවුරුදු 30–35
නිකවැරටිය, මහව සහ ඒ අවට වනාන්තර ප්‍රදේශවල සැරිසැරූ භාතිය, කලාපයේ ජනතාව අතර ඉතා ප්‍රසිද්ධ ඇතෙකි.
නිහතමානී හැසිරීම සහ සුවිශේෂී පෙනුම නිසා ආදරය දිනා සිටි මෙම ඇතා, දරුණු වෙඩි තුවාලයකට ලක්වීමෙන් පසු බේරාගැනීමට විශාල මෙහෙයුමක් දියත් කෙරිණි.
මුල් විස්තරවල සඳහන් වන්නේ 2024 අභාගයේදී ලැබූ තුවාලයක් සමග භාතිය මාස අටකට වඩා වැඩි කාලයක් වේදනා වින්ද බවයි. නමුත් සමකාලීන වාර්තාවල දැක්වෙන්නේ 2025 මුල් භාගයේදී භාතිය බරපතල තුවාල ලබා ඇති බවත්, ඉන් එක් තුවාලයක් වෙඩි පහරක් හේතුවෙන් ඇති වූවක් වන අතර එමගින් ඔහුගේ ඉදිරි පාදය දැඩි ලෙස හානියට පත්ව තිබූ බවත්ය.
පොල්පිතිගම ප්‍රදේශයේ වතුර පිරුණු වළකට ඇද වැටීමෙන් පසු භාතියගේ තත්ත්වය තවත් අසාධ්‍ය තත්වයට පත් විය.
වනජීවී පශු වෛද්‍යවරුන්, විශ්වවිද්‍යාල විශේෂඥයන් සහ ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව එක්ව ප්‍රතිකාර, ආහාර, ජලය සහ ශාරීරික සහාය ලබා දෙමින් භාතියගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමට මහත් වෙහෙසක් දැරූහ.
එහෙත් එම සියලු උත්සාහයන් ව්‍යාර්ථ කරමින් භාතිය 2025 ජූලි 15 වනදා උදෑසන මියගියේය.
දීර්ඝ කාලයක් එකතැන පසුවීම නිසා භාතියගේ මාංශ පේශී ක්ෂය වීම සහ රුධිර ගමනාගමනය අඩාල වීම මරණයට හේතුව ලෙස පශු වෛද්‍ය වාර්තා සඳහන් කළේය.
භාතියගේ මරණයෙන් පෙන්නුම් කෙරුණේ, වෙඩි පහරකින් සිදුවූ තුවාලයක්, විශේෂයෙන්ම අලියෙකුට සාමාන්‍ය පරිදි ගමන් කිරීමට සහ ආහාර ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයක් ඇති වූ විට, මුල් තුවාලය සිදුවී බොහෝ කාලයකට පසුව වුවද කෙතරම් මාරාන්තික විය හැකිද යන්නයි.
2. පළමුවන දීගදන්තු: කලා වැවේ රජු
මියගිය දිනය: 2024 නොවැම්බර් 28 | අනුමාන වයස: අවුරුදු 45–50
කලාවැව සහ කහල්ල-පල්ලේකැලේ ප්‍රදේශවල සැරිසැරූ ඇතුන් අතරින් වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ඇතෙකු වූයේ පළමුවන දීගදන්තුය.
ඔහුගේ ඉතා දිගු දළ යුගල නිසා වනජීවී ඡායාරූප ශිල්පීන්ගේ සහ සංචාරකයන්ගේ විශේෂ අවධානයක් ඔහුට හිමි විය.
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ගල්කිරියාගම ප්‍රදේශයේ අනිසි ලෙස ඇද තිබූ නීති විරෝධී විදුලි රැහැනක ගැටීමෙන් මෙම ඇතා මියගියේය.
අධි බලැති විදුලි සැර වැදීමෙන් සිදු වූ හෘදයාබාධයක් මරණයට හේතුව බව පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයේදී තහවුරු විය.
මුල් වාර්තාවේ එම විදුලි රැහැනේ වෝල්ටීයතාව වෝල්ට් 23,000 ක් ලෙස සටහන් වුවද, පශු වෛද්‍ය හෝ විදුලි පද්ධති විමර්ශන වාර්තා මගින් එම නිශ්චිත අගය ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් පසුව සැකකරුවෙකු පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.
වගාබිම් ආරක්ෂා කිරීමට යොදාගන්නා අන්තරායකර විදුලි රැහැන් සම්බන්ධයෙන් සමාජය තුළ දැඩි කතාබහක් සහ විවේචනයක් ඇති කිරීමට දීගදන්තුගේ මරණය හේතු විය.
වසර ගණනාවක් වනාන්තරයේ ජීවත් වූ සතෙකු, අලි ඇතුන් නිතර ගමන් කරන ප්‍රදේශයකදී මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද අනතුරක් හේතුවෙන් මෙසේ මරණයට පත් විය.
3. බරණ: නාමල් උයනේ ඇත් රජු
මියගිය බව වාර්තා වූයේ: 2022 ජූලි | අනුමාන වයස: අවුරුදු 40–45
කලාවැව සහ ජාතික නාමල් උයන ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව සැරිසැරූ බරණ යනු තවත් ප්‍රසිද්ධ ඇත් රජෙකි.
ඔහුගේ රාජකීය පෙනුම සහ දළ පිහිටීම නිසා බොහෝ දෙනාගේ ආදරය මෙම ඇතාට හිමි විය.
වගාබිම් ආරක්ෂා කිරීමට ඇද තිබූ විදුලි රැහැනක ගැටීමෙන් බරණගේ ජීවිතය ද අහිමි වූ බව වාර්තා වේ.
වනජීවී නිලධාරීන් පැමිණෙන විට බරණගේ සිරුරේ පිළිස්සුම් තුවාල තිබූ බව ද සඳහන් වේ.
විදුලි සැර වැදීමෙන් මියගිය ඇතුන් අතර බරණගේ නම ද ඉහළින්ම පැවතුණද, ඔහුගේ මරණය සිදුවූ නිශ්චිත දිනය සහ වෛද්‍ය වාර්තා පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු තහවුරු කරගත යුතුව ඇත.
කෙසේ වෙතත්, රක්ෂිත වනාන්තර සහ ගම්මාන අතර සැරිසරන අලින් මුහුණ දෙන දරුණු අවදානම බරණගේ කතාවෙන් ද ගම්‍ය වේ.
4. රේවත: කලා වැවේ අහිංසක ඇත් රජු
මියගිය දිනය: 2021 මාර්තු 9 | වාර්තා වූ වයස: අවුරුදු 50–55 පමණ
කලාවැව සහ බළලු වැව ප්‍රදේශවල සිටි වඩාත්ම ජනප්‍රිය ඇතුන්ගෙන් කෙනෙකි රේවත.
වනජීවී නිලධාරීන් සඳහන් කළේ රේවත කිසි දිනෙක මිනිසුන්ට පහර දුන් හෝ දේපළවලට හානි කළ සතෙකු නොවන බවයි.
2021 මාර්තු 9 වනදා සිදු වූ රේවතගේ හදිසි අභාවය කාගේත් කණගාටුවට හේතු විය.
වනාන්තර රක්ෂිතය ආසන්නයේ තිබූ වගාබිමක අනිසි ලෙස සවි කර තිබූ විදුලි වැටක ගැටීමෙන් රේවත විදුලි සැර වැදී මියගියේය.
වනජීවී නිලධාරීන් සහ පොලිසිය මගින් මේ පිළිබඳ පරීක්ෂණ පැවැත්වූ අතර, ඊට යොදාගත් විදුලි උපකරණ සම්බන්ධයෙන් අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ද ගැනිණි.
නීති විරෝධී ලෙස විදුලිය යොදාගනිමින් සවි කරන වැටවල් වනසතුන්ට කෙතරම් මාරාන්තිකද යන්නට රේවතගේ මරණය ප්‍රබල උදාහරණයක් විය.
රේවතගේ සමුගැනීම වඩාත් වේදනාකාරී වූයේ, ඔහු කිසිවෙකුටත් හානියක් නොකළ අහිංසක සතෙකු වූ බැවිනි.
5. සංඛ: කාවන්තිස්සගේ සමීපතම සගයා
මියගිය බව වාර්තා වූයේ: 2022 දී
සංඛ යනු කාවන්තිස්ස ඇතා සමග නිතර එකට සැරිසරද්දී ඡායාරූපයට නැගුණු තරුණ ඇතෙකි.
ඔවුන් දෙදෙනාගේ මෙම එකතුව ප්‍රදේශයේ අලි ගැන සෙවිල්ලෙන් සිටි පිරිස් අතර ඉතා ප්‍රසිද්ධය.
වනජීවී නිරීක්ෂකයන්ට අනුව, සංඛ මුහුණ දුන් වෙඩි තුවාලයක් නිසා ඔහුගේ පාදයකට හානි සිදු වී ඇවිදීමේ අපහසුතාවක් ඇති විය.
මෙම ආබාධිත තත්ත්වය නිසා සංඛට අන්තරායකාරී භූමි ප්‍රදේශවලින් බේරී යාමට නොහැකි විය.
පසුව සංඛ වළකට ඇද වැටී මියගියේය.
කාවන්තිස්සගේ මරණයට සුළු කාලයකට පෙර නිකුත් වූ වනජීවී වාර්තාවක ද සංඛ ලැබූ වෙඩි තුවාලය සහ අවාසනාවන්ත ලෙස වළට වැටී මියයාම ගැන සඳහන් කර තිබිණි.
කාවන්තිස්සගේ සමීපතම සගයා වූ සංඛ ඉතා දඟකාර ඇතෙකු ලෙස ප්‍රසිද්ධව සිටියේය.
මිනිසුන් නිසා සිදු වූ තුවාල හේතුවෙන් අලින් පසුව මුහුණ දෙන අවාසනාවන්ත අනතුරුවලට සංඛගේ කතාව ද තවත් එක් උදාහරණයකි.
6. යුනිකෝන්: මින්නේරියේ තනි දළ ඇතා
මියගොස් සිටියදී හමු වූයේ: 2025 මාර්තු | වාර්තා වූ වයස: අවුරුදු 40–45
මින්නේරිය සහ කවුඩුල්ල ප්‍රදේශවල සැරිසැරූ මෙම ඇතාට ‘යුනිකෝන්’ යන නම ලැබුණේ ඔහුට තිබුණේ එක් ප්‍රධාන දළයක් පමණක් වූ බැවිනි.
ඔහුගේ මෙම වෙනස් පෙනුම නිසා සංචාරකයන්ගේ සහ සොබාදහමට ආදරය කරන්නන්ගේ දැඩි අවධානයක් ඔහුට හිමි විය.
2025 මාර්තු මාසයේදී මින්නේරිය ජාතික උද්‍යානයේ කටුකැලියාව ප්‍රදේශයේ තිබී මෙම ඇතාගේ සිරුර හමු විය.
ඔහුට වෙඩි තබා ඇති බවට වනජීවී බලධාරීන් සැක කළහ.
යුනිකෝන්ගේ ඉතිරිව තිබූ දළය ගැලවීමට උත්සාහ කර තිබූ බවට ද තොරතුරු වාර්තා වූ අතර, එය දළ ලබාගැනීමේ අරමුණින් කළ එකක්දැයි පරීක්ෂණ පැවැත්වේ.
කෙසේ වෙතත්, යුනිකෝන්ගේ මරණය ද මෙරට සිටින අල්පයක් වූ දළ ඇතුන් අතුරින් තවත් එක් වටිනා සතෙකු අහිමි වීමකි.
7. කෝලිය: මින්නේරියේ කුඩා ඇත් පැටවා
මියගිය බව වාර්තා වූයේ: 2024 දෙසැම්බර්
කෝලිය යනු මින්නේරිය ප්‍රදේශයේ සැරිසැරූ තරුණ ඇතෙකි.
වයස්ගත ඇතුන්ගේ මෙන් ඔහුගේ දළ තවමත් සම්පූර්ණයෙන් වැඩී තිබුණේ නැත.
වාර්තාවලට අනුව කෝලියගේ සිරුර හමු වූයේ මියගොස් සති කිහිපයකට පසුවය. ඒ වන විටත් සිරුර දැඩි ලෙස නරක් වී තිබිණි.
එක දිගට වැදුණු වෙඩි තුවාල නිසා ඇති වූ විසබීජ අසාදනයන් කෝලියගේ මරණයට හේතුව ලෙස පැවසෙයි.
කෙසේ වෙතත්, මේ පිළිබඳ නිල පශු වෛද්‍ය වාර්තාවක් මගින් තහවුරු කරගත යුතුව ඇත.
මෙය තහවුරු වුවහොත්, වෙඩි තුවාල ලබා ප්‍රතිකාර නොලබා අසරණව මියයන කුඩා ඇතුන්ගේ අනාරක්ෂිත බව මෙයින් මනාව පැහැදිලි වේ.
8. කුමන හි හරස් දළ ඇතා
මියගිය බව වාර්තා වූයේ: 2007 ජනවාරි 17
කුමන ප්‍රදේශයෙන් වාර්තා වූ සුවිශේෂී ඇත් රජෙකු වූයේ මෙම ‘කඩ දන්ත’ ඇතාය.
ඔහුගේ දළ දෙක එකිනෙක හරහා යමින් පිහිටා තිබීම නිසා ඔහුට ඉතා දුර්ලභ පෙනුමක් හිමි විය.
ලැබුණු තොරතුරුවලට අනුව මෙම ඇතාට වෙඩි වැදී ඉදිරිපස පාද දෙකටම දරුණු ලෙස හානි සිදු වූ අතර, ඇද වැටීම නිසා කොඳු ඇට පෙළට ද හානි සිදු විය.
දින තුනක් තිස්සේ පැවැති මෙහෙයුමකදී වනජීවී පශු වෛද්‍ය කණ්ඩායම් ඔහුව කෙළින් කර තැබීමට උත්සාහ කළද, එම උත්සාහයන් අසාර්ථක වෙමින් ඇතා මියගියේය.
මෙම සිදුවීමෙන් පෙනී යන්නේ වෙඩි තුවාල ලබා නැගිට ගැනීමට නොහැකිව අසරණ වන විශාල වන ඇතුන් බේරාගැනීම කෙතරම් අභියෝගාත්මකද යන්නයි.
9. පොඩි පූට්ටුවා: යාලෙන් මතකයට එක්වූ ඇත් රජු
මියගිය බව වාර්තා වූයේ: 1980 ගණන්වලදී
යාල ජාතික උද්‍යානයේ සැරිසැරූ ‘පොඩි පූට්ටුවා’ යනු දළ දෙක එකිනෙක පැටලී තිබූ තවත් සුවිශේෂී ඇතෙකි.
1980 ගණන්වලදී දළ ලබාගැනීමේ අරමුණින් ඔහුට වෙඩි තබා ඝාතනය කළ බව වාර්තා වේ.
ඔහුගේ දළ දෙකට සිදුවූයේ කුමක්දැයි අදටත් තොරතුරක් නැත.
දුර්ලභ සහ සුවිශේෂී පෙනුමක් ඇති ඇතුන් වසර ගණනාවක සිට මිනිසුන්ගේ තදබල ආශාවන් සහ දඩයම්කරුවන්ගේ ගොදුරු බවට පත්වන අන්දම පොඩි පූට්ටුවාගේ කතාවෙන් පැහැදිලි වේ.
10. පරාක්‍රම: ගල්ගමුවේ මහා ඇතා
මියගිය බව වාර්තා වූයේ: 2010 නොවැම්බර් 23 | උස: අඩි නවයක් පමණ
‘සියඹලාංගමුවේ මහා ඇතා’ ලෙස ද ප්‍රසිද්ධ වූ පරාක්‍රම, ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි රාජකීයතම ඇත් රජෙකි.
පරාක්‍රමගේ පෙනුම සහ අඩි පහකට වඩා දිගු, සමානව පිහිටි දළ යුගල නිසා ඔහු කාගේත් අවධානය දිනාගත්තේය.
අනෙක් ඇතුන්ට වඩා වෙනස් ලෙස, පරාක්‍රමගේ මරණය සිදුවූයේ වෙඩි තැබීමකින් හෝ විදුලි සැර වැදීමකින් නොව, රජය මගින් සිදු කළ අලි මාරු කිරීමේ මෙහෙයුමකදීය.
ගල්ගමුව ප්‍රදේශයේ ඇති වූ අලි-මිනිස් ගැටුම නිසා ඔහුව අල්ලා වෙනත් ප්‍රදේශයකට ගෙන යාමට බලධාරීන් තීරණය කළහ.
ප්‍රවාහනය කරමින් සිටි ලොරි රථයේ ලෑලි තට්ටුව කැඩී යාම නිසා ඇතාගේ පස්ස පාදයක් එහි සිරවී, ඔහුට කෙළින් සිට ගැනීමට නොහැකි විය.
ඇතාව බේරාගැනීමට උත්සාහ කළද, ප්‍රවාහනය අතරතුරදීම පරාක්‍රම මියගියේය.
ප්‍රවාහනයේදී ඇති වූ අධික මානසික පීඩනය සහ හෘදයාබාධයක් මරණයට හේතුව ලෙස දැක්වුණි.
පරාක්‍රමගේ මරණය, වන අලින් අල්ලා වෙනත් ස්ථානවලට ගෙන යාමේදී සිදුවිය හැකි බරපතල අවදානම ගැන බලධාරීන්ට දුන් විශාල පාඩමක් විය.
කාවන්තිස්ස: අපට අහිමි වූ ඊළඟ දැවැන්තයා
මියගිය දිනය: 2026 ඔක්තෝබර් 16 | වේලාව: සවස 6.18 ට පමණ
කාවන්තිස්සගේ අභාවයත් සමග මෙරටට අහිමි වූ මහා ඇතුන්ගේ ලැයිස්තුවට තවත් නමක් එක් විය.
සැප්තැම්බර් 24 වනදා සිට ඔහුගේ දකුණු ඉදිරිපස පාදයට වැදී තිබූ වෙඩි තුවාලයකට පශු වෛද්‍යවරු ප්‍රතිකාර කරමින් සිටියහ.
තුවාලය යම් තරමකට සුව අතට හැරුණද, පසුව ඇති වූ සංකූලතා සහ ආහාර ගැනීම නතර කිරීම නිසා කාවන්තිස්සගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පිරිහුණි.
ඔක්තෝබර් 16 වනදා සියාඹලාංගමුව ප්‍රදේශයේ ඇද වැටී සිටියදී හමු වූ කාවන්තිස්ස, එදින සවස මියගියේය.
මරණයට නිශ්චිත හේතුව සෙවීම සඳහා පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට නියමිතව තිබිණි.
කාවන්තිස්සගේ සමුගැනීම වඩාත් සංවේදී වන්නේ, ඔහුගේ සමීපතම සගයා වූ සංඛ ද මීට පෙර වෙඩි තුවාල ලබා මෙලෙසම මියගොස් තිබූ බැවිනි.
තනි ඇතුන්ගේ මරණයෙන් එහා ගිය මහා විපතක්
ප්‍රසිද්ධ ඇතුන් අහිමි වීම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින දරුණු අලි-මිනිස් ගැටුමේ එක් පැත්තක් පමණි.
වෙඩි තැබීම්, නීති විරෝධී විදුලි වැටවල්, හක්කපටස්, වස දීම් සහ අනතුරුවලින් වසරකට අලින් විශාල ප්‍රමාණයක් මියයති. එමෙන්ම අලින් ගම්වැදීම නිසා අහිංසක මිනිස් ජීවිත ද අහිමි වේ.
2026 ඔක්තෝබර් මාසයේ වාර්තාවලට අනුව, 2019 වසරේ සිට වසරකට සාමාන්‍යයෙන් අලින් 402 ක් සහ මිනිසුන් 138 ක් පමණ අලි-මිනිස් ගැටුම නිසා ජීවිතක්ෂයට පත්වෙති.
මෙම තර්ජනය ඇතුන්ට පමණක් සීමා වී නැත. ගැහැණු සතුන්, ඇත් පැටවුන් සහ දළ නැති අලින් ද වනාන්තර අහිමි වීම සහ මංපෙත් ඇහිරීම නිසා දිනපතා මෙම අනතුරට මුහුණ දෙති.
එබැවින් අලින් ආරක්ෂා කිරීම යනු සතෙකු මියගිය පසු කණගාටු වීම පමණක් නොවේ.
අලින්ට ගමන් කිරීමට අලි මංකඩවල් සුරක්ෂිත කිරීම, නීති විරෝධී විදුලි රැහැන් ඉවත් කිරීම, තුවාල ලබන සතුන්ට වහා ප්‍රතිකාර කිරීම සහ ගොවි ජනතාවගේ වගාබිම් ආරක්ෂා කිරීමට ප්‍රායෝගික විසඳුම් ලබාදීම වහාම කළ යුතුව ඇත.
මහජනතාව ලෙස ඔබට කළ හැක්කේ කුමක්ද?
- නීති විරෝධී විදුලි රැහැන් ගැන දැනුම් දෙන්න: නීති විරෝධී ලෙස ඇද ඇති විදුලි රැහැන් ගැන දුටුවහොත් වහාම පොලිසියට, වනජීවී කාර්යාලයට හෝ විදුලිබල මණ්ඩලයට දැනුම් දෙන්න. කිසිවිටෙකත් ඒවාට අත තැබීමට හෝ ඉවත් කිරීමට යන්න එපා. වනජීවී හදිසි ඇමතුම් අංකය (1992) නිවැරදිදැයි තහවුරු කරගෙන ඇමතුමක් ලබා දෙන්න.
- තුවාල වූ සතුන් ගැන දැනුම් දෙන්න: වනාන්තර ආශ්‍රිතව වෙඩි ශබ්ද ඇසුණහොත් හෝ තුවාල ලැබූ අලියෙකු දුටුවහොත් වහාම ළඟම ඇති වනජීවී කාර්යාලයට දැනුම් දෙන්න. සතුන් අසලට යාමෙන් හෝ වනජීවී මෙහෙයුම්වලට බාධා කිරීමෙන් වළකින්න.
- සාධනීය ලෙස ජනතාව දැනුවත් කරන්න: අලි-මිනිස් ගැටුම් පවතින ප්‍රදේශවල ජනතාව අතර අලින් සුරැකීමේ වැදගත්කම ගැන නිවැරදි තොරතුරු ප්‍රචාරය කරන්න. මිනිසුන් සහ අලින් අතර ගැටුම් ඇති කරගන්නවාට වඩා ආරක්ෂිත ක්‍රමවේද අනුගමනය කිරීමට ජනතාව උනන්දු කරවන්න.
අපට නැවත ගෙන ආ නොහැකි දැවැන්තයෝ
භාතිය, දීගදන්තු, බරණ, රේවත, සංඛ, යුනිකෝන්, කෝලිය, කුමන හි හරස් දළ ඇතා, පොඩි පූට්ටුවා සහ පරාක්‍රම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තරවල සැරිසැරූ, අදටත් අපේ මතකයේ රැඳී සිටින අභිමානවත් ඇත් රජුන්ය.
මෙම ඇතුන්ගේ මරණයන්ගෙන් ඇතැම් ඒවා පශු වෛද්‍ය වාර්තා මගින් තහවුරු වී ඇති අතර, තවත් සමහරක් තොරතුරු ඉතිහාසයේ ලියැවුණු සටහන් ලෙස පවතී.
මේ සියල්ලන්ගෙන්ම කියැවෙන්නේ මෙරට වනාන්තරවලට අභිමානයක් එකතු කළ, මිනිසුන්ගේ සිත් දිනාගත් වටිනා සතුන් පිරිසක් අපට අහිමි වූ බවයි.
දැන් කාවන්තිස්ස ද එම අතීතයට එකතු වී හමාරය.
දැන් ශ්‍රී ලංකාව හමුවේ ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ මියගිය ඇතුන් ගැන වැලපීම නතර කර, තවමත් අපේ වනාන්තර, වැව් අමුණු සහ ගම්මාන ආශ්‍රිතව ජීවත්වන ඉතිරි ඇතුන් ටික හෝ ආරක්ෂා කරගැනීමයි.
අප ගන්නා සෑම සාර්ථක ක්‍රියාමාර්ගයක්ම, ඉවත් කරන සෑම නීති විරෝධී විදුලි රැහැනක්ම සහ ආරක්ෂා කරන සෑම අලි මංකඩක්ම, තවත් අභිමානවත් ඇත් රජෙකුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමට අනිවාර්යයෙන්ම හේතු වනු ඇත.
අපට අහිමි වූ ඇතුන් නැවත ලබාගත නොහැක. නමුත් තවත් ඇතුන් කී දෙනෙකු අපට අහිමි වීමට ඉඩ හරින්නේද යන්න තීරණය කිරීමේ බලය තවමත් අප සතුව පවතී.
