
ශ්රී ලංකාවේ මෑතකාලීන දේශපාලන ඉතිහාසය තුළ වෙනසක් ඇති කරන බවට පොරොන්දු වෙමින් බලයට පැමිණි නායකයන් පසුව ආර්ථික අර්බුද, මහජන අතෘප්තිය සහ දේශපාලන සහයෝගය පහළ යාම වැනි අභියෝගවලට මුහුණ දුන් අවස්ථා රැසක් දැකගත හැකිය.
මෛත්රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ජනාධිපති ධුර කාලය එක් වාරයකින් අවසන් විය. 2019 වසරේදී පැහැදිලි ජනවරමකින් බලයට පත්වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා, පෙර නොවූ විරූ ආර්ථික හා දේශපාලන අර්බුදයක් මධ්යයේ 2022 වසරේදී සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය. ඉන් අනතුරුව පාර්ලිමේන්තු ඡන්ද විමසීමකින් ජනාධිපති ධුරයට පත්වූ රනිල් වික්රමසිංහ මහතා 2024 ජනාධිපතිවරණයේදී තෙවැනි ස්ථානයට පත්විය.

මෙම සිදුවීම් ශ්රී ලංකාව මීළඟ ජනාධිපතිවරණයට ළඟාවන විට වඩාත් වැදගත් වන ප්රශ්නයක් මතු කරයි. එනම්, මෙරට දේශපාලන ක්ෂේත්රය සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ දේශපාලන හැකියාව සහ බලපෑම අවතක්සේරු කර තිබේද යන්නයි.
2019 සහ 2024 ජනාධිපතිවරණ දෙකම පරාජයට පත්වුවද, ප්රේමදාස මහතා තවමත් විපක්ෂ දේශපාලනයේ ප්රධාන චරිතයක් ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහුගේ දේශපාලන අත්දැකීම්, ඡන්ද පදනම සහ රාජ්ය ප්රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් ඔහු දක්වන ප්රවේශය වත්මන් පාලනයට විශ්වාසදායක විකල්පයක් බවට ඔහු පත්කරන බව ඔහුගේ ආධාරකරුවන් පවසති.
එහෙත් ඔහු මුහුණ දෙන අභියෝගය වන්නේ එම ශක්තීන් ජනාධිපතිවරණයක් ජයග්රහණය කිරීමට අවශ්ය පුළුල් මහජන විශ්වාසයක් බවට පරිවර්තනය කරගත හැකිද යන්නයි.
සජිත් සාධකය සහ පවුලේ දේශපාලන උරුමයෙන් ඔබ්බට ගිය ගමන
සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ දේශපාලන ගමන, ඔහුගේ පියා වන හිටපු ජනාධිපති රණසිංහ ප්රේමදාස මහතාගේ දේශපාලන උරුමයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්කර දැක්විය නොහැකිය.
එහෙත් පියාගෙන් පුතාට දේශපාලන බලය සෘජුවම පැවරීමක් හරහා ඔහුගේ පාර්ලිමේන්තු දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ වූ බව පැවසීම නොමඟ යවනසුලු අදහසක් වනු ඇත.
රණසිංහ ප්රේමදාස මහතා 1993 වසරේදී ඝාතනයට ලක්විය. ඉන් වසර හතකට පසුව, 2000 මහ මැතිවරණයෙන් සජිත් ප්රේමදාස මහතා පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසියේය.
සිය පියාගේ දේශපාලන බලකොටුව ලෙස සැලකුණු කොළඹ මැද මැතිවරණ කොට්ඨාසයෙන් පාර්ලිමේන්තු ගමන ආරම්භ කිරීම වෙනුවට, සජිත් ප්රේමදාස මහතා තම දේශපාලන පදනම හම්බන්තොට දිස්ත්රික්කය තුළ ගොඩනඟා ගත්තේය.
හම්බන්තොට දිස්ත්රික්කය රාජපක්ෂ පවුලේ දේශපාලන බලපෑම සමඟ දැඩි ලෙස බැඳී පැවති ප්රදේශයක් වූ බැවින්, තරුණ එක්සත් ජාතික පක්ෂ දේශපාලනඥයෙකුට එය අභියෝගාත්මක පරිසරයක් විය.
එම ප්රදේශය තුළ ඔහුගේ දේශපාලන නැඟීම, පවුලේ සාම්ප්රදායික කොළඹ දේශපාලන සබඳතාවලින් ඔබ්බට ගිය ස්වාධීන මැතිවරණ අනන්යතාවක් ගොඩනඟා ගැනීමට ඔහුට උපකාරී විය.
රණසිංහ ප්රේමදාස මහතාට ආරෝපණය කෙරෙන ප්රකාශයකට අනුව, තමන් ජනාධිපති ධුරයේ සිටියදී සිය පුත්රයා දේශපාලනිකව ඉදිරියට ගෙන ඒමට උත්සාහ නොකරන ලෙස ඔහු තම සමීපතමයන්ට උපදෙස් දී තිබූ බව සඳහන් වේ.
එම ප්රකාශයට අනුව, සජිත් දේශපාලනයට පිවිසීමට කැමති නම් ඔහු තමන්ගේම උත්සාහයෙන් එම ගමන ආරම්භ කළ යුතු බව හිටපු ජනාධිපතිවරයා විශ්වාස කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, එම ප්රකාශයේ නිශ්චිත වචන විශ්වාසදායක ඓතිහාසික මූලාශ්රයකින් තහවුරු කරගත යුතුය.
එසේ වුවද, සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ පසුකාලීන පාර්ලිමේන්තු දේශපාලන ගමනෙන් පැහැදිලි වන්නේ පියාගේ අභාවයෙන් පසුව ඔහු අඛණ්ඩ දේශපාලන පැවැත්මක් ගොඩනඟා ගත් බවයි.
හම්බන්තොට දිස්ත්රික්කයේ ඔහුට හිමිවූ මැතිවරණ සහයෝගය සහ පසුව එක්සත් ජාතික පක්ෂය තුළ දැරූ නායකත්ව තනතුරු, ජාතික මට්ටමේ දේශපාලන චරිතයක් ලෙස ඔහුගේ නැඟීමට දායක විය.
2019 ජනාධිපතිවරණය සහ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ අභ්යන්තර බෙදීම්
2019 වසර වන විට එක්සත් ජාතික පක්ෂය නායකත්වය සහ දේශපාලන දිශානතිය සම්බන්ධ අභ්යන්තර මතභේද හේතුවෙන් අර්බුදකාරී තත්ත්වයකට මුහුණ දෙමින් සිටියේය.
2015 වසරේදී මෛත්රීපාල සිරිසේන මහතා ජනාධිපති ධුරයට පත්කිරීමට දායක වූ සන්ධානගත දේශපාලන එකඟතා ඒ වන විට දුර්වල වී තිබුණි. ඒ අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය තුළ පැවති විවිධ කණ්ඩායම් අතර ගැටුම් හේතුවෙන් ජනාධිපති අපේක්ෂකයා තෝරාගැනීමද සංකීර්ණ විය.
අවසානයේ සජිත් ප්රේමදාස මහතා පක්ෂයේ ජනාධිපති අපේක්ෂකත්වය ලබාගත් අතර, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට එරෙහිව ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් විය.
එක්සත් ජාතික පක්ෂයේම නායකත්වයෙන් ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙකු ඉදිරිපත් විය යුතු බවට අපේක්ෂා කළ ආධාරකරුවන්ට ඔහුගේ නාමයෝජනාව වැදගත් දේශපාලන ජයග්රහණයක් විය.
කෙසේ වෙතත්, ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයග්රහණය කළේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාය.
විපක්ෂය තුළ පැවති බෙදීම් හේතුවෙන් සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ මැතිවරණ ව්යාපාරය දුර්වල වූ බව ඔහුගේ ආධාරකරුවන් පසුව තර්ක කළහ.
ඇතැම් පිරිස් ඊටත් එහා ගොස්, ඇතැම් දේශපාලන පාර්ශ්වයන් ඔහුගේ ජයග්රහණ අවස්ථා හිතාමතාම දුර්වල කළ බවට අදහස් පළකර තිබේ.
එහෙත් ඔහු පරාජයට පත්කිරීම සඳහා සැලසුම් සහගතව ක්රියා කළ බව තහවුරු කරන සාක්ෂි නොමැති නම්, එවැනි චෝදනා මැතිවරණ ව්යාපාරය පිළිබඳ දේශපාලන අර්ථකථන ලෙස පමණක් සැලකිය යුතුය.
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායකත්වයෙන් යුත් දේශපාලන ව්යාපාරයද 2019 ජනාධිපතිවරණයට ස්වාධීනව තරග කළ අතර, එහි අපේක්ෂකයා වූයේ අනුර කුමාර දිසානායක මහතාය.
එම තීරණය රාජපක්ෂ විරෝධී ඡන්ද පදනම බෙදී යාමට හේතු වුවද, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ විශේෂ අරමුණ සජිත් ප්රේමදාස මහතා පරාජය කිරීම බව එයින් තහවුරු නොවේ.
පැහැදිලිව පෙනෙන කරුණ වන්නේ 2019 ජනාධිපතිවරණය ශ්රී ලංකාවේ විපක්ෂ දේශපාලනයේ ඉදිරි ගමන වෙනස් කිරීමට හේතුවූ බෙදීම් රැසක් හෙළි කළ බවයි.
සමගි ජන බලවේගය ගොඩනැඟීම
2019 ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව සජිත් ප්රේමදාස මහතා එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ පැවති නායකත්වයෙන් වෙන්වී, 2020 වසරේදී සමගි ජන බලවේගය (SJB) පිහිටුවා ගත්තේය.
එම වසරේ පැවැති මහ මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ නව සන්ධානය පාර්ලිමේන්තු ආසන 54ක් දිනාගනිමින් ප්රධාන විපක්ෂය බවට පත්විය.
මාස කිහිපයකට පෙර පමණක් පිහිටුවන ලද දේශපාලන සංවිධානයකට ලැබුණු මෙම ප්රතිඵලය, නව මැතිවරණ වේදිකාවක් යටතේ අපේක්ෂකයන්, ආධාරකරුවන් සහ හවුල්කාර පක්ෂ එක්රැස් කිරීමට ප්රේමදාස මහතාට තිබූ හැකියාව පෙන්නුම් කළේය.
ජනාධිපතිවරණ පරාජයෙන් පසුවද ඔහුගේ දේශපාලන වැදගත්කම නොනැසී පැවති බව එයින් තහවුරු විය.
ඉන් අනතුරුව ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පාලනයට අභියෝග කරන ප්රධාන පාර්ලිමේන්තු දේශපාලන බලවේගය බවට සමගි ජන බලවේගය පත්විය.
මධ්යස්ථ සහ මධ්ය-දක්ෂිණාංශික විපක්ෂයේ නායකත්වය සඳහා දිගු කලක් පැවති දේශපාලන තරගයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් ලෙස එම පක්ෂය පිහිටුවීම සැලකිය හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, සාර්ථක පාර්ලිමේන්තු විපක්ෂයක් ගොඩනැඟීම සහ ජනාධිපතිවරණයක් ජයග්රහණය කළ හැකි සන්ධානයක් නිර්මාණය කිරීම එකිනෙකට වෙනස් අභියෝග දෙකකි.
සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ අනාගත දේශපාලන අවස්ථා අර්ධ වශයෙන් රඳා පවතින්නේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ සමගි ජන බලවේගය අතර බෙදීමට හේතුවූ මතභේද විසඳාගත හැකිද යන්න මතය.
කොවිඩ්-19 වසංගතය, ආර්ථික අනතුරු ඇඟවීම් සහ රාජපක්ෂ රජය
කොවිඩ්-19 වසංගතය සහ ආර්ථික අර්බුදය අතරතුර සජිත් ප්රේමදාස මහතා සිදුකළ මැදිහත්වීම්, ඔහුගේ දේශපාලන විනිශ්චය හැකියාව පෙන්නුම් කරන සාක්ෂි ලෙස ඔහුගේ ආධාරකරුවන් පෙන්වා දෙති.
වසංගතය පැවති කාලයේදී වඩාත් ශක්තිමත් මහජන සෞඛ්ය ආරක්ෂණ ක්රියාමාර්ග ගත යුතු බව ඔහු අවධාරණය කළ අතර, එන්නත් ලබාගැනීමේ අවස්ථා පුළුල් කිරීමට සහාය දක්වමින් රජයේ වසංගත පාලන ක්රියාමාර්ගවල ඇතැම් අංශ විවේචනය කළේය.
රටේ ආර්ථික තත්ත්වය ක්රමයෙන් පිරිහෙමින් පවතින බවටද ඔහු අනතුරු ඇඟවූ අතර, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ සාකච්ඡා කිරීම, ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම සහ අත්යවශ්ය ආනයන තහවුරු කිරීම සඳහා ක්රියාමාර්ග ගැනීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.
රාජපක්ෂ පාලනය මුල් අවධියේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ සහාය ඇති ආර්ථික ගැළපුම් වැඩසටහනකට යොමුවීමට විරුද්ධ වූ අතර, තම දේශීය ආර්ථික උපායමාර්ගය පිළිබඳ විශ්වාසය පවත්වාගෙන ගියේය.
ඉන් අනතුරුව ශ්රී ලංකාව බරපතළ විදේශ විනිමය අර්බුදයකට මුහුණ දුන් අතර, එමගින් ආනයන කටයුතු අඩාල වී ඉන්ධන, ගෑස්, ඖෂධ සහ වෙනත් අත්යවශ්ය භාණ්ඩ හිඟයන් ඇතිවිය.
අවසානයේ ආර්ථික බිඳවැටීම ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට ජනාධිපති ධුරයෙන් ඉවත්වීමට බලකළ දැවැන්ත මහජන විරෝධතා ඇතිවීමටද ප්රධාන හේතුවක් විය.
ජාත්යන්තර ණයහිමියන් සමඟ කලින් සාකච්ඡා ආරම්භ කිරීම සහ වඩාත් ඵලදායී ආර්ථික කළමනාකරණයක් ක්රියාත්මක කිරීම මගින් අර්බුදයේ බරපතළකම අඩුකර ගැනීමට හැකිව තිබූ බව ප්රේමදාස මහතාගේ ආධාරකරුවන් පවසති.
එය දේශපාලන විශ්ලේෂණයකදී සලකා බැලිය හැකි සාධාරණ තර්කයකි.
කෙසේ වෙතත්, ප්රේමදාස මහතා ඉදිරිපත් කළ සෑම යෝජනාවක්ම ක්රියාත්මක කළේ නම් ආර්ථික බිඳවැටීම, වසංගතයේ ප්රතිවිපාක හෝ පසුව ඇතිවූ විරෝධතා ව්යාපාරය අනිවාර්යයෙන්ම වැළැක්විය හැකිව තිබූ බව තහවුරු කළ නොහැකිය.
එම ප්රතිඵල දේශීය සහ ජාත්යන්තර සාධක රැසක් මත රඳා පැවතුණි.
වඩාත් වැදගත් ප්රශ්නය වන්නේ රජය ප්රමාණවත් ලෙස අවධානය යොමු නොකළ අවදානම් පිළිබඳ අවබෝධයක් ප්රේමදාස මහතාගේ ප්රතිපත්තිමය ස්ථාවරයන් තුළින් පෙන්නුම් කළේද යන්නයි.
අරගලය සහ සජිත් ප්රේමදාසගේ දේශපාලන ස්ථාවරය
2022 වසරේදී ඇතිවූ ‘අරගලය’ ලෙස ප්රචලිත මහජන විරෝධතා ව්යාපාරය විවිධ දේශපාලන සහ සමාජ පසුබිම්වලට අයත් ශ්රී ලාංකිකයන් එක්රැස් කළේය.
එයට සහභාගී වූ බොහෝ පිරිස් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ඉල්ලා අස්වීම, වඩාත් ශක්තිමත් ප්රජාතන්ත්රවාදී ආයතන සහ වැඩි වගවීමක් ඉල්ලා සිටියහ.
සජිත් ප්රේමදාස මහතා දේශපාලන වෙනසක් සඳහා වූ ඉල්ලීමට සහාය දැක්වූ නමුත්, ඕනෑම බල හුවමාරුවක් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය සහ ආයතනික ආරක්ෂණ ක්රමවේද සහිතව සිදුවිය යුතු බවටද අවධාරණය කළේය.
පැහැදිලි දේශපාලන ප්රතිසංස්කරණ පොරොන්දු නොමැතිව රාජපක්ෂ පාලනය යටතේ අගමැති ධුරය භාරගැනීමට ඔහු කැමැත්තක් නොදැක්වූ බව ඔහුගේ ආධාරකරුවන් පවසති.
ඔහුගේ ස්ථාවරය සමඟ සම්බන්ධ වූ යෝජනා අතර ජනාධිපතිවරයා ධුරයෙන් ඉවත්වීම සඳහා කාලසටහනක් සකස් කිරීම, ස්වාධීන ආයතන යළි ස්ථාපිත කිරීම සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී බල හුවමාරුවක් සඳහා අවශ්ය වැඩපිළිවෙළක් සකස් කිරීම ඇතුළත් විය.
මුල් වාර්තාවේ කොළඹ ජානකී හෝටලයේදී විපක්ෂ නායකයන් සහ අරගලයේ නියෝජිතයන් අතර පැවැති සාකච්ඡා පිළිබඳවද සඳහන් වේ.
එම සාකච්ඡාවලදී ලබාදුන් නිශ්චිත පොරොන්දු සහ එකඟතා එවකට පැවති වාර්තා මගින් තහවුරු කරගත යුතුය.
කෙසේ වෙතත්, අරගලයට සම්බන්ධ ඇතැම් කණ්ඩායම් සහ සජිත් ප්රේමදාස මහතා අතර පැවති සබඳතාව සංකීර්ණ එකක් විය.
ඇතැම් විරෝධතාකරුවන් ඔහු සැලකුවේ තමන් වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කළ සාම්ප්රදායික දේශපාලන ක්රමයේම කොටසක් ලෙසය.
එම මතය හේතුවෙන් අරගලයේ ප්රමුඛ දේශපාලන නියෝජිතයෙකු බවට පත්වීමට ඔහුට තිබූ හැකියාව සීමා විය.
සජිත් ප්රේමදාසගේ භූමිකාව පිළිබඳ නැවත ඇගයීමක්
ඉදිරිපත් කර ඇති මුල් ලිපියේ දේශපාලන විචාරක ආචාර්ය මහේෂ් හපුගොඩ මහතාට ආරෝපණය කෙරෙන වැදගත් පසුකාලීන දේශපාලන ඇගයීමක් සඳහන් වේ.
පරිවර්තනය කර ඇති එම අදහස්වලට අනුව, අරගලයට සහභාගී වූ පිරිස් සජිත් ප්රේමදාස මහතා සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට වඩාත් විවෘතව කටයුතු කළ යුතුව තිබූ බව හපුගොඩ මහතා පෙන්වා දී තිබේ.
සාම්ප්රදායික දේශපාලන චරිතවලට එරෙහි විරෝධය හේතුවෙන් අරගලය තුළ ප්රේමදාස මහතා ප්රතික්ෂේප කිරීමට පෙළඹීමක් ඇතිවූ බවද ඔහු සඳහන් කර තිබේ.
මීට පෙර ඇතිවූ දේශපාලන අර්බුදවලදී ප්රේමදාස මහතා සංයමයෙන් කටයුතු කළ බවත්, බලය ලබාගැනීම සඳහා පවතින සෑම අවස්ථාවක්ම භාවිත කිරීමට සූදානම් පුද්ගලයෙකු නොවන බවත් හපුගොඩ මහතා අදහස් පළකර ඇති බව වාර්තා වේ.
මෙම අදහස් නිවැරදිව ඉදිරිපත් කර ඇත්නම්, ඒවා මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ අරගලය පැවති කාලයේදී ප්රේමදාස මහතාගේ දේශපාලන හැසිරීම වැරදි ලෙස අවබෝධ කරගෙන තිබිය හැකි බවට වූ තර්කයකි.
එම ප්රකාශය ප්රසිද්ධ කිරීමට පෙර සම්පූර්ණ උපුටා දැක්වීම මුල් සම්මුඛ සාකච්ඡාව හෝ පටිගත කිරීම සමඟ සසඳා තහවුරු කරගත යුතුය.
මෙවැනි නැවත ඇගයීමකින් ප්රේමදාස මහතාගේ දේශපාලන ස්ථාවරයන් අනිවාර්යයෙන්ම නිවැරදි බව අදහස් නොවේ. එහෙත් සාම්ප්රදායික දේශපාලනඥයන් සහ අරගලය විරුද්ධ වූ දේශපාලන ක්රියාකාරකම් අතර වෙනස අරගල ව්යාපාරය හඳුනාගත් ආකාරය පිළිබඳව වඩාත් ගැඹුරින් විමසා බැලීමට එය අවස්ථාවක් සලසයි.
2024 ජනාධිපතිවරණය සහ විපක්ෂ ඡන්ද පදනම
2024 ජනාධිපතිවරණය සජිත් ප්රේමදාස මහතාට ජනාධිපති ධුරය සඳහා නැවත තරග කිරීමට තවත් අවස්ථාවක් ලබා දුන්නේය.
ඔහු එම මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූයේ විපක්ෂ නායකවරයා සහ සමගි ජන බලවේගයේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ලෙසය.
ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කළ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා අවසානයේ ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයග්රහණය කළේය.
සජිත් ප්රේමදාස මහතා දෙවැනි ස්ථානයට පත්වූ අතර, එවකට ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතා තෙවැනි ස්ථානයට පත්විය.
පළමු මනාප ඡන්ද ප්රතිඵල අනුව අනුර කුමාර දිසානායක මහතා 42.31%ක්ද, සජිත් ප්රේමදාස මහතා 32.76%ක්ද, රනිල් වික්රමසිංහ මහතා 17.27%ක්ද ලබාගෙන තිබුණි.
මෙම මැතිවරණය ජාතික ජන බලවේගයේ මැතිවරණ ව්යාපාරයේ ශක්තිය මෙන්ම සමගි ජන බලවේගය සහ රනිල් වික්රමසිංහ මහතාගේ දේශපාලන ඡන්ද පදනම අතර ඡන්දදායකයන් තවදුරටත් බෙදී සිටීමද පෙන්නුම් කළේය.
එම බෙදීම හේතුවෙන් අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට වඩාත් ප්රබල අභියෝගයක් එල්ල කිරීමට නොහැකි වූ බව සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ ආධාරකරුවන් පවසති.
රනිල් වික්රමසිංහ මහතාගේ අපේක්ෂකත්වය සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ මැතිවරණ ජයග්රහණ අවස්ථාවලට වැඩි බලපෑමක් ඇති කළ බව ඇතැම් පිරිස් විශ්වාස කරති.
කෙසේ වෙතත්, එම නිගමනය තවමත් දේශපාලන අර්ථකථනයක් පමණි.
එකම ඡන්දදායක කණ්ඩායම්වල ඇතැම් කොටස් ඉලක්ක කරගෙන අපේක්ෂකයන් දෙදෙනෙකු තරග කිරීමෙන් පමණක්, එක් අයෙකු අනෙක් අපේක්ෂකයා පරාජය කිරීමේ අරමුණින්ම මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ බව තහවුරු නොවේ.
එසේම අපේක්ෂකයන් දෙදෙනා ලබාගත් ඡන්ද සංඛ්යා සරලව එකතු කර, ඔවුන් සන්ධානගත වූයේ නම් ලැබිය හැකිව තිබූ ප්රතිඵලය පුරෝකථනය කළ නොහැකිය. එක් අපේක්ෂකයෙකුට ඡන්දය ලබාදුන් සියලු ඡන්දදායකයන් වෙනත් අපේක්ෂකයෙකුටද එම සහයෝගය ලබාදෙනු ඇතැයි උපකල්පනය කළ නොහැකි බැවිනි.
එසේ වුවද, මීළඟ ජනාධිපතිවරණයට පෙර ශ්රී ලංකාවේ විපක්ෂය විසඳාගත යුතු උපායමාර්ගික ගැටලුවක් මෙම මැතිවරණය මගින් හෙළි විය.
2029ට පෙර විපක්ෂයේ එකමුතුවක් ඇතිවිය හැකිද?
2029 වසරට පෙර එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ සමගි ජන බලවේගය නැවත එක්විය හැකිද, නැතහොත් පුළුල් මැතිවරණ එකඟතාවකට පැමිණිය හැකිද යන්න පිළිබඳ අදහසක් මේ වන විට වැඩි අවධානයක් දිනාගනිමින් පවතී.
එවැනි සහයෝගීතාවකට සහාය දක්වන පිරිස් විශ්වාස කරන්නේ ඒකාබද්ධ විපක්ෂයකට ජාතික ජන බලවේගයට වඩාත් ප්රබල අභියෝගයක් එල්ල කළ හැකි බවයි.
කෙසේ වෙතත්, පක්ෂ දෙක අතර පවතින සංවිධානමය වෙනස්කම්, නායකත්ව තරග සහ එකිනෙකට වෙනස් දේශපාලන අනන්යතා විසඳාගත හැකිද යන්න විවේචකයන් ප්රශ්න කරති.
එවැනි එකඟතාවකට පැමිණියද මැතිවරණ ජයග්රහණය තවදුරටත් අවිනිශ්චිත වනු ඇත.
පොදු දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් රජයට විරුද්ධ වීමට පමණක් සීමා නොවිය යුතුය.
ආර්ථික ප්රකෘතිමත් කිරීම, රාජ්ය අංශයේ ප්රතිසංස්කරණ, රැකියා අවස්ථා, අධ්යාපනය, ආයෝජන සහ ජීවන වියදම සම්බන්ධයෙන් විශ්වාසදායක යෝජනා එයට ඇතුළත් විය යුතුය.
සමගි ජන බලවේගයේ දැනට පවතින ඡන්ද පදනමෙන් ඔබ්බට ගිය ඡන්දදායකයන් එක්රැස් කිරීමට තමන්ට හැකි බව සජිත් ප්රේමදාස මහතාද පෙන්වා දිය යුතුය.
2029 වසරේදී විපක්ෂ සන්ධානයකට ජයග්රහණය කළ නොහැකි බවට කරන ප්රකාශය මෙන්ම එවැනි සන්ධානයක් අනිවාර්යයෙන්ම රජය පරාජය කරන බවට කරන ප්රකාශයද නිශ්චිතව තහවුරු කළ නොහැකිය.
එම ප්රතිඵල දෙකම ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ සිදුවන දේශපාලන වෙනස්කම්, මහජන මතය සහ තරග කරන දේශපාලන පක්ෂවල කාර්යසාධනය මත රඳා පවතී.
පරාජයන් දෙකකින් සජිත් ප්රේමදාස ඉගෙනගත්තේ කුමක්ද?
ජනාධිපතිවරණ දෙකක පරාජය දේශපාලනික බරක් මෙන්ම නැවත ඇගයීමක් සිදුකර ගැනීමට අවස්ථාවක්ද ලබා දෙයි.
සජිත් ප්රේමදාස මහතා දශක ගණනාවක පාර්ලිමේන්තු අත්දැකීම් ලබා ඇති අතර, රජයේ ජ්යෙෂ්ඨ තනතුරු දරා ප්රධාන විපක්ෂ නායකයෙකු ලෙස තම ස්ථානය තහවුරු කරගෙන තිබේ.
ජාතික අස්ථාවරත්වයක් පැවති අවස්ථාවලදී ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට අනුකූල ස්ථාවරයන් පවත්වාගෙන යාමට ඔහු දැක්වූ කැමැත්ත දේශපාලන පරිණතභාවයේ ලක්ෂණයක් ලෙස ඔහුගේ ආධාරකරුවන් සලකති.
විද්යාත්මක පර්යේෂණ, තාක්ෂණය සහ ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා නව ප්රවේශයන් පිළිබඳව ඔහු දක්වන උනන්දුවද ඔවුහු පෙන්වා දෙති.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ශක්තීන් වැදගත් වන්නේ ඒවා ජනතාවට විශ්වාස කළ හැකි ප්රතිපත්ති සහ ඵලදායී දේශපාලන නායකත්වයක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකි නම් පමණි.
අනාගතයේ සජිත් ප්රේමදාස පාලනයක් පෙර පැවති ආණ්ඩුවලින් වෙනස් වන්නේ කෙසේද යන්න ඡන්දදායකයන් දැනගැනීමට අපේක්ෂා කරනු ඇත.
රාජ්ය මූල්ය කළමනාකරණය, දූෂණය වැළැක්වීම, රාජ්ය සේවා සහ ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් නිශ්චිත පොරොන්දුද ජනතාව අපේක්ෂා කරනු ඇත.
පෙර පැවති පාලන අසාර්ථක වූ බවට වන තර්කය මත පමණක් විපක්ෂයට දිගින් දිගටම රඳා සිටිය නොහැකිය.
තමන් වෙනස් ආකාරයකින් රට පාලනය කිරීමට අදහස් කරන්නේ කෙසේද යන්න විපක්ෂය පෙන්වා දිය යුතුය.
තවමත් විවෘතව පවතින දේශපාලන අනාගතයක්
ජනතාවගේ අපේක්ෂා ඉටු නොවන විට බලයේ සිටින හෝ දේශපාලනයේ ස්ථාපිත නායකයන් ප්රතික්ෂේප කිරීමට තමන් සූදානම් බව ශ්රී ලාංකික ඡන්දදායකයන් නැවත නැවතත් පෙන්නුම් කර තිබේ.
2015 වසරේදී මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ පරාජය, 2022 වසරේදී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ජනාධිපති ධුරය බිඳවැටීම සහ 2024 වසරේදී අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ජයග්රහණය යන සිදුවීම් එකිනෙකට වෙනස් ආකාරයේ දේශපාලන අතෘප්තිය සහ වෙනසක් සඳහා වූ ඉල්ලීම් පිළිබිඹු කළේය.
වත්මන් පාලනය ජනතාව දැනටමත් ප්රතික්ෂේප කර ඇති බව හෝ එහි අනුප්රාප්තිකයා කවුරුන්ද යන්න දැනටමත් තීරණය කර ඇති බව නිගමනය කිරීම ඉක්මන් වැඩිය.
මීළඟ ජනාධිපතිවරණයට තවත් වසර කිහිපයක් ඉතිරිව ඇති අතර, මහජන මතය වෙනස් විය හැකිය.




