
ලොව පුරා පුද්ගලයන් ඉලක්ක කරමින් දැවැන්ත මූල්ය වංචා සිදුකරන ජාත්යන්තර සයිබර් අපරාධ ජාලයන් සිය මෙහෙයුම් සඳහා ශ්රී ලංකාව භාවිත කරන බවට තොරතුරු අනාවරණය වෙමින් තිබේ. විදේශිකයන් සිය ගණනක් සහ නවීන පරිගණක උපකරණ රැසක් පොලිස් වැටලීම්වලදී අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණද, එම ජාවාරම් සම්බන්ධයෙන් අධිකරණය හමුවේ ප්රමාණවත් සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීමේදී මෙරට විමර්ශන අංශ බරපතළ අභියෝගයකට මුහුණ දී සිටින බව වාර්තා වේ.

චීන අධිකරණ ලේඛනවල සඳහන් තොරතුරු අනුව, අවම වශයෙන් 2020 වසරේ සිට ශ්රී ලංකාව කේන්ද්ර කරගනිමින් මෙවැනි සයිබර් වංචා මෙහෙයුම් ක්රියාත්මක වී තිබේ. එහෙත් නීතිමය සීමාවන්, තාක්ෂණික පහසුකම්වල හිඟය සහ විමර්ශන ක්රියාවලියේ පවතින දුර්වලතා හේතුවෙන් සැකකරුවන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීම අසීරු වී ඇති අතර, ඇතැම් අවස්ථාවල ඔවුන් පිටුවහල් කිරීමට පමණක් බලධාරීන්ට සිදුව තිබේ.
මෙම තත්ත්වය ශ්රී ලංකාවේ සයිබර් අපරාධ විමර්ශන හැකියාව, පවතින නීතිවල ප්රමාණවත්භාවය සහ ජාත්යන්තර අපරාධ ජාලයන්ට එරෙහිව නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳ බරපතළ ප්රශ්න මතු කරයි.
වැටලීම්වලින් උපකරණ හමුවුණත් විමර්ශන අතරමඟ නවතී
පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසයේ (CCID) අධ්යක්ෂ, සහකාර පොලිස් අධිකාරී චන්දිම අරුමප්පෙරුම පෙන්වා දී ඇත්තේ, ඇතැම් වැටලීම්වලදී ජංගම දුරකථන සහ ලැප්ටොප් පරිගණක 200ක් පමණ සොයාගන්නා නමුත් ඒ සියල්ල විධිමත්ව පරීක්ෂා කිරීමට අවශ්ය තාක්ෂණික පහසුකම් මෙරට විමර්ශන අංශ සතුව නොමැති බවයි.
මෙලෙස අත්අඩංගුවට ගන්නා උපකරණ අතරින් සීමිත ප්රමාණයක් පමණක් සාම්පල වශයෙන් රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව හෝ ශ්රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්රතිචාර සංසදය (Sri Lanka CERT) වෙත යොමු කිරීමට සිදුවන බව සඳහන් වේ.
කෙසේ වෙතත්, අධිකරණ ක්රියාමාර්ග සඳහා අත්යවශ්ය වන ඩිජිටල් වෝහාරික පරීක්ෂණ වාර්තා ලබාගැනීම ප්රමාද වීම විමර්ශන ඉදිරියට ගෙන යාමට ප්රධාන බාධාවක් වී තිබේ.
අවශ්ය මෘදුකාංග බලපත්ර නොමැතිවීම, විශාල දත්ත ප්රමාණයක් සුරක්ෂිතව ගබඩා කිරීමේ පහසුකම් ප්රමාණවත් නොවීම සහ චීන භාෂා පරිවර්තකයන්ගේ හිඟය මෙම ගැටලුව තවදුරටත් සංකීර්ණ කර ඇත.
ඇතැම් අවස්ථාවල අත්අඩංගුවට ගන්නා පරිගණක උපකරණ සුරක්ෂිතව තැන්පත් කිරීමට ප්රමාණවත් ඉඩකඩ නොමැති බැවින්, වැටලීම් සිදුකළ නිවාස හෝ කාර්යාල පරිශ්රවලම එම උපකරණ මුද්රා තබා ආරක්ෂා කිරීමට නිලධාරීන්ට සිදුව ඇති බව ද වාර්තා වේ.
මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ සයිබර් අපරාධයක් සිදුවූ බවට සැකයක් ඇතිකරන උපකරණ සොයාගැනීම සහ එම උපකරණ මඟින් අපරාධයක් සිදුවූ බව අධිකරණය හමුවේ ඔප්පු කිරීම අතර විශාල පරතරයක් පවතින බව පැහැදිලි වේ.
ආදර සබඳතා මුවාවෙන් සිදුවන කෝටි ගණනක වංචා
ශ්රී ලංකාව තුළ ක්රියාත්මක වූ බවට සැකකෙරෙන සයිබර් වංචා අතර, සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ ව්යාජ ආදර සබඳතා ගොඩනඟා පුද්ගලයන්ගේ විශ්වාසය දිනාගෙන මුදල් වංචා කිරීමේ ක්රමවේදයට විශේෂ ස්ථානයක් හිමිවේ.
ජාත්යන්තරව ‘Pig-butchering’ ලෙස හැඳින්වෙන මෙම වංචා ක්රමයේදී අපරාධකරුවන් පළමුව වින්දිතයන් සමඟ සමීප සබඳතා ගොඩනඟා ගනී. අනතුරුව ආයෝජන අවස්ථා හෝ ඉහළ ලාභ ලබාදෙන බවට පොරොන්දු වෙමින් ඔවුන්ගෙන් විශාල මුදල් ප්රමාණයක් ලබාගැනීමට උත්සාහ කරයි.
මෙවැනි මෙහෙයුම් සඳහා විවිධ භාෂා කතා කරන පුද්ගලයන් සහ තාක්ෂණික දැනුම ඇති සේවකයන් යොදාගන්නා බවට ද තොරතුරු අනාවරණය වී තිබේ.
පසුගිය මැයි මාසයේ කොල්ලුපිටියේ සුඛෝපභෝගී නිවාස සංකීර්ණයක සිදුකළ වැටලීමකදී වියට්නාම ජාතිකයන් 74 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම මෙම ජාත්යන්තර සයිබර් ජාලයන්ගේ ක්රියාකාරිත්වය පිළිබඳ අවධානය තවදුරටත් වැඩි කිරීමට හේතු විය.
අදාළ මෙහෙයුම ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන රටවල පුද්ගලයන් ඉලක්ක කරගෙන ක්රියාත්මක වූ බවට තොරතුරු අනාවරණය වී ඇති අතර, භාෂා පරිවර්තන කටයුතු සඳහා පේරු රාජ්යයේ කාන්තාවක ද ශ්රී ලංකාවට ගෙන්වාගෙන තිබූ බව සඳහන් වේ.
මෙම සිදුවීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙවැනි ජාවාරම් එක් රටකට හෝ එක් ජාතිකත්වයකට සීමා නොවී, විවිධ රටවල පුද්ගලයන් සහ තාක්ෂණික පහසුකම් සම්බන්ධ කරගත් ජාත්යන්තර මෙහෙයුම් ලෙස ක්රියාත්මක විය හැකි බවයි.
චීන අධිකරණ තීන්දු හෙළිකරන ශ්රී ලංකා සම්බන්ධතා
2019 සිට 2024 දක්වා කාලය තුළ චීන අධිකරණවලින් ලබාදුන් නඩු තීන්දු පහක ශ්රී ලංකාවට සම්බන්ධ සයිබර් වංචා මෙහෙයුම් පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් වන බව වාර්තා වේ.
එම තොරතුරුවලට අනුව, 2020 වසරේදී චීන ජාතිකයන් හත්දෙනෙකු ශ්රී ලංකාවට පැමිණ ක්රියාත්මක කළ බව සඳහන් ආයෝජන වංචාවකින් පුද්ගලයන් පස්දෙනෙකුට ඇමෙරිකානු ඩොලර් 365,000කට අධික මුදලක් අහිමි වී තිබේ.
එසේම, පිලිපීනයේ ක්රියාත්මක වූ ‘Oriental Group’ හෙවත් ‘KG Group’ නම් සංවිධානය 2024 ඔක්තෝබර් මාසය වන විට සිය මෙහෙයුම් ශ්රී ලංකාව වෙත මාරුකර තිබූ බවට ද තොරතුරු අනාවරණය වී ඇත.
ඊට අමතරව, ‘Chuangshi Technology’ නමින් හඳුන්වන ආයතනයක් කොළඹ කේන්ද්ර කරගනිමින් පුද්ගලයන් බඳවාගැනීමේ කටයුතු සිදුකර ඇති බව චීන අධිකරණ ලේඛනවල සඳහන් වේ.
මෙම තොරතුරු මඟින් ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තර සයිබර් වංචා ජාලයන්ගේ මෙහෙයුම් සඳහා භාවිත කර ඇති බවට වැදගත් කරුණු ඉදිරිපත් වුවද, එම එක් එක් සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මෙරට නීතිය යටතේ අපරාධ වගකීම තහවුරු කිරීම වෙනම නීතිමය ක්රියාවලියකි.
නීතියේ සීමාවන් නිසා සැකකරුවන්ට දඬුවම් ලබාදීම අසීරු වෙයි
මෙරට සිට විදේශයන්හි පුද්ගලයන් ඉලක්ක කරගෙන සිදුකරන සයිබර් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීමේදී පවතින නීතිමය සීමාවන් ද ප්රධාන ගැටලුවක් බවට පත්ව තිබේ.
විමර්ශකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, 2007 අංක 24 දරන පරිගණක අපරාධ පනත යටතේ මෙවැනි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීමේදී නීතිය ක්රියාත්මක වන භෞමික සීමාව සහ ඩිජිටල් සාක්ෂි අර්ථකථනය කිරීම පිළිබඳ ගැටලු මතුව ඇත.
විශේෂයෙන්ම අපරාධයට සම්බන්ධ පරිගණක සර්වර් විදේශයන්හි පිහිටා තිබීම, දත්ත සංකේතනය කර තිබීම සහ අදාළ ගිණුම්වලට ප්රවේශ වීමට අවශ්ය මුරපද ලබාගැනීමට නොහැකිවීම විමර්ශන කටයුතු සංකීර්ණ කරයි.
ඇතැම් අවස්ථාවල සැකකරුවන් දුරස්ථව සර්වර් පද්ධති අක්රිය කිරීම හෝ ඩිජිටල් තොරතුරු වෙත ප්රවේශය අවහිර කිරීම හේතුවෙන් වැදගත් සාක්ෂි සොයාගැනීම ද අභියෝගයක් වී තිබේ.
එමෙන්ම, විදේශ රටවල සිටින වින්දිතයන්ගෙන් සාක්ෂි ලබාගැනීම සහ විදේශීය තාක්ෂණික සේවා සපයන්නන්ගෙන් අවශ්ය දත්ත ලබාගැනීම සඳහා ජාත්යන්තර සහයෝගීතාව අවශ්ය වීම ද විමර්ශන ප්රමාද වීමට හේතු විය හැකිය.
මෙම ගැටලු හේතුවෙන් සයිබර් වංචා සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට ගන්නා ඇතැම් විදේශිකයන්ට එරෙහිව අපරාධ චෝදනා සනාථ කිරීම වෙනුවට, වීසා කොන්දේසි උල්ලංඝනය කිරීමේ පදනම මත ඔවුන් පිටුවහල් කිරීමට බලධාරීන්ට සිදුව ඇති බව වාර්තා වේ.
වැටලීම් පමණක් ප්රමාණවත්ද?
සයිබර් අපරාධ ජාලයන්ට එරෙහිව ක්රියාත්මක වීමේදී සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ පරිගණක උපකරණ භාරයට ගැනීම වැදගත් පියවරක් වුවද, එය සාර්ථක විමර්ශනයක අවසානය නොවේ.
අත්අඩංගුවට ගන්නා උපකරණවල ඇති දත්ත විද්යාත්මකව පරීක්ෂා කිරීම, ඒවායේ සාක්ෂිමය වටිනාකම ආරක්ෂා කිරීම සහ අධිකරණය පිළිගන්නා ආකාරයට වාර්තා ඉදිරිපත් කිරීම ද අත්යවශ්ය වේ.
ඒ සඳහා නවීන ඩිජිටල් වෝහාරික පරීක්ෂණාගාර, පුහුණු විමර්ශකයන්, භාෂා පරිවර්තන පහසුකම් සහ විදේශීය නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතන සමඟ කාර්යක්ෂම සම්බන්ධීකරණයක් අවශ්ය වේ.
එසේම, දැනට පවතින පරිගණක අපරාධ නීති ජාත්යන්තරව ක්රියාත්මක වන නවීන සයිබර් වංචා ක්රමවලට ප්රතිචාර දැක්වීමට ප්රමාණවත්ද යන්න පිළිබඳ සමාලෝචනයක් සිදුකිරීම ද වැදගත් වේ.
කෙසේ වෙතත්, නීති සංශෝධනය කිරීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවන අතර, ඒවා ක්රියාත්මක කිරීමට අවශ්ය තාක්ෂණික සහ ආයතනික හැකියාවන් ද එකවර ශක්තිමත් කළ යුතුය.
ශ්රී ලංකාව සයිබර් අපරාධකරුවන්ගේ ආරක්ෂිත මධ්යස්ථානයක් වෙයිද?
ජාත්යන්තර සයිබර් වංචා ජාලයන් ශ්රී ලංකාව සිය මෙහෙයුම් සඳහා භාවිත කරන බවට මතුව ඇති තොරතුරු රටේ නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ පද්ධතියට බරපතළ අභියෝගයක් එල්ල කර තිබේ.
මෙවැනි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන ආරම්භ කළද, ප්රමාණවත් ඩිජිටල් සාක්ෂි නොමැතිවීම හෝ නීතිමය ගැටලු හේතුවෙන් නඩු ඉදිරියට ගෙන යාමට නොහැකි වන්නේ නම්, එය ජාත්යන්තර අපරාධ ජාලයන්ට මෙරට භාවිත කිරීම සඳහා අවස්ථාවක් නිර්මාණය කළ හැකිය.
විදේශිකයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ පිටුවහල් කිරීම මඟින් තාවකාලිකව ඇතැම් මෙහෙයුම් නතර කළ හැකි වුවද, එම ජාලයන්ගේ සංවිධායකයන්, මූල්ය ගනුදෙනු සහ ජාත්යන්තර සම්බන්ධතා හඳුනාගැනීමට නොහැකි වුවහොත් ගැටලුව දිගටම පැවතිය හැකිය.
එබැවින් ශ්රී ලංකාව හමුවේ ඇති සැබෑ අභියෝගය වන්නේ සයිබර් අපරාධකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම පමණක් නොව, ඔවුන්ට එරෙහි චෝදනා විධිමත් සාක්ෂි මඟින් අධිකරණය හමුවේ තහවුරු කළ හැකි විමර්ශන පද්ධතියක් ගොඩනැගීමයි.
එසේ නොවුවහොත්, ජාත්යන්තර සයිබර් අපරාධ ජාලයන්ට එරෙහිව සිදුකරන වැටලීම් සංඛ්යාව ඉහළ ගියද, ඒවාට සම්බන්ධ පුද්ගලයන් නීතිය හමුවේ වගවීමට ලක්කිරීම ශ්රී ලංකාවට තවදුරටත් අභියෝගයක් වනු ඇත.




