
උදෑසන රැකියාවට යාමටත්, සවස සේවය නිමවා නිවස බලා පැමිණීමටත් පැය දෙක තුනක් මාර්ග තදබදයේ සිරවී සිටීම මෙරට නාගරික ජනතාවගේ දෛනික ජීවිතයේ සාමාන්ය අත්දැකීමක් බවට පත්ව තිබේ. මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් සිදුවන ඉන්ධන නාස්තිය මෙන්ම වටිනා මිනිස් ශ්රමය සහ කාලය අපතේ යාමෙන් ජාතික ආර්ථිකයට එල්ල වන බලපෑම ද සුළුපටු නොවේ.
මෙම ගැටලුවට තිරසාර විසඳුම් සෙවීමේ අරමුණින් චීනයේ බීජිං සහ කුන්මිං නගරවල නාගරික ප්රවාහන කළමනාකරණය පිළිබඳ විශේෂ පුහුණුවක් ලැබූ ශ්රී ලාංකික ඉංජිනේරුවන් සහ රාජ්ය නිලධාරීන් පිරිසක් කොළඹදී විශේෂ සාකච්ඡාවකට එක්ව තිබේ.
චීන ආධාර පුහුණු ආදි ශිෂ්ය සංගමය සහ ශ්රී ලංකාවේ චීන තානාපති කාර්යාලය එක්ව සංවිධානය කළ මෙම වැඩමුළුවේදී ප්රධාන අවධානය යොමුව ඇත්තේ මෙරට මාර්ග පද්ධතියට ගැළපෙන, කෙටි කාලයක් තුළ ක්රියාත්මක කළ හැකි ප්රායෝගික විසඳුම් හඳුනාගැනීම කෙරෙහිය.

බස් සහ ත්රිරෝද රථ සඳහා විශේෂ මංතීරු
මෙම සාකච්ඡාවේදී ඉදිරිපත් වූ ප්රධාන යෝජනාවක් වන්නේ පොදු බස් රථ සහ ත්රිරෝද රථ සඳහා මහාමාර්ගවල විශේෂිත මංතීරු (Dedicated Lanes) හඳුන්වා දීමයි.
ප්රවාහන, මහාමාර්ග සහ නාගරික සංවර්ධන අමාත්යාංශයේ ඉංජිනේරු සදීප අරිත් පෙන්වා දී ඇත්තේ, නිශ්චිත වාහන කාණ්ඩ සඳහා වෙන්වූ මංතීරු ක්රමවේදය චීනයේ නාගරික රථවාහන තදබදය කළමනාකරණය කිරීමේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකර ඇති බවයි.
චීනයේ අත්දැකීම් ශ්රී ලංකාවේ මාර්ග පද්ධතියට ගැළපෙන පරිදි යොදාගැනීමෙන් මෙරට නාගරික රථවාහන තදබදය අවම කිරීමට හැකිවනු ඇතැයි ඔහු විශ්වාසය පළ කර තිබේ.
විශේෂයෙන්ම පොදු ප්රවාහන සේවා සඳහා ප්රමුඛතාව ලබාදීමෙන් බස් රථවල ගමන් කාලය අඩුකර ගැනීමටත්, මගීන්ට වඩාත් කාර්යක්ෂම සේවාවක් සැපයීමටත් හැකියාව ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
අතීත අත්හදා බැලීම්වලින් උගත යුතු පාඩම්
ශ්රී ලංකාවට බස් ප්රමුඛතා මංතීරු ක්රමය අලුත් සංකල්පයක් නොවේ. මීට පෙරද කොළඹ ඇතුළු ප්රධාන මාර්ග කිහිපයක බස් ප්රමුඛතා මංතීරු ක්රියාත්මක කිරීමට උත්සාහ ගෙන තිබුණි.
එහෙත් නිසි අධීක්ෂණයක්, නීති ක්රියාත්මක කිරීමේ අඛණ්ඩතාවක් සහ ප්රමාණවත් කළමනාකරණයක් නොමැතිවීම හේතුවෙන් එම වැඩපිළිවෙළ දිගුකාලීනව පවත්වාගෙන යාම අභියෝගයක් බවට පත්විය.
නව යෝජනාව ක්රියාත්මක කිරීමේදී ද සැලකිල්ලට ගත යුතු ප්රායෝගික ගැටලු කිහිපයක් පවතී.
විශේෂයෙන්ම බස් රථ සහ ත්රිරෝද රථ එකම විශේෂ මංතීරුවක ධාවනය කරවීමේදී ඒවායේ වේගය, මගීන් නංවා ගැනීම සහ බැස්සවීම, මාර්ගයට ඇතුළුවීම සහ පිටවීම වැනි කරුණු නිසි ලෙස කළමනාකරණය කළ යුතුය.
සාපේක්ෂව වැඩි වේගයකින් ධාවනය වන බස් රථ සහ අඩු වේගයකින් ගමන් කරන ත්රිරෝද රථ එකම මංතීරුවක් භාවිත කිරීමෙන් නව රථවාහන අවහිරතා හෝ ආරක්ෂාව සම්බන්ධ ගැටලු මතුවීමේ හැකියාව ද නොසලකා හැරිය නොහැකිය.
එබැවින් මෙම යෝජනාව සාර්ථක කරගැනීමට නම් මාර්ගවල පළල, වාහන ධාරිතාව, මගී අවශ්යතා සහ රථවාහන ගමනාගමන රටාවන් පිළිබඳ විද්යාත්මක අධ්යයනයක් සිදුකිරීම අත්යවශ්ය වේ.
ශ්රී ලංකාවේ ප්රවාහන නවීකරණයට චීනයේ සහාය
මෙම වැඩමුළුවේදී අදහස් දැක්වූ චීන තානාපති කාර්යාලයේ උපදේශක ටෑන්ග් යැන්ඩි සඳහන් කර ඇත්තේ, ප්රවාහන ක්ෂේත්රය ශ්රී ලංකාව සහ චීනය අතර පවතින ප්රායෝගික සහයෝගීතාවයේ වැදගත් අංශයක් බවයි.
චීනයේ නාගරික ප්රවාහන කළමනාකරණ අත්දැකීම් සහ තාක්ෂණික දැනුම ශ්රී ලංකාවේ ප්රවාහන පද්ධතිය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා යොදාගැනීමේ හැකියාව මෙම වැඩසටහන මඟින් අවධානයට ලක්ව තිබේ.
මේ අතර, ප්රවාහන, මහාමාර්ග සහ නාගරික සංවර්ධන අමාත්යාංශයේ ලේකම් ආසිරි කරුණාවර්ධන සඳහන් කර ඇත්තේ, මෙම පුහුණුවෙන් මෙරට නිලධාරීන් ලබාගත් ජාත්යන්තර අත්දැකීම් ශ්රී ලංකාවේ පොදු ප්රවාහන සේවය නවීකරණය කිරීම සඳහා සෘජුවම යොදාගැනීමට අපේක්ෂා කරන බවයි.
එමඟින් විදේශීය පුහුණු වැඩසටහන්වලින් ලබාගන්නා දැනුම ප්රායෝගික ප්රතිපත්ති සහ සංවර්ධන වැඩසටහන් බවට පරිවර්තනය කිරීමේ වැදගත්කම ද ඉස්මතු වේ.
සාමාන්ය මගියාට ලැබෙන ප්රතිලාභ
මාර්ග තදබදය අවම කිරීම යනු වාහනවල ගමන් වේගය වැඩි කිරීම පමණක් නොවේ. එය ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය සහ රටේ ආර්ථික ක්රියාකාරිත්වය සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වන කරුණකි.
දිනපතා මාර්ග තදබදයේ ගතකරන කාලය අඩුකර ගැනීමට හැකිවුවහොත්, ඉන්ධන පරිභෝජනය අවම කිරීම, ප්රවාහන වියදම් පාලනය කිරීම, සේවක ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීම සහ මගීන්ගේ මානසික පීඩනය අවම කිරීම වැනි ප්රතිලාභ රැසක් අත්කරගත හැකි වනු ඇත.
විශේෂයෙන්ම පොදු ප්රවාහනය භාවිත කරන ජනතාවට විශ්වාසදායක සහ කාලසටහනකට අනුව ක්රියාත්මක වන ප්රවාහන සේවාවක් ලබාදීමට හැකිවීම මෙම වැඩපිළිවෙළේ වැදගත් ප්රතිඵලයක් විය හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, එවැනි ප්රතිලාභ සැබෑ ලෙසම ලබාගැනීමට නම් යෝජිත මංතීරු ක්රමවේදය නිසි සැලසුමක් යටතේ ක්රියාත්මක කිරීම සහ එහි ප්රතිඵල අඛණ්ඩව ඇගයීම අත්යවශ්ය වේ.
යෝජනාවලින් ඔබ්බට ගිය ප්රායෝගික විසඳුමක් අවශ්යයි
ශ්රී ලංකාවේ නාගරික මාර්ග තදබදය වසර ගණනාවක් පුරා විසඳුම් සොයමින් පවතින ගැටලුවකි. විවිධ අවස්ථාවලදී නව ප්රවාහන සැලසුම් සහ යෝජනා ඉදිරිපත් වුවද, ඒවායේ සාර්ථකත්වය තීරණය වන්නේ ප්රායෝගික ක්රියාත්මක කිරීම මතය.
චීනයෙන් ලබාගත් අත්දැකීම් මත පදනම් වූ මෙම නව මංතීරු යෝජනාව ද ශ්රී ලංකාවේ මාර්ගවලට ගැළපෙන ආකාරයෙන් අත්හදා බැලීම, අධීක්ෂණය කිරීම සහ අවශ්ය වෙනස්කම් සිදුකිරීම වැදගත් වේ.
විශේෂයෙන්ම බස් රථ සහ ත්රිරෝද රථ සඳහා වෙන්වූ මංතීරු හඳුන්වා දීමේදී අනෙකුත් මාර්ග භාවිත කරන්නන්ට ඇතිවිය හැකි බලපෑම් ද සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
මෙම වැඩපිළිවෙළ සාකච්ඡා සහ ලියකියවිලිවලට පමණක් සීමා නොවී නිසි සැලසුමක් සහිතව ක්රියාත්මක වුවහොත්, එය දිනපතා මාර්ග තදබදයෙන් පීඩා විඳින ලක්ෂ සංඛ්යාත ජනතාවට සැලකිය යුතු සහනයක් ලබාදිය හැකි පියවරක් වනු ඇත.
අවසානයේ වැදගත් වන්නේ චීනයෙන් ඉගෙනගත් ප්රවාහන ක්රමවේද කොපමණද යන්න නොව, එම දැනුම ශ්රී ලංකාවේ මාර්ග තදබදය අවම කරන සැබෑ විසඳුම් බවට පත්කිරීමට හැකිවේද යන්නයි.




